Sąd: orientacyjne godziny wizyt naruszają prawa pacjenta

Placówki medyczne mają obowiązek przyjmować pacjentów zgodnie z godzinami wizyt, które im przekazano – uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Tym samym sąd podzielił stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta, który wskazywał, że stosowanie orientacyjnych godzin przyjęć świadczy o nieprawidłowej organizacji świadczeń i może prowadzić do naruszenia praw pacjentów.

Sprawa dotyczyła skarg na znaczne opóźnienia w przyjęciach w jednej z przychodni, a także przypadków odmowy udzielenia świadczenia z powodu zakończenia pracy przez lekarza. Kontrola wykazała, że w analizowanym okresie doszło do 87 opóźnień przekraczających godzinę na 462 zrealizowane wizyty, co stanowiło niemal 20 proc. wszystkich przyjęć. Pacjenci byli informowani przy rejestracji o konkretnej godzinie wizyty, jednak w praktyce harmonogram ten często nie był dotrzymywany. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Rzecznik Praw Pacjenta wydał decyzję, w której jednoznacznie stwierdził, że godziny przyjęć pacjentów przez lekarzy i innych pracowników medycznych nie mogą mieć charakteru orientacyjnego.

Godziny przyjęcia pacjentów mogą ulegać zmianie w trakcie udzielania świadczeń, lecz przesądzanie z góry o takich zmianach i podawanie pacjentom „orientacyjnej” godziny przyjęcia świadczy o organizacji procesu bez zachowania należytej staranności i może skutkować ograniczeniem praw pacjentów w zakresie przyjęcia w terminie, o którym pacjent został poinformowany lub brakiem udzielenia świadczenia w ogóle z uwagi na znaczne opóźnienie 

– podkreślił Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.

Przychodnia zaskarżyła decyzję RPP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyroku z 27 stycznia 2026 r., sąd przyznał rację Rzecznikowi Praw Pacjenta. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązkiem placówki jest takie zaplanowanie liczby pacjentów oraz zakresu udzielanych świadczeń, aby możliwe było ich realizowanie w ustalonych godzinach. WSA zaznaczył, że choć pojedyncze opóźnienia mogą się zdarzyć, m.in. ze względu na konieczność indywidualnego podejścia do pacjenta, nie mogą one stanowić trwałej i z góry zakładanej praktyki organizacyjnej. Zdaniem Rzecznika Praw Pacjenta wyrok ma znaczenie precedensowe i jasno wyznacza standardy, jakie powinny obowiązywać w systemie ochrony zdrowia.

Rolą podmiotu jest zapewnienie pacjentom rzetelnych zasad przyjęcia i dołożenie starań, aby nie występowały uciążliwości związane z opóźnieniami, a pacjenci mieli możliwość uzyskania świadczenia 

– podkreśla.