Publikacje
Praktyka kliniczna
Ketoprofen a fotonadwrażliwość - czy istnieje alternatywa?

TREŚĆ SPONSOROWANA

Ketoprofen a fotonadwrażliwość - czy istnieje alternatywa?

Zapisuję
Zapisz
Zapisane

Partner publikacji

teva

Jednym z działań niepożądanych wynikających ze stosowania miejscowych niesteroidowych leków przeciwzapalnych może być nadwrażliwość skóry na światło słoneczne. Mechanizmem występującym w przypadku miejscowych NLPZ jest fotoalergia [1]. Może ją powodować stosowany w formie żelu ketoprofen [2]. Czy dostępna jest alternatywa dla miejscowego leczenia ketoprofenem?

Ketoprofen a fotoalergie

Badanie EMCPPTS (The European Multicentre Photopatch Test Study), które objęło 1031 pacjentów z 30 ośrodków zlokalizowanych w 12 krajach Europy, wskazało, że jednym z dwóch najczęściej odpowiedzialnych czynników za fotoalergiczne kontaktowe zapalenie skóry są miejscowe NLPZ. W przebadanej grupie pacjentów, wśród wszystkich badanych substancji za najwięcej reakcji odpowiadał ketoprofen (aż 128 przypadków), co zdaniem autorów może sugerować, że jest on silnym fotoalergenem [3]. 

Ketoprofen. Nadwrażliwość skóry na światło słoneczne

W listopadzie 2010 roku Europejska Agencja Leków (EMA) wydała raport z przeglądu bezpieczeństwa i skuteczności leków zawierających ketoprofen stosowanych miejscowo na skórę [2]. Stwierdzono w nim, że korzyści ze stosowania miejscowego ketoprofenu nadal przewyższają ryzyko, ale należy wprowadzić środki w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia niepożądanych reakcji skórnych. W efekcie stwierdzono, że takie leki nie powinny być dostępne w kategorii OTC, a jedynie wydawane na receptę oraz ryzyko fotoalergii związanej ze stosowaniem miejscowym ketoprofenu i sposoby jej zapobiegania powinny być wyraźnie komunikowane pracownikom ochrony zdrowia i pacjentom [2].

Ketoprofen. Nadwrażliwość skóry na światło słoneczne

Kliniczny obraz fotonadwrażliwości

Reakcje fotoalergiczne podczas terapii miejscowym ketoprofenem występują u osób predysponowanych i rozwijają się zwykle po 24-72 godzinach od ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe. Klinicznie manifestują się wypryskiem z towarzyszącym świądem. Co istotne, reakcje immunologiczne mogą rozprzestrzeniać się na obszary skóry, które nie były wystawione na działanie światła słonecznego [4]. 

Ketoprofen. Nadwrażliwość skóry na światło słoneczne

Czy istnieją alternatywy?

W obejmującym 61 badań przeglądzie (5311 pacjentów leczonych miejscowym NLPZ, 3470 pacjentów przyjmujących placebo, 220 pacjentów leczonych doustnymi NLPZ) wykazano, że stosowane miejscowo niesteroidowe leki przeciwzapalne zapewniają dobry poziom łagodzenia bólu w ostrych stanach takich jak skręcenia, nadwyrężenia i urazy spowodowane przeciążeniem, prawdopodobnie podobny do tego zapewnianego przez doustne NLPZ [5].

W przytoczonym badaniu najlepsze efekty zapewniały preparaty żelowe na bazie diklofenaku (dla uwzględnionego w badaniu preparatu zawierającego substancję czynną w stężeniu 2,32%), ibuprofenu i ketoprofenu oraz niektóre plastry z diklofenakiem. Jeżeli obserwowano działania niepożądane, zazwyczaj były one minimalne [5].

W czasie wyboru stosowanej substancji istotne jest przede wszystkim zwrócenie uwagi na jej skuteczność w danym zaleceniu, oceniając, czy korzyść terapeutyczna przewyższy potencjalne ryzyko działań niepożądanych. Korzystne działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne to tylko jedna ze składowych przyczyniających się do popularności tej grupy leków. W przypadku części z nich wynika to także z łatwej dostępności OTC (over-the-counter). Zastanawiając się nad alternatywą dla stosowanego miejscowo ketoprofenu dostępnego na receptę, można rozważyć inny lek z grupy NLPZ, w tym z kategorii dostępności OTC.

Jedną z dostępnych na rynku propozycji są żele zawierające diklofenak, np. dostępny bez recepty Olfen MAX, zawierający diklofenak o stężeniu 2% (20 mg/g). Jak wskazuje charakterystyka produktu leczniczego oraz informacja o leku, reakcje nadwrażliwości na światło są bardzo rzadkim (< 1/10 000) działaniem niepożądanym [6], stanowi więc bardzo dobrą alternatywę dla żeli z ketoprofenem.

OLFM-PL-00021-08-2023

Informacja o Leku: https://tevamed.pl/ae/attachments/Olfen_Max_IOL.pdf

Zaloguj się

leki
dermatologia

Źródła

  1. Dawe, R. S., & Ibbotson, S. H. (2014). Drug-induced photosensitivity. Dermatologic clinics, 32(3), 363–ix. https://doi.org/10.1016/j.det.2014.03.014
  2. European Medicines Agency, Questions and answers on the review of the marketing authorisations for topical formulations of ketoprofen, Outcome of a procedure under Article 107 of Directive 2001/83/EC, https://www.ema.europa.eu/en/documents/referral/questions-answers-review-marketing-authorisations-topical-formulations-ketoprofen_en.pdf [ostatni dostęp: 25.08.2023 r.]
  3. European Multicentre Photopatch Test Study (EMCPPTS) Taskforce (2012). A European multicentre photopatch test study. The British journal of dermatology, 166(5), 1002–1009. https://doi.org/10.1111/j.1365-2133.2012.10857.x
  4. Katarzyna Korzeniowska et al.Skórne reakcje fotowrażliwości po ketoprofenie – opis dwóch przypadków i przegląd piśmiennictwa, Farmacja Współczesna 2018; 11: 263-266
  5. Derry, S., Moore, R. A., Gaskell, H., McIntyre, M., & Wiffen, P. J. (2015). Topical NSAIDs for acute musculoskeletal pain in adults. The Cochrane database of systematic reviews, 2015(6), CD007402. https://doi.org/10.1002/14651858.CD007402.pub3 
  6. Informacja o leku Olfen Max, 20 mg/g, żel - https://tevamed.pl/ae/attachments/Olfen_Max_IOL.pdf

Polecane artykuły