Clinical Frailty Scale (CFS)

kliniczna skala oceny kruchości

Pobierz w fomacie pdf

Ocena funkcjonowania pacjenta

osoba aktywna, energiczna, regularnie ćwicząca; w najlepszej formie dla swojej grupy wiekowej

osoba bez aktywnych objawów chorobowych, ale o mniejszej aktywności niż w grupie 1; ćwicząca sezonowo

osoba z chorobami dobrze kontrolowanymi, ale której aktywność ogranicza się do spacerów

osoba spowolniała, wymagająca pomocy w bardziej złożonych czynnościach (np. finanse, ciężkie zakupy)

osoba z wyraźnymi trudnościami w pracach domowych, transporcie i przyjmowaniu leków; potrzebująca pomocy w prowadzeniu domu

osoba potrzebująca pomocy we wszystkich czynnościach poza domem oraz w kąpieli lub wchodzeniu po schodach

osoba całkowicie zależna w podstawowej opiece osobistej (mycie, ubieranie); stan stabilny, jednak brak możliwości funkcjonowania bez stałej pomocy

osoba całkowicie zależna, blisko schyłku życia; często brak zdolności do samodzielnego podniesienia się z łóżka

osoba z przewidywaną długością życia < 6 miesięcy (np. zaawansowany nowotwór)

Clinical Frailty Scale (CFS) to 9-stopniowa skala służąca do oceny kruchości (frailty) u osób starszych. Ocena opiera się na typowym funkcjonowaniu pacjenta w stanie stabilnym, stopniu samodzielności oraz zapotrzebowaniu na pomoc w czynnościach życia codziennego (ADL/IADL).

W przypadku pacjentów z otępieniem klasyfikacja uwzględnia nasilenie zaburzeń poznawczych oraz ich wpływ na funkcjonowanie, a nie samą obecność rozpoznania.

1 pkt

Bardzo sprawny

Osoby aktywne, energiczne, regularnie ćwiczące. Są w najlepszej formie dla swojej grupy wiekowej.

2 pkt

Sprawny

Brak aktywnych objawów chorobowych, ale mniejsza aktywność niż u osób bardzo sprawnych. Ćwiczą sezonowo.

3 pkt

Dobrze radzący sobie

Choroby są dobrze kontrolowane, ale aktywność ogranicza się do spacerów.

4 pkt

Żyjący z bardzo łagodną kruchością

Pacjent spowolniały, wymagający pomocy w bardziej złożonych czynnościach (np. finanse, ciężkie zakupy).

5 pkt

Żyjący z łagodną kruchością

Wyraźne trudności w pracach domowych, transporcie i przyjmowaniu leków. Potrzeba pomocy w prowadzeniu domu.

6 pkt

Żyjący z umiarkowaną kruchością

Potrzeba pomocy we wszystkich czynnościach poza domem oraz w kąpieli lub wchodzeniu po schodach.

7 pkt

Żyjący z ciężką kruchością

Całkowita zależność w podstawowej opiece osobistej (mycie, ubieranie). Stan stabilny, jednak brak możliwości funkcjonowania bez stałej pomocy.

8 pkt

Żyjący z bardzo ciężką kruchością

Całkowita zależność, blisko schyłku życia. Często brak zdolności do samodzielnego podniesienia się z łóżka.

9 pkt

Terminalnie chory

Osoby z przewidywaną długością życia <6 miesięcy (np. zaawansowany nowotwór).

Kruchość (frailty) to stan zmniejszonej rezerwy fizjologicznej i ograniczonej zdolności adaptacyjnej organizmu w odpowiedzi na stresory, takich jak infekcja, uraz, zabieg operacyjny czy hospitalizacja.

Prowadzi do zwiększonego ryzyka upadków, powikłań, niesamodzielności oraz zgonu. Clinical Frailty Scale umożliwia szybką ocenę funkcjonalną pacjenta i wspiera stratyfikację ryzyka w codziennej praktyce lekarskiej.

Clinical Frailty Scale ocenia ogólny poziom funkcjonowania pacjenta na podstawie obrazu klinicznego, a nie pojedynczych objawów czy rozpoznań. Ocena dotyczy typowego stanu pacjenta w okresie stabilnym, a nie funkcjonowania podczas ostrej choroby.

Ocena obejmuje w szczególności:

stopień samodzielności w podstawowych czynnościach życia codziennego (ADL) – poruszanie się, ubieranie, mycie, korzystanie z toalety, jedzenie;
zdolność do wykonywania złożonych czynności życia codziennego (IADL) – zakupy, przygotowywanie posiłków, sprzątanie, korzystanie z transportu, zarządzanie lekami i finansami;
poziom aktywności i tempo funkcjonowania;
konieczność pomocy osób trzecich;
rezerwa fizjologiczna i odporność na stresory – podatność na pogorszenie stanu w następstwie infekcji, urazu, hospitalizacji lub innych obciążeń.
Wpływ zaburzeń poznawczych na funkcjonowanie (jeżeli występują) – zakres, w jakim deficyty poznawcze ograniczają samodzielność i wymagają nadzoru lub opieki, niezależnie od samego rozpoznania otępienia.

Na podstawie tych elementów pacjent jest przypisywany do jednej z 9 kategorii CFS, która najlepiej odzwierciedla jego ogólny poziom sprawności i samodzielności.

Rockwood, K. i Theou, O. (2020). Using the clinical frailty scale in allocating scarce health care resources. Canadian Geriatrics Journal, 23(3), 210–215. https://doi.org/10.3788/cgj.23.463