Skala Katza

ocena podstawowych czynności życia codziennego

Kalkulator medyczny skali Katza służy do oceny samodzielności pacjenta w sześciu podstawowych czynnościach życia codziennego (ADL, activities of daily living). Narzędzie wykorzystuje się przede wszystkim u osób starszych do określenia potrzeb opiekuńczych i obserwacji zmian sprawności.

Należy oceniać rzeczywiste funkcjonowanie pacjenta w ocenianym okresie, a nie samą deklarowaną możliwość wykonania czynności.

6/6 pola do uzupełnienia,

5-6 pkt

Sprawność zachowana w większości podstawowych czynności.

3-4 pkt

Umiarkowana niesprawność.

Należy określić potrzeby opiekuńcze w poszczególnych obszarach.

0-2 pkt

Ciężka niesprawność.

Należy zaplanować odpowiednie wsparcie w codziennej samoobsłudze.

Skala Katza nie ocenia bardziej złożonych czynności, takich jak zakupy, przygotowywanie posiłków czy zarządzanie lekami i finansami – do oceny tych obszarów służą skale IADL, np. skala Lawtona.

Do obliczenia wyniku wykorzystuje się ocenę sześciu czynności:

kąpieli – za zachowaną sprawność uznaje się, gdy pacjent potrzebuje pomocy wyłącznie przy jednej części ciała,
ubierania się – dopuszczalna jest pomoc przy wiązaniu sznurowadeł,
korzystania z toalety – dopuszczalne jest korzystanie z basenu lub nocnika w nocy,
przemieszczania się – w zakresie samodzielnego transferu z łóżka lub krzesła,
kontroli oddawania moczu i stolca,
jedzenia – nie dotyczy przygotowania posiłku, w tym np. krojeniu mięsa, smarowaniu pieczywa.

1. Katz S, Ford AB, Moskowitz RW, Jackson BA, Jaffe MW. Studies of illness in the aged. The index of ADL: a standardized measure of biological and psychosocial function. JAMA. 1963;185:914–919. doi: 10.1001/jama.1963.03060120024016. PMID: 14044222. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14044222/
Grodzicki T, Kocemba J, Skalska A, red. Geriatria z elementami gerontologii ogólnej. Podręcznik dla lekarzy i studentów. Gdańsk: Via Medica; 2006.
Tabela „Skala ADL według Katza” dostarczona w materiałach źródłowychMcCabe D. Katz Index of Independence in Activities of Daily Living (ADL). Hartford Institute for Geriatric Nursing, NYU Rory Meyers College of Nursing. Try This, nr 2; aktualizacja 2019. https://hign.org/sites/default/files/2020-06/Try_This_General_Assessment_2.pdf [dostęp: 21.10.2026].