Dyspepsja w praktyce klinicznej

[intro muzyczne] Dzień dobry.Nazywam się Edyta Tulewicz-Martini.Jestem lekarzem gastroenterologiem i zapraszamPaństwa do obejrzenia i wysłuchania seriidotyczące leczenia dyspepsji czynnościowej.

Zacznijmy od przypadku, który, pacjentki,którą konsultowałam niedawno w poradni.Chodzi o pani trzydziestoletniej, paniNatalii, która zgłosiła się do mniez dolegliwościami w obrębie jamybrzusznej.Zgłaszała ból brzucha w nadbrzuszu.Pacjentka z zawodu jest nauczycielką.W ostatnim czasie przechodziła gorszyokres w swoim życiu.Była bardziej zestresowana.Jednak jej ból zlokalizowany byłw nadbrzuszu.Towarzyszyło temu bólowi również uczucieniestrawności, które pojawiło się już kilkamiesięcy temu.Dodatkowo pacjentka zgłaszała nudności iuczucie problemów z trawieniem, niestrawności.

Dopytana, jeśli chodzi o rytmwypróżnień, pacjentka zgłaszała jedno wypróżnienie dziennie,bez domieszek patologicznych.Zawsze istotne jest, ażeby dopytaćsię również o to, czy pojawiasię krew, śluz w kale.Na co dzień również zgłaszała,że odżywia się stosunkowo dobrze.Dieta była zbilansowana.Również dba o aktywność fizyczną.Sport uprawiała raz, dwa razyw tygodniu, chociaż dosyć nieregularnie.

Dopytana o wywiad w kierunkujakiś chorób, chorób przewlekłych czy teżoperacji nie zgłaszała uczuleń naleki.Jeśli chodzi o choroby przewlekłenie chorowała, nie leczyła się nanic przewlekle.Jedyną operacją, którą miała wprzeszłości to przebyta dwa lata temucesarka, cię-cięcie cesarskie.

W rodzinie również nikt niechorował na raka jelita grubego, anirak żołądka, ani na przewlekłestany zapalne jelit.Dopytałam jeszcze pacjentkę o to,czy być może jest w ciąży.Ze względu na dolegliwości bólowebrzucha oraz nudności negowała ciążę.

W badaniu przedmiotowym zwracała uwagętkliwość podczas palpacji w nadbrzuszu.Poza tym badanie właściwie byłoprzedmiotowe, bez odchyleń.Częścią badania przedmiotowego w gabineciegastrologa jest badanie również per rectum.Jednakowoż pacjentka odmówiła wykonania tegobadania i umieściłam to w dokumentacjimedycznej, co ba, co jestbardzo ważne, jeśli chodzi o prowadzenietakowych dokumentów.

I tutaj pojawia się pierwszawątpliwość i pierwszy mit.Czy osoba, która zgłasza siędo naszego gabinetu z bólem brzuchaw nadbrzuszu od kilku miesięcyz uczuciem niestrawności.Czy taka osoba od razuwymaga oceny endoskopowej jako część diagnostykidanej osoby, danej pacjentki?

Oczywiście nie.Osoba, która jest osobą młodą.Pacjent, pacjentka młoda poniżej czterdziestego,czterdziestego piątego roku życia, która niezgłasza objawów alarmowych, a donich należą na przykład niezamierzona utratamasy ciała, krwawienie z przewodupokarmowego, niedokrwistość, zaburzenie połykania, utrzymujące sięwymioty.Także szczególnie ważne jest badanieprzedmiotowe, ponieważ jeszcze jednym z objawówalarmowych będzie masa, masa, którąmożna wybadać w badaniu przedmiotowym wobrębie jamy brzusznej.

W takiej sytuacji możemy takąosobę, pacjenta bądź pacjentkę skierować nabadanie nieinwazyjne.Najczęściej jest to oznaczenie Helicobacterantygen test w kale i natej podstawie młodą osobę rozpoznaćzakażenie bądź wykluczyć zakażenie bakterią Helicobacterpylori.A dopiero w kolejnych krokachdiagnostycznych taka osoba by wymagała ewentualnieposzerzenia diagnostyki o gastroskopię.

W związku z czym młodaosoba, która zgłasza się z objawamidyspepsji nie wymaga w pierwszymrzucie gastroskopii.Możemy zlecić badanie z kału,a później skierować danego pacjenta czypacjentkę na leczenie.

Jeśli chodzi o historię dalsząnaszej pacjentki, to z uwagi nawłaśnie na objawy dyspepsji zleciłamoznaczenie Helicobacter antygen test w kale.Wynik był pozytywny i natej podstawie rozpoczęłam leczenie.

Po zakończonym leczeniu i odczekaniukilku tygodni okazało się, że wynikHelicobacter antygen test w kale,badanie już zlecone w laboratorium okazałosię być ujemne.Negatywny był wynik, natomiast pacjentkanadal zgłaszała co prawda mniejsze dolegliwości,ale nadal zgłaszała objawy bólubrzucha, uczucie pełności i niekiedy równieżtakie uczucie nudności, niestrawności.

W takiej sytuacji pacjentka zadałami pytanie: Pani doktor, czy jeśliHelicobactera już nie mam, czyjeśli bakterii już się pozbyłam, toczy ja rzeczywiście jestem chora?No i rzeczywiście musimy się tutajzmierzyć z drugim mitem, boniekiedy pacjenci słyszą gdzieś od kogoś,że skoro nie masz takiejchoroby organicznej, typowej, to czy rzeczywiścieta choroba istnieje?

Warto przyjrzeć się dokładnie zaburzeniomczynnościowym.Pacjenci z dyspepsją czynnościową częstosłyszą, że skoro badania są prawidłowe,to właściwie im nic możenie dolegać.A to nieprawda.Jest to rzeczywista choroba, tylkoma nieco inne podłoże niż chorobyorganiczne.W dyspepsji czynnościową, czynnościowej kluczowąrolę odgrywają zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego,takie jak zaburzenia motoryki żołądkaczy nadwrażliwość trzewna.Dodatkowo coraz więcej danych wskazujena znaczenie osi mózg-jelito, czyli takiejdwukierunkowej komunikacji pomiędzy układem nerwowyma przewodem pokarmowym.

I to tłumaczy objawy, którenasilają się często w sytuacjach stresowych.

Kolejnym mitem, o którym chciałabympowiedzieć, to często pacjenci i tutajta pacjentka również zadała topytanie.Pytają o inhibitory pompy protonowej.Czy w sytuacji, w którejpojawia się ból w nadbrzuszu, uczuciepełności w nadbrzuszu, czy wtakiej sytuacji rzeczywiście musimy posiłkować sięleczeniem inhibitorami pompy protonowej?

Więc inhibitory pompy protonowej mająswoje miejsce bardzo ważne w leczeniubólu brzucha.Niemniej jednak bardzo ważne wtym momencie jest przeprowadzenie pełnego wywiadulekarskiego i zdecydowanie, czy pacjentbyć może ma na przykład zapaleniebłony śluzowej żołądka, czy bólbrzucha może mieć naturę organiczną, czyteż bardziej są to zaburzeniaczynnościowe.I tak właśnie inhibitory pompyprotonowej są ważnym elementem leczenia, szczególnieu pacjentów, u których podejrzewamychorobę refluksową czy też chorobę wrzodową.Ale w przypadku dyspepsji czynnościowejte me, te mechanizmy patofizjologiczne sąinne.W związku z tym wtakiej sytuacji jednak lek, który będzielekiem z wyboru dla nas,nie będzie raczej inhibitor pompy protonowej,a będzie to lek takijak STW5, który będzie działać namotorykę przewodu pokarmowego, zmniejszy nadwrażliwośćtrzewną czy też wpłynie również naoś jelito-mózg.

W tej sytuacji rozpoznałam upacjentki dyspepsję.Pacjentka otrzymała preparat STW5.Jednak po dwóch dniach wróciłado gabinetu oburzona, ponieważ usłyszała odpani magister w aptece, żejednak preparat jest to preparat ziołowyi miała do mnie pretensje,że po prostu zleciłam jej ziółka.

Kolokwialnie mówiąc, często pacjenci zwracająwłaśnie również na ten aspekt uwagę.A w końcu przecież taknie jest.STW5 jest to preparat oudowodnionej skuteczności.Jest to preparat, który maporównywalną skuteczność do prokinetyku cisaprydu.W związku z tym jestto lek, który ma skuteczność porównywalnądo leku.Jest to preparat wieloskładnikowy, złożony,ale też jego ogromną zaletą jestfakt, że z uwagi nawieloskładnikowy skład działa na wiele poziomówzaburzeń, które mogą się pojawićw dyspepsji, czyli będzie miał wpływna zaburzenie motoryki żołądka, nanadwrażliwość trzewną czy też właśnie nawspomnianą wcześniej zaburzenią, zaburzenie regulacjiosi mózg-jelito.

Dlatego również niektóre preparaty roślinnewykorzystują połączenie właśnie kilku ekstraktów roślinnych.To jest szczególnie ważne, ponieważpreparaty te oddzielnie mają inne działanie.Natomiast jeśli chodzi o działaniewspólne, mają one działanie lepsze, bardziejkompletne, a także działają lepiej,mają działanie mocniejsze i działają wielokierunkowo,wieloskładnikowo.

W literaturze opisano między innymina przykład działanie wyciągów z takichroślin jak rumianek, mięta pieprzowa,melisa i kminek.I związki zawarte w tychroślinach mogą wykazywać działanie rozkurczowe namięśnie gładkie przewodu pokarmowego, atakże co wcześniej zaznaczyłam wpływać namotorykę żołądka oraz zmniejszać, zmniejszaćnadwrażliwość trzewną.

Jest to szczególnie istotne, ponieważw ostatnio opublikowanych kryteriach rzymskich piątychto właśnie preparaty roślinne mająswoje szczególne miejsce w leczeniu dyspepsjii znajdują się w pierwszym,w pierwszej linii leczenia, tuż pozaleceniach dietetycznych u pacjentów zdyspepsją.

Na koniec chciałabym podsumować, żedyspepsja czynnościowa jest bardzo częstym problememw praktyce zarówno w poradnigastroenterologicznej, jak również u, w poradnilekarza POZ.

Kluczowe znaczenie mają, ma właściwezebranie wywiadu lekarskiego, badanie przedmiotowe zoceną jamy brzusznej, a takżejeśli praktycznie w każdej sytuacji badanieper rectum.Jeśli pacjent nie wyraża nanie zgody, trzeba umieścić tę notatkęw dokumentacji.

Na podstawie wywiadu lekarskiego kierujemypacjent na badanie i nie musito być w pierwszym rzuciegastroskopia.Wręcz przeciwnie.A także na podstawie wywiadówlekarskich stosujemy leczenie i posiłkujemy sięlekami, które mogą mieć leczeniewielokierunkowe, a nie tylko jedno, jednoskładnikoweczy też tak jak inhibitorpompy protonowej w zupełnie innym wskazaniuaniżeli na przykład dyspepsja czynnościowa.[outro dźwiękowe]