Wskaźnik NASCET

ocena zwężenia tętnicy szyjnej

NASCET to metoda obliczania stopnia zwężenia tętnicy szyjnej wewnętrznej poprzez porównanie średnicy minimalnej w miejscu zwężenia do średnicy prawidłowej części dystalnej naczynia. Jest złotym standardem w badaniach klinicznych i wytycznych, ponieważ to właśnie w oparciu o tę metodę ustalono zależność pomiędzy stopniem zwężenia a ryzykiem udaru oraz wskazaniami do leczenia zabiegowego.

mm
mm
Uzupełnij pola, aby zobaczyć wynik: 0/2
Zwężenie
<50%
Brak wskazań do leczenia zabiegowego; ryzyko udaru niskie, zalecane leczenie zachowawcze
Zwężenie
50–69%
Korzyść z operacji umiarkowana; decyzja powinna być indywidualizowana (większa w grupach wysokiego ryzyka, np. mężczyźni z objawami)
Zwężenie
≥70%
Istotne wskazanie do leczenia zabiegowego (endarterektomia – CEA, Carotid Endarterectomy, lub stentowanie – CAS, Carotid Artery Stenting), jeśli ryzyko operacyjne <6%
Przy niemal całkowitym zamknięciu ryzyko udaru jest mniejsze niż przy typowym zwężeniu 70–99%; zabieg często nie przynosi istotnych korzyści

W warunkach prawidłowych tętnice szyjne wewnętrzne (internal carotid arteries, ICA) dostarczają krew do mózgu, zapewniając odpowiednie utlenowanie i odżywienie tkanek. Zwężenie ICA powstaje najczęściej w wyniku procesu miażdżycowego, który prowadzi do odkładania się blaszek lipidowych, zwapnień i przebudowy ściany naczynia.

W miarę narastania zmian dochodzi do zmniejszenia światła tętnicy i spadku przepływu krwi, a dodatkowo powierzchnia niestabilnej blaszki może stać się źródłem mikrozatorów. Oba te mechanizmy zwiększają ryzyko przemijających incydentów niedokrwiennych (transient ischemic attack, TIA) oraz udaru niedokrwiennego mózgu.

Metoda NASCET pozwala w sposób standaryzowany określić procentowe zwężenie tętnicy szyjnej wewnętrznej, porównując średnicę minimalną w miejscu zwężenia z prawidłową średnicą odcinka dystalnego ICA. Dzięki temu możliwa jest jednoznaczna kwalifikacja pacjentów do leczenia zachowawczego, endarterektomii (CEA) lub stentowania (CAS), zgodnie z wynikami badań klinicznych i wytycznymi.

Do obliczenia wskaźnika NASCET wykorzystuje się:

  • średnicę minimalną ICA w miejscu zwężenia,
  • średnicę prawidłowego odcinka dystalnego ICA (poza zmianą miażdżycową, w miejscu bez zwężeń).