Spis treści
30.03.2026
·

Farmakoterapia nadciśnienia tętniczego – o jakich przeciwwskazaniach należy pamiętać, dobierając leczenie?

100%

Zasada nadrzędna

Dobór leków hipotensyjnych powinien uwzględniać:

  • choroby współistniejące (HF, CKD, cukrzyca, POChP, ciąża)
  • profil działań niepożądanych
  • interakcje lekowe
  • wiek i kruchość
  • ryzyko hipotonii ortostatycznej

Leczenie powinno być zindywidualizowane, a nie „schematyczne”

Inhibitory ACE (ACEI)

Przeciwwskazania bezwzględnePrzeciwwskazania względne
  • ciąża (teratogenność)
  • obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie
  • obustronne zwężenie tętnic nerkowych
  • hiperkaliemia
  • zaawansowana niewydolność nerek (monitoruj K⁺ i eGFR)
  • znaczna hipotonia
Praktyczne wskazówki
  • preferowane w: PChN, białkomoczu, HF
  • teratogenne – unikaj u kobiet w wieku rozrodczym

Sartany (ARB)

Przeciwwskazania bezwzględnePrzeciwwskazania względne
  • ciąża (teratogenność)
  • obustronne zwężenie tętnic nerkowych
  • hiperkaliemia
  • zaawansowana niewydolność nerek (monitoruj K⁺ i eGFR)
  • znaczna hipotonia
Praktyczne wskazówki
  • alternatywa przy nietolerancji ACEI (np. kaszel)
  • preferowane w: PChN, białkomoczu, HF
  • teratogenne – unikaj u kobiet w wieku rozrodczym

Diuretyki (tiazydowe/tiazydopodobne)

Przeciwwskazania bezwzględnePrzeciwwskazania względne
  • ciężka hiponatremia / hipokaliemia
  • dna moczanowa
  • cukrzyca / stan przedcukrzycowy (pogorszenie kontroli glikemii)
  • PChN (ograniczona skuteczność przy niskim eGFR)
Praktyczne wskazówki
  • preferowane u osób starszych i w nadciśnieniu izolowanym skurczowym
  • monitoruj elektrolity (potas i sód)

Antagoniści wapnia (CCB)

Dihydropirydynowe (np. amlodypina)Niedihydropirydynowe (werapamil/diltiazem)
Zalecana ostrożność
Przeciwwskazania
  • obrzęki obwodowe
  • bradykardia
  • blok AV II–III
  • niewydolność serca z obniżoną EF
Praktyczne wskazówki
  • bezpieczne u większości pacjentów
  • preferowane u osób starszych i w izolowanym NT skurczowym

β-blokery

Przeciwwskazania bezwzględnePrzeciwwskazania względne
  • objawowa bradykardia
  • blok AV II–III
  • wstrząs kardiogenny
  • POChP / astma (szczególnie nieselektywne)
  • cukrzyca (maskowanie hipoglikemii)
  • zespół metaboliczny
Praktyczne wskazówki
  • nie są już lekami pierwszego wyboru w izolowanym NT
  • preferowane przy obciążeniu kardiologicznym: HF, chorobie wieńcowej, arytmiach

Antagoniści receptora mineralokortykoidowego (MRA – spironolakton, eplerenon)

Przeciwwskazania bezwzględnePrzeciwwskazania względne
  • hiperkaliemia
  • ciężka niewydolność nerek
  • jednoczesne ACEI/ARB (ryzyko hiperkaliemii)
Praktyczne wskazówki
  • leki z wyboru w nadciśnieniu opornym

Źródła

  1. Prejbisz, A., Dobrowolski, P., Doroszko, A., Olszanecka, A., Tycińska, A., Tykarski, A., … & Wolf, J. (2024). Wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym w Polsce 2024 — stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego/Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce, 10(3-4), 53–111 https://journals.viamedica.pl/nadcisnienie_tetnicze_w_praktyce/article/view/103769 
  2. McEvoy, J. W., McCarthy, C. P., Bruno, R. M., Brouwers, S., Canavan, M. D., Ceconi, C., Christodorescu, R. M., Daskalopoulou, S. S., Ferro, C. J., Gerdts, E., Hanssen, H., Harris, J., Lauder, L., McManus, R. J., Molloy, G. J., Rahimi, K., Regitz-Zagrosek, V., Rossi, G. P., Sandset, E. C., Scheenaerts, B., … ESC Scientific Document Group (2024). 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. European heart journal, 45(38), 3912–4018. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178 
  3. Gajewski, P. (2025). Interna Szczeklika 2025/2026 – mały podręcznik. Medycyna Praktyczna

Zaloguj się

Zapomniałaś/eś hasła?

lub
Logujesz się na komputerze służbowym?
Nie masz konta? Zarejestruj się
Ten serwis jest chroniony przez reCAPTCHA oraz Google (Polityka prywatności oraz Regulamin reCAPTCHA).