Ogólnopolskie Porozumienie Samorządów Zawodów Zaufania Publicznego apeluje o odpowiedzialność za słowo

Członkowie Ogólnopolskiego Porozumienia Samorządów Zawodów Zaufania Publicznego wydali wspólne stanowisko, w którym sprzeciwiają się przypisywaniu odpowiedzialności całym grupom zawodowym za pojedyncze zdarzenia. Sygnatariusze podkreślają, że każda sprawa powinna być oceniana indywidualnie, zgodnie z obowiązującymi procedurami, a język debaty publicznej nie może prowadzić do stygmatyzacji ani wzrostu agresji wobec osób wykonujących zawody zaufania publicznego.

Ogólnopolskie Porozumienie Samorządów Zawodów Zaufania Publicznego zwraca uwagę na narastające napięcia w debacie publicznej i ich konsekwencje dla osób wykonujących zawody szczególnego zaufania społecznego. Dokument podpisali przedstawiciele kilkunastu samorządów zawodowych, w tym m.in. lekarzy, pielęgniarek i położnych, farmaceutów, diagnostów laboratoryjnych, ratowników medycznych, fizjoterapeutów, radców prawnych, adwokatów, notariuszy i architektów.

Autorzy stanowiska podkreślają, że pojedyncze przypadki nie mogą prowadzić do formułowania ocen dotyczących całych środowisk zawodowych.

Podzielamy i wspieramy stanowisko, że każda sprawa powinna być oceniana przez właściwe organy, z poszanowaniem obowiązujących procedur, prawa oraz zasady indywidualnej odpowiedzialności. Niedopuszczalne jest przenoszenie odpowiedzialności jednostki na całe środowisko zawodowe ani podważanie społecznego zaufania do instytucji wykonujących zadania o szczególnym znaczeniu dla ochrony praw, zdrowia, bezpieczeństwa i interesu publicznego

– napisano w dokumencie.

Jak podkreślono, w debacie publicznej słowa mają znaczenie.

Debata publiczna oraz przekazy medialne powinny uwzględniać odpowiedzialność za ich społeczne konsekwencje. Budowanie przekazu opartego na emocjach, uproszczeniach lub zbiorowej odpowiedzialności może prowadzić do narastania agresji słownej i fizycznej wobec osób wykonujących zawody zaufania publicznego oraz osłabiać zaufanie obywateli do instytucji państwa

– podkreślają autorzy.

W ich ocenie narastająca agresja, zarówno w przestrzeni publicznej, jak i w bezpośrednich relacjach z osobami wykonującymi zadania o szczególnym znaczeniu dla dobra wspólnego, wymaga wspólnej reakcji państwa i społeczeństwa.

Przedstawiciele samorządów zawodowych skierowali apel do mediów, osób pełniących funkcje publiczne oraz organizacji społecznych o odpowiedzialne prowadzenie debaty.

Rzetelna dyskusja dotycząca funkcjonowania instytucji i zawodów zaufania publicznego jest potrzebna (…). Powinna jednak opierać się na faktach, poszanowaniu godności każdego człowieka oraz unikaniu narracji prowadzących do stygmatyzacji całych grup zawodowych

– podkreślają.

W dokumencie podkreślono, że zawody zaufania publicznego pełnią szczególną rolę w demokratycznym państwie prawa, realizując zadania związane z ochroną życia i zdrowia, bezpieczeństwa oraz praw obywatelskich. Jak wskazują sygnatariusze, fundamentem wykonywania tych zawodów są kompetencje, odpowiedzialność, etyka i społeczne zaufanie. Ich zdaniem osłabianie tego zaufania uderza nie tylko w przedstawicieli poszczególnych profesji, ale także w bezpieczeństwo obywateli i prawidłowe funkcjonowanie państwa.

Autorzy stanowiska podkreślają, że „troska o najwyższe standardy wykonywania zawodów zaufania publicznego, transparentność działań oraz rzetelne wyjaśnianie wszelkich sytuacji mogących budzić społeczne wątpliwości pozostają niezbędnym elementem budowania zaufania obywateli. Odpowiedzialność za wykonywanie zawodu oraz odpowiedzialność za słowo powinny pozostawać wartościami wzajemnie się uzupełniającymi, służąc ochronie dobra wspólnego i umacnianiu zaufania do państwa oraz jego instytucji.”