Publikacje
Opinie
Negatywna opinia PKA – co to oznacza? Czyli o tym, kto może otworzyć kierunek lekarski w Polsce

Negatywna opinia PKA – co to oznacza? Czyli o tym, kto może otworzyć kierunek lekarski w Polsce

Zapisuję
Zapisz
Zapisane

W kontekście rozmów o jakości kształcenia na kierunku lekarskim nieraz przywoływane są opinie Polskiej Komisji Akredytacyjnej – zwłaszcza te negatywne. Jakiś czas temu głośno było o negatywnej ocenie kierunku lekarskiego prowadzonego przez Uniwersytet Technologiczno – Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu (UTH). Kolejną wzbudzającą kontrowersję uczelnią jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW), której kierunek lekarski również otrzymał ocenę negatywną. Ale tu warto zadać sobie pytanie – czego tak naprawdę dotyczą te oceny? Co oznaczają rekomendacje PKA w kontekście jakości kształcenia? 

Co to jest PKA? 

Polska Komisja Akredytacyjna (PKA) jest niezależną instytucją działającą na rzecz zapewniania i doskonalenia jakości kształcenia. Podstawowymi celami działań Komisji są: dbałość o spełnianie standardów jakościowych przyjętych dla szkolnictwa wyższego, nawiązujących do najlepszych wzorców obowiązujących w europejskiej i globalnej przestrzeni edukacyjnej oraz wspieranie uczelni publicznych i niepublicznych w procesie doskonalenia jakości kształcenia, a także budowania kultury jakości [1]. Członków PKA powołuje minister ds. szkolnictwa wyższego spośród kandydatów zgłoszonych przez odpowiednie organy [2]. W skład komisji oceniających wchodzą nauczyciele akademiccy, studenci oraz międzynarodowi eksperci. W przypadku oceniania kierunku pod uwagę jest brane kilka kryteriów - w każdym z nich przyznaje się jedną z kategorii: wyróżniająca, w pełni, zadowalająca, częściowa, negatywna. PKA może przyznać całościową opinię pozytywną lub negatywną. PKA wydaje ocenę uczelniom w różnych sytuacjach i w zależności od tego, czego dokładnie dotyczy dana opinia, różne są też jej konsekwencje. W przypadku omawianym w tym artykule, na podstawie negatywnej opinii PKA minister może, (ale nie musi) cofnąć pozwolenie na utworzenie danego kierunku [3].  

Radom czyli najgłośniejszy przypadek 

W dniach 25-26 stycznia 2019 r. odbyła się po raz pierwszy wizytacja nowo otwartego kierunku lekarskiego na UTH. Zgodnie z ustaleniami PKA oraz ministerstwa, pierwsze kontrole na kierunkach kształcących przyszłych lekarzy miały odbyć się dopiero po zakończeniu pierwszego roku [4]. Opinia wystawiona kierunkowi lekarskiemu na UTH  była negatywna. Jak wyglądała szczegółowa ocena? W podziale na poszczególne kryteria przyznano 2 opinie negatywne, 2 częściowe, 1 zadowalającą i 3 w pełni zadowalające. W raporcie zwrócono uwagę na braki w infrastrukturze uczelni, które uniemożliwiają osiągnięcie zamierzonych efektów kształcenia. Oprócz kontrowersyjnej kwestii prosektorium, stwierdzono również brak preparatów potrzebnych do kształcenia z histologii (np.  preparatów tkanki nerwowej), biologii medycznej (np. tasiemców), chemii (np. spektrofotometrów absorbcyjnych), fizjologii (np. urządzeń do wykonywania badania ekg), uczelnia nie posiadała ponadto wymaganego wyposażenia potrzebnego do nauki immunologii czy biofizyki. Stwierdzono także  brak pełnej obsady kadrowej. W kolejnej ocenie, która była przeprowadzona w dniach 9-10.04.2021 czyli po zakończeniu 3 roku kształcenia, uczelni w Radomiu została już przyznana ocena pozytywna. Co istotne, ocena ta została wystawiona ze skróconym okresem obowiązywania, bo na 2 zamiast standardowych 6 lat. O ile PKA stwierdziło poprawę w wielu kategoriach dotyczących kształcenia, w tym zwłaszcza w zapewnianiu odpowiedniej infrastruktury, tak dalej poważnym problemem w UTH pozostały braki kadry naukowo-dydaktycznej [5]. 

Kierunek lekarski na UKSW – czyli przypadek bardziej aktualny


Przywoływana ocena również była pierwszą oceną tego kierunku. Podobnie jak w ocenie UTH, również i w tym przypadku  PKA zwracała uwagę na braki kadry dydaktycznej - zarówno w zakresie liczby nauczycieli akademickich (co przekłada się na zbyt liczne grupy ćwiczeniowe), jak i jakości ich dorobku naukowego(brak osób posiadających aktualne publikacje w czasopismach naukowych, specjalizacje itp.). Stwierdzono również brak własnego prosektorium, a korzystanie z prosektorium Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (w którym, zgodnie z porozumieniem międzyuczelnianym, mają się odbywać zajęcia praktyczne z anatomii dla studentów UKSW) odbywało się ze znacznymi utrudnieniami (problem stanowiła zbyt duża liczba studentów, także tych z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, którzy równocześnie realizowali zajęcia w tym samym prosektorium). Uczelnia nie zapewniała również wystarczającej studentom liczby miejsc na praktyki wakacyjne. W związku z negatywną oceną PKA, UKSW podjęło różne działania naprawcze. Jednak, pomimo tego, że uczelnia odwoływała się od tej decyzji, negatywna opinia została podtrzymana.  

Konsekwencje

 Czy można kształcić lekarzy, mimo braku pozytywnej rekomendacji Państwowej Komisji Akredytacyjnej? Co dalej z funkcjonowaniem takich uczelni? W związku z otrzymaniem negatywnej opinii PKA, przez 1 rok na UTH w Radomiu nie była przeprowadzona rekrutacja na kierunek lekarski [7].  Po uzyskaniu pozytywnej opinii, rekrutacja została przywrócona. UKSW w tym roku przeprowadziło normalnie rekrutację na kierunek lekarski [8].  Oczywiście, obie uczelnie podjęły działania naprawcze i cały czas pracują nad poprawą jakości kształcenia na prowadzonych przez nie kierunkach lekarskich. Czy jednak te braki zostaną odpowiednio szybko uzupełnione? Warto zwrócić uwagę, że sama ocena PKA skupia się na warunkach formalnych, infrastrukturalnych i kadrowych. Czy jednak, aby miarodajnie oceniać jakość kształcenia przyszłych lekarzy na nowootwieranych kierunkach lekarskich, oprócz kryteriów branych pod uwagę przez PKA nie  powinniśmy także wprowadzić jeszcze realnej zewnętrznej weryfikacji umiejętności absolwentów? Ponadto, pojawia się pytanie: czy w związku z otwieraniem kolejnych kierunków lekarskich problemy kadrowe, z którymi borykają się obie omawiane w artykule  uczelnie (jak również  inne uczelnie, w tym i te mające pozytywną opinię PKA), nie będą coraz trudniejsze do rozwiązania. 

Zaloguj się

uczelnie-medyczne
studia-medyczne
edukacja-medyczna

Polecane artykuły