Doustne preparaty żelaza – praktyczne aspekty terapii

[intro muzyczne] Od trzydziestu lat Sorbifer Durulesskutecznie wspiera lekarzy w leczeniuanemii z niedoboru żelaza.Sorbifer Durules zawiera najlepiej przyswajalnąformę żelaza hemowego dwuwartościowego, które wchłaniasię nawet dziesięć razy lepiejniż żelazo trójwartościowe.Sorbifer Durules to lek, któryod trzech dekad cieszy się ogromnymzaufaniem lekarzy i pacjentów, którzydoceniają jego skuteczność w walce zniedoborami żelaza.

Szanowni Państwo, dzisiaj mam zaszczytrozmawiać z doktorem Aleksandrem Biesiadą, któryjest specjalistą medycyny rodzinnej.Do tego czynnie działa wmediach społecznościowych i aktywnie łączy ITz medycyną.Ale dzisiaj będziemy rozmawiać obardziej przyziemnych sprawach.Doktorze, pytanie pierwsze.U większości pacjentów z niedoboremżelaza pierwszym rzutem jest leczenie doustne.Mamy preparaty żelaza na drugimi trzecim stopniu utlenienia, które wchłaniająsię lepiej.

Dzień dobry pani redaktor.Dzień dobry.Dzień dobry państwu.Witam bardzo serdecznie.Dziękuję za tą bardzo miłą,miłą zapowiedź.

W-- faktycznie preparatów,żelaza do wyboru w Polsce jest,bardzo wiele.I ja myślę, że,odpowiedź na to pytanie wcalenie jest tak oczywista, jakmożna by sądzić z samej biochemiitych cząsteczek, ponieważ na,wchłanianie żelaza, jak państwo doskonale wiecie,wpływa bardzo wiele czynników.Także to, kiedy zostanie danypreparat przyjęty przez pacjenta, czyli jakon będzie umiejscowiony w kontekściena przykład spożytych posiłków.No i w ogóle to,czy pacjent, zacznijmy może jeszcze nawetniżej od podstaw w medycynierodzinnej, czyli czy pacjent w ogólestosuje ten preparat, który zostałmu zalecony.Bo to jest, myślę, żeteż w, suplementacji żelaza ogromnedla nas, wyzwanie.Więc ja bym powiedział tak,że z jednej strony mamy oczywiściei-i tradycyjne sole żelaza, tak?I mamy te kompleksy żelazaw kontekście, możliwości, które mamydo wyboru.

Natomiast musimy miećświadomość, że jeśli chodzi o te,preparaty tradycyjne, to onenam się naprawdę będą dobrze wchłaniałyz przewodu, pokarmowego bardziejniż te preparaty, które są kompleksamiżelaza, w kontekście samejwchłanialności.Natomiast mamy, oczywistą sytuacjęzwiązaną z tym, kiedy pacjent przyjmieposiłek.Więc musimy pacjenta trochę,przeszkolić, poedukować w tym zakresie, podpowiedziećmu, że stosowanie tych preparatówz jednoczesną podażą preparatów zawierających,laktozę, produktów mlecznych, tak?Czy bogatych generalnie w wapń,który może nam tutaj zaburzać towchłanianie będzie, no generowałpotencjalnie to słabsze, słabsze wchłanianie.

To oczywiście nie znaczy,że pacjent musi brać ten preparatzupełnie na czczo, bo takteż czasami myślimy.Przedposiłkowo wystarczy, tak?Jeśli ten odstęp od poprzedzającegoposiłku jest, jest wystarczająco długi, powiedzmydwu, trzygodzinny, em, no inie w koincydencji z inhibitorami pompyprotonowej.Na to też należy zwracaćuwagę.

Natomiast pacjenci, no będą naso to pytać, bo pacjenci wPOZ-cie to pacjenci często bardzozłożeni w sytuacjach klinicznych.Pacjenci, którzy na przykład chorująna choroby tarczycy, no i stosująsuplementację hormonalną, która musi byćna czczo.Więc jak jeszcze teraz impowiemy, że to jeszcze na czczoproszę dołożyć sobie preparat żelaza,to pacjent, no może się lekkozdziwić, jak on, októrej godzinie to śniadanie wtedy przypadnie,prawda?Więc tutaj jakby ta, topamiętajcie, że możemy zastosować, pewne,pewien wybieg, czyli zastosować toleczenie rozbite i że to naczczo nie zawsze znaczy tosamo.Zresztą dla suplementów, preparatów,suplementujących, lewotyroksynę jest taksamo zresztą, tylko my jakośtak się przyzwyczailiśmy, że to musibyć rano.Ym, to jest ten pierwszyobszar.

Natomiast drugi, na który chciałemwam zwrócić szczególną uwagę, no tojest właśnie adherencja do terapii,bo w ogóle generalnie z tympacjenci mają bardzo duży problemw Polsce, w różnych kontekstachterapeutycznych.W związku z powyższym wydajesię, że, no musimy dobraćtak preparat, żeby pacjent gotolerował.Bo jak pacjent będzie miałobjawy brzuszne i, zaprzestanie stosowania

preparatu po trzech, pięciu, ośmiudniach, no to i tak nicz tej suplementacji.Wtedy niezależnie od tego, którypreparat wybierzemy, tak?I jaką on będzie miałbiochemiczną strukturę, to on po prostunie zadziała.

No i tutaj, napewno warto zwracać uwagę na to,żeby ci pacjenci stosowali,te preparaty mając pewno-pewne okno dyspozycjipod swoją kontrolą.To znaczy, jeżeli się nieda codziennie, to może co drugidzień albo co trzeci, żebyśmydali pacjentom tę furtkę i dalisobie potem szansę, nona etapie oceny tego, co siędzieje z wyrównaniem.Ym, no jeśli leczymy niedokrwistość,no to tu mamy łatwy parametr,bo hemoglobina glikowana i przyrostnam podpowie, że, że, że wtedybędzie ten moment na wychwycenietego, co się z tym pacjentemdzieje.

Więc no jak widzicie, taodpowiedź na to pytanie nie jesttak prosta, jak tylko mambiochemicznie cząsteczkę i ona na pewnosię będzie wchłaniać tak alboinaczej.Oczywiście, że tak.Jednak ten compliance to, tojest dużo w, w POZ-cieoczywiście.

To teraz tak.Mamy niedokrwistość z niedoborużelaza.Jakie dawkowanie jest rekomendowane wedługpolskich czy światowych wytycznych?

Znaczy wytyczne polskie są, bympowiedział, w tym zakresie dość,bym powie-- nawet takie szerszeniż to, co możemy znaleźć wwytycznych, światowych.Natomiast to, co, myślę,zwraca tutaj uwagę, to jest dopuszczalnata wyższa dawka, czyli powiedzmydwieście miligramów w suplementacji.Natomiast, no to, co jabym chciał podkreślić, to jest jednakto, że, wchłanianie żelazabardzo mocno zależy od, tego,jaki jest niedobór, a nieod tego, ile my tam, jużmówiąc kolokwialnie, walniemy w tegopacjenta te-tego żelaza, tak?

Co więcej, im wyższe dawkibędziemy stosować, tym bardziej możemy sięspodziewać tych trudności w tolerancjitej farmakoterapii.Więc wydaje się, że takimzłotym standardem powinno być właśnie gdzieśw okolicach tych stu miligramówna dobę.W pojedynczej tabletce myślę, żeto dosyć optymalne jest postępowanie.No i to, na cochciałem zwrócić uwagę, to też, że,no stosujemy, leki, tak?Czyli substancje zarejestrowane, będące pod

kontrolą, nad którymi mamy nadzór farmaceutyczny,a nie dowolny suplement, którypacjent sobie ściąga z internetu ijakby co jest w jegoskładzie, to, nie wiem nawetczasem, czy producent wie, atym bardziej ktoś, kto to kontroluje.Więc to jest jakby kwestiasamego bezpieczeństwa.

Więc raczej bym myślał, żenie musimy iść w kierunku tych,tych wysokich dawek.Raczej bym myślał, że interesujenas optymalizacja tego wchłaniania.Dawki sto miligramów w zupełnościwystarczają do tego podnoszenia wartości naprzykład hemoglobiny.Jeśli hemoglobiną oceniamy wy-wyrównanie gospodarkiżelazowej.No i właśnie mamy tęmożliwość, że, no możemy sobiemodyfikować po to właśnie, żebypacjentowi dać ten komfort w zakresie,no tolerancji leczenia.

No dobrze doktorze, to właśniemając pod względem tego, że jednaksuplementacja wymaga pewnego reżimu orazże są skutki uboczne.Jak długo powinna ona trwać,żeby zapobiec nawrotom tego niedoboru?

No [śmiech] to jest trudnepytanie.Generalnie do skutku, tak?To znaczy, jakby tutaj musimysobie odpowiedzieć na pytanie, jakby cobyło pierwotną przyczyną tej, tegoniedoboru żelaza, prawda?I też mieć świadomość, żemy często o tym niedoborze taknaprawdę orientujemy się wtedy, kiedypacjent wykona morfologię z różnych przyczyn.Teraz mamy morfologię w programieMoje Zdrowie, więc może akurat tam,tam żelaza nie ma, więcoceniamy jakby efekt tego braku żelaza,który jest znowu następstwem wielomiesięcznymtego niedoboru.No bo te zapasy żelaza,powiedzmy tam sześć miesięcy się akumulują,więc teraz, no tak naprawdęto my widzimy trochę status pacjentasprzed pół roku.

No i teraz w kontekścietego, jak dalej prowadzić to postępowanie,no to wydaje się dosyćistotne, żeby jakby spróbować dojść przyczyny,tak?No bo to inaczej będzieu pacjenta, który jest chory onkologicznie,nie wiem, ma zaburzenia wchłaniania,miał operację brzuszną, prawda?Inaczej będzie u pacjenta, któryczynnie krwawi.Na przykład, nie wiem, maprzewlekłe żylaki odbytu, których nie dasię do końca wyleczyć.Jest tylko jakby leczenie zachowawcze

prowadzone, które częściowo ogranicza podkrwawianie, alenie do końca.Mamy miesiączkujące kobiety, które różniemają też tę miesiączkę nasiloną, więctę utratę mają różną.

Chociaż trzeba też pamiętać, żenajczęstszym, najczęstszą przyczyną niedoboru jest generalniedieta, czyli za mała podażw, jeśli chodzi o żelazo.No i znowu w polskimsystemie takiego funkcjonowania społecznego przyjęło się,że to żelazo jest gdzie?No w mięsie, tak?No nieprawda, proszę państwa, generalniew zielonych warzywach jest znacznie łatwiejwchłanialne żelazo dostępne łatwo.No więc trzeba pacjentowi zaproponować,że jednak może szpinak, tak?I brukselka, a nie, niekonieczniemusi to być stek co drugidzień.

I teraz, więc jeśli rozpoznamyna przykład uda nam się ustalić,że nie ma żadnej patologicznejprzyczyny, tylko to były na przykładzaburzenia w zakresie postępowania dietetycznego,no to na przykład sześć miesięcytakiej suplementacji z okresową kontroląpowinno nam wystarczyć.Natomiast jeżeli się okaże, żeno mamy przewlekły proces, no toskoro on jest przewlekły, noto leczymy przewlekle dziesięć, dwanaście, osiemnaścietyle miesięcy, ile trzeba.No i wtedy właśnie szczególnieistotne wydaje się, żeby wrócić dotego, o czym rozmawialiśmy, czylido tego compliance, żeby rzeczywiście tenpacjent pozostał w tym leczeniuprzez ten cały okres czasu.

No dobrze, dużo już zostałopowiedziane.Jednak no, mimo wszystko załóżmy,że chcemy mieć taki gotowy zestaw.Co powiedzieć?Jak zwiększyć skuteczność tego leczenia?No możemy użyć dobrego preparatu,czyli preparatu, który na przykład jestw odpowiedni sposób opakowane tożelazo tam w środku, tak?Czyli konstrukcja preparatu jest taka,że ułatwia jego odpowiednie przechodzenie przezprzewód pokarmowy i uwalnia tożelazo tam, gdzie ono ma szansębyć wchłonięte.To jest jakby pierwsza kwestia.

Druga kwestia jest taka, żemamy ewidentne dowody naukowe na to,że jednoczesna suplementacja witaminy C,tak?Będzie nam poprawiała wchłanialność żelaza,co jest zupełnie oczywiste, no bowiemy, w jakim mechanizmie jestkontransporter.Mamy wymianę jonów wodorowych, więcautomatycznie potrzebujemy jakiegoś narzędzia do tego,żeby to żelazo nam tamsię ułatwiło we wchłanianiu.I w związku z tymteż mamy takie preparaty zarejestrowane dwuskładnikowe,zawierające tutaj poza żelazem właśniewitaminę C i jesteśmy w staniewspomóc w tym kontekście pacjenta.Chociaż tu znowu uczulam nasuplementację, bo akurat witamina C tojest jedna z bardziej popularnychw suplementacji w Polsce witamin, więcżebyśmy też mieli świadomość, żepacjent może i ją łyka tylkoza naszymi plecami i mypo prostu nie wiemy, że onją stosuje.To jest jakby druga kwestia.

Kolejna kwestia to jest właśniemanewrowanie dawką.Czyli ustalmy z pacjentem, żejeżeli tolerancja będzie słaba, to żebysobie rozdzielał te dawki.Ewentualnie manewrujmy preparatami, no boich na rynku jest dostępnych wróżnej formie.O tym zaczęli, zaczęliśmy odtego rozmowę kilka, więc możemy spróbowaćcoś wybrać.Ja bym chciał jeszcze zwrócićuwagę na to, że zalecenia właśnieżywieniowe dookoła i w ogóledieta bogata w żelazo na pewnotym pacjentom nie zaszkodzi.Jednocześnie zwrócenie uwagi na to,że może nie optymalnie z posiłkiemwłaśnie z dużą ilością naprzykład jonów wapnia, ale raczej przed.

No i myślę, że to,od czego w medycynie rodzinnej teżsię nie da uciec, czylikwestia finansowa, tak?To znaczy ten lek, jeślima być przyjmowany zwłaszcza długofalowo, nonie może być nadmiernym obciążeniembudżetu tego pacjenta.Mając też świadomość, że częstoto są pacjenci z wielochorobowością, którzystosują wiele preparatów z różnychprzyczyn.No więc nie chcemy dopuścićdo sytuacji, że albo pacjent przerywate nasze zalecenia, albo ewentualnieno jakieś inne leczenie na przykładprzerywa i-i nie jest wstanie go zastosować.Więc no, tutaj wiele parametrówgra i ma znaczenie.

No jak to w medycynierodzinnej, takie jest piękno tej specjalizacji.Jak to wszystko w medycynieto zależy, prawda?No i doktor skutecznie jużwyprzedził moje kolejne pytanie, czyli czywitamina C pomaga wchłaniać żelazo?Wiemy już, że tak.No i myślę, że jakbytak naprawdę wiemy już bardzo dużoo tym, jak poprowadzić pacjentaz suplementacją żelaza w POZ.Więc serdecznie dziękuję doktorowi zapodzielenie się swoją wiedzą oraz praktyką.

Od trzydziestu lat Sorbifer Durulesskutecznie wspiera lekarzy w leczeniu anemiiz niedoboru żelaza.Sorbifer Durules zawiera najlepiej przyswajalnąformę żelaza hemowego dwuwartościowego, które wchłaniasię nawet dziesięć razy lepiejniż żelazo trójwartościowe.Sorbifer Durules to lek, któryod trzech dekad cieszy się ogromnymzaufaniem lekarzy i pacjentów, którzydoceniają jego skuteczność w walce zniedoborami żelaza.