Ankieta i SMS nie zastępują badania przed wystawieniem recepty

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że ordynowanie leków wyłącznie na podstawie ankiety i wiadomości tekstowych narusza zbiorowe prawa pacjentów. Wyrok ten w pełni popiera stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta wobec działalności tak zwanych "receptomatów". Odstąpienie od osobistego zbadania chorego pozostaje dopuszczalne jedynie w ściśle określonych przypadkach, takich jak kontynuacja dotychczasowej terapii.

21 lipca 2026 r. sąd oddalił skargę jednego z podmiotów leczniczych na decyzję RPP w sprawie teleporad. Sędziowie uznali, że mechaniczna analiza danych z formularza nie wyczerpuje znamion zbadania pacjenta. Taka praktyka bezpośrednio uderza w prawo do świadczeń medycznych udzielanych z należytą starannością oraz zgodnie z aktualną wiedzą.

Taka forma kontaktu nie pozwala lekarzowi ocenić stanu ogólnego pacjenta, zaobserwować objawów mogących mieć znaczenie dla rozpoznania ani zapewnić odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa przy ordynowaniu leków

Komunikat Rzecznika Praw Pacjenta

Rzecznik nie wyklucza całkowicie wykorzystania czatów czy komunikatorów. Sprawdzają się one przy udzielaniu prostych porad medycznych. Obowiązujące przepisy pozwalają na rezygnację z bezpośredniego kontaktu z chorym, jednak dotyczy to wyłącznie ściśle określonych sytuacji. Sztandarowym przykładem jest tu wystawienie recepty na kontynuację leczenia.

Rozpatrywana sprawa dotyczyła placówki, która otrzymała od RPP nakaz zaprzestania wystawiania recept bazujących wyłącznie na internetowych formularzach. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie zawiera legalnej definicji pojęcia „badanie”.

WSA przychylił się do argumentacji Rzecznika. Sąd stwierdził, że w obliczu luki definicyjnej należy odwołać się do powszechnego rozumienia tego terminu, które nierozerwalnie wiąże się z koniecznością poddania pacjenta oględzinom.

Wyrok potwierdza, że rozwój telemedycyny nie oznacza obniżenia standardów udzielania świadczeń zdrowotnych. Badanie pacjenta musi umożliwiać lekarzowi rzetelną ocenę jego stanu zdrowia i podjęcie bezpiecznej decyzji. Ankieta internetowa i wymiana wiadomości tekstowych nie mogą zastąpić badania, od którego często zależy zdrowie, a nawet życie pacjenta. To ważne orzeczenie dla bezpieczeństwa pacjentów i jakości świadczeń zdrowotnych

Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta