Egzamin PES Reumatologia / wiosna 2022
120 pytań
Pytanie 1
Do chorób współistniejących związanych z obecnością krioglobulinemii typu III należą:
1) zakażenie HCV,
2) szpiczak plazmocytowy,
3) makroglobulinemia Waldenströma,
4) choroby autoimmunologiczne,
5) zakażenie HBV.
Pytanie 2
Późny typ mikroangiopatii twardzinowej w badaniu kapilaroskopowym naczyń wału paznokciowego (wg Cutolo) charakteryzuje się:
1) obecnością obszarów awaskularnych,
2) obecnością licznych megakapilar,
3) obecnością licznych naczyń poszerzonych o średnicy 30-50 μm,
4) znaczną dezorganizacją rysunku naczyniowego,
5) obecnością naczyń drzewkowatych.
Pytanie 3
Do niekorzystnych czynników rokowniczych w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów zalicza się:
1) płeć męską,
2) płeć żeńską,
3) wysokie wskaźniki stanu zapalnego,
4) obecność czynnika reumatoidalnego lub przeciwciał anty-CCP,
5) młodszy wiek.
Pytanie 4
Do niezależnych czynników ryzyka złego rokowania w przebiegu twardziny układowej nie należała:
Pytanie 5
Do lekarza reumatologa zgłosiła się 35-letnia pacjentka z silnym bólem kciuka, który nasila się przy wykonywaniu ruchów, zwłaszcza chwytania. Ból promieniuje do przedramienia. Chora obecnie nie pracuje, jest na urlopie wychowawczym, zajmuje się 2-letnim dzieckiem. W badaniu fizykalnym: tkliwość, obrzęk i zaczerwienienie skóry w okolicy kciuka i po stronie promieniowej nadgarstka. Wskaż rozpoznanie:
Pytanie 6
Do lekarza reumatologa został skierowany 74-letni mężczyzna z bólem i obrzękiem prawego stawu kolanowego. W wywiadzie: chory od wielu lat leczy się z powodu choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych, brak innych chorób towarzyszących, BMI 23,08 kg/m2. W badaniu fizykalnym lekarz stwierdził bolesność uciskową, wysięk w obrębie prawego stawu kolanowego. W badaniach laboratoryjnych nieznacznie podwyższone parametry stanu zapalnego, kwas moczowy prawidłowy. W radiogramie stawu kolanowego prawego stwierdzono zwężenie bocznego przedziału szpary stawowej, koślawość oraz obecność linijnych cieni w chrząstce stawowej. Wskaż prawdopodobne rozpoznanie:
Pytanie 7
Lekiem biologicznym, który nie wykazuje skuteczności w leczeniu postaci osiowej łuszczycowego zapalenia stawów, jest:
Pytanie 8
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące nintedanibu:
Pytanie 9
Hormony tarczycy są kluczowymi regulatorami rozwoju szkieletu w dzieciństwie. Wskaż objawy, które mogą być spowodowane niedoczynnością tarczycy u dziecka:
1) opóźnienie wzrostu,
2) kraniostenoza,
3) bóle stawów,
4) bóle mięśni,
5) osteoporoza.
Pytanie 10
Do poradni reumatologicznej zgłosili się rodzice z 4-letnim dzieckiem, u którego od ponad roku występują zmiany skórne rumieniowo-grudkowe na tułowiu, od 4 miesięcy symetryczne zapalenie stawów skokowych, kolanowych, nadgarstkowych, od miesiąca zapalenie błony naczyniowej oka lewego. Wskaż jednostkę chorobową, dla której charakterystyczna jest ta triada objawów:
1) młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, postać wielostawowa seronegatywna (RF nieobecny),
2) młodzieńczy toczeń rumieniowaty układowy,
3) zespół Blaua, sarkoidoza o wczesnym początku,
4) zapalenie naczyń z towarzyszącym IgA.
Pytanie 11
Skala Beightona jest stosowana do oceny objawów hipermobilności stawów. Wskaż objawy uwzględnione w tej skali:
1) czynny przeprost w stawie kolanowym > 15°,
2) możliwość położenia dłoni płasko na podłodze podczas skłonu do przodu przy wyprostowanych kolanach,
3) bierne przywiedzenie kciuka do powierzchni dłoniowej przedramienia,
4) przeprost w stawach śródstopno-placowych > 90°,
5) dodany objaw kciuka (tzw. objaw Steinberga).
Pytanie 12
Wskaźnik ryzyka złamań, który nie jest uwzględniony w kalkulatorze FRAX, to na przykład historia złamań w rodzinie.
Pytanie 13
Dziecko w wieku 7 lat z rozpoznanym młodzienczym idiopatycznym zapaleniem stawów (MIZS), leczone metotreksatem, obecnie bez aktywności choroby, przed 2 miesiącami przeszło zakażenie COVID-19. Wskaż, jakie są aktualne rekomendacje dotyczące szczepienia tego dziecka przeciw COVID-19:
Pytanie 14
Do poradni reumatologicznej zgłaszają się rodzice z 13-letnim chłopcem, u którego od 2 tygodni narastają obrzęk i ból prawego stawu kolanowego. W wywiadzie: przed 2 miesiącami usunięcie kleszcza z okolicy pośladka. Nie obserwowano zmian skórnych. Wskaż warunki rozpoznania boreliozy stawowej u dziecka:
Pytanie 15
U chłopca w wieku 5 lat od 2 dni narastają objawy: wybroczyny na kończynach dolnych, na pośladkach, obrzęki i bóle stawów kolanowych oraz skokowych, od doby ból brzucha. Dziecko nie miało objawów infekcji, temperatura ciała pozostawała w normie. W badaniach laboratoryjnych wykładniki zapalenia oraz morfologia krwi mieściły się w normie. Pacjenta przyjęto na oddział. W wyniku zastosowanego leczenia objawy ustąpiły. Wskaż powikłania, które zagrażają dziecku w przewlekłym okresie choroby:
1) krwawienie z przewodu pokarmowego,
2) wgłobienie jelit,
3) kłębkowe zapalenie nerek,
4) niewydolność nerek,
5) przykurcze stawów,
6) rozwój tętniaków na naczyniach wieńcowych.
Pytanie 16
Wskaż przypadki, w których nie można rozpoznać postaci nielicznostawowej młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów zgodnie z 2 kryteriami:
1) od 2 miesięcy zapalenie stawu skokowego, kolanowego, nadgarstkowego, międzypaliczkowego III ręki prawej u 4-letniego chłopca,
2) od 6 tygodni zapalenie stawów kolanowych oraz zmiany naparstkowe paznokci u dziewczynki w wieku 5 lat, u ojca rozpoznana łuszczyca,
3) od 2 tygodni zapalenie stawów nadgarstkowych u 12-letniej dziewczynki,
4) od 8 tygodni zapalenie obu stawów biodrowych u chłopca w wieku 10 lat, u taty przebyte ostre zapalenie błony naczyniowej oka,
5) od 7 tygodni zapalenie stawu kolanowego lewego i od 2 tygodni zapalenie błony naczyniowej oka prawego u dziewczynki w wieku 6 lat.
Pytanie 17
Zgodnie z wytycznymi EULAR z 2019 r. dotyczącymi leczenia łuszczycowego zapalenia stawów z zajęciem stawów obwodowych i z istotnym zajęciem skóry u chorych, u których nie osiągnięto remisji lub niskiej aktywności choroby w ciągu 6 miesięcy leczenia ksLMPCh, preferuje się zastosowanie:
1) adalimumabu, etanerceptu, infliksymabu, golimumabu lub certolizumabu,
2) apremilasu,
3) ustekinumabu, sekukinumabu lub iksekizumabu,
4) tofacytynibu, baricytynibu lub upadacytynibu.
Pytanie 18
Najczęstszą przyczyną zespołu płucno-nerkowego jest:
Pytanie 19
Do międzynarodowych kryteriów choroby Behceta nie należą:
Pytanie 20
Wskaż, w których stanach klinicznych oznaczanie przeciwciał przeciwjądrowych (ANA) ma znaczenie diagnostyczne:
1) młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów,
2) toczeń indukowany lekami,
3) toczeń rumieniowaty układowy,
4) objaw Raynauda,
5) mieszana choroba tkanki łącznej.
Pytanie 21
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tocznia polekowego:
1) leki o największym ryzyku wywołania tocznia polekowego to: lek antymalaryczny, prokainamid, lek hipotensyjny hydralazyna,
2) u chorych leczonych lekami blokującymi TNF-α mogą pojawić się przeciwciała swoiste dla tocznia rumieniowatego układowego zapalenia naczyń (anty-dsDNA, anty-Sm, ANCA),
3) stężenie składowych C3 i C4 dopełniacza jest obniżone w toczniu polekowym,
4) dominujące objawy w przebiegu tocznia polekowego to: bóle mięśni, stawów, objawy ogólne oraz kłębuszkowe zapalenie nerek,
5) zapalenie błon surowiczych w toczniu polekowym występuje bardzo rzadko.
Pytanie 22
Do charakterystycznych objawów tzw. zespołu antysyntetazowego nie należy:
Pytanie 23
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące przewlekłego zapalenia błony naczyniowej oka współistniejącego z MIZS:
1) ma charakter ziarninujący,
2) ma charakter nawracający,
3) w przeważającej części przypadków występuje jednostronnie,
4) najczęściej dotyczy tylnego odcinka oka.
Pytanie 24
W celu opanowania objawów systemowych w przebiegu układowej postaci MIZS zgodnie z aktualnymi rekomendacjami ACR można zastosować:
1) metotreksat i blokery TNF,
2) glikokortykosteroidy,
3) blokery interleukiny-1, blokery interleukiny-6.
Pytanie 25
Zgodnie z rekomendacjami ACR z 2019 r. w leczeniu MIZS z aktywnym enthesitis zalecane jest stosowanie:
1) NLPZ,
2) leków anty-TNF,
3) sulfasalazyny, bez konieczności stosowania leków anty-TNF,
4) warunkowo. Zalecana jest terapia pomostowa glikokortykosteroidami p.o. (<3 miesięcy) w okresie inicjacji lub eskalacji leczenia przy wysokiej aktywności lub istotnych objawach.
Pytanie 26
Do zaburzeń w ośrodkowym układzie nerwowym w przebiegu młodzieńczego tocznia rumieniowatego układowego nie należy:
1) drgawki,
2) zaburzenia lękowe,
3) zaburzenia ruchowe,
4) objawy polineuropatii.
Pytanie 27
Do typowych objawów skórnych w przebiegu zapalenia skórnomięśniowego u dzieci należą:
Pytanie 28
Według kryteriów EULAR, PRINTO, IPReS z 2008 r. obligatoryjnym kryterium guzkowego zapalenia tętnic u dzieci jest martwicze zapalenie naczyń średniej lub małej wielkości w badaniu histopatologicznym lub obecność tętniaków, zwężeń światła średniego lub małego naczynia w badaniu angiograficznym oraz co najmniej jeden z wymienionych objawów:
1) zmiany skórne, bolesność mięśni, hipotonia,
2) zmiany skórne, nadciśnienie tętnicze, śródmiąższowa choroba płuc,
3) bolesność mięśni, obwodowa polineuropatia, białkomocz >0,3 g/dobę,
4) bolesność mięśni, martwica dystalnych części palców, nosa, uszu, białkomocz >0,3 g/24 h.
Pytanie 29
Do typowych objawów pozastawowych młodzieńczej spondyloartropatii nie należy:
Pytanie 30
Występowanie w badaniach obrazowych stawów: ostro obrysowanych nadżerek w obrębie kości, zwężenie szpary stawowej, czasem rozległa osteoliza w RTG, a także obraz „burzy śnieżnej” wewnątrzstawowo, podwójny zarys chrząstki stawowej na jej powierzchni w USG są pomocne przy rozpoznawaniu:
Pytanie 31
Podczas przewlekłej hemodializoterapii często dochodzi do odkładania się złogów krystalicznych (moczanu sodu, pirofosforanu wapnia, apatytu, innych związków fosforanowo-wapniowych, szczawianu wapnia, soli glinu, lipidów) w tkankach stawowych lub wytrącania się kryształów w płynie stawowym. Do objawów klinicznych obecności tych złogów należą:
Pytanie 32
Poza chorobami reumatycznymi do istotnego zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych mogą prowadzić choroby pozawątrobowe, takie jak:
Pytanie 33
Przyczyną stężenia ferrytyny >1000 ng/ml u dorosłych oprócz choroby Stilla są:
Pytanie 34
Wtórne trombocytopatie mogą powodować:
1) propranolol,
2) antybiotyki β-laktamowe,
3) paracetamol,
4) nifedypina,
5) leki opioidowe:
Pytanie 35
Cechy dysmorficzne głowy, takie jak: dolichocefalia, enoftalmia, antymongoidalne ustawienie szpar ocznych, niedorozwój kości jarzmowej, retrognatia, należą do zmodyfikowanych kryteriów z Gandawy z 2010 r. rozpoznania:
Pytanie 36
Patergia, czyli nadwrażliwość polegająca na rozwoju zmian zapalnych pod wpływem niewielkiego urazu (nakłucie igłą powoduje powstanie krosty w ciągu 24-48 godz.) jest objawem:
Pytanie 37
Rekombinowany humanizowany fragment Fab' przeciwciała anty-TNF sprzęgany z polietylenoglikolem (PEG) to lek o nazwie:
Pytanie 38
Zespół Lhermitte'a-Duclos to:
Pytanie 39
Do czynników warunkujących wystąpienie układowego włóknienia nerkopochodnego należy:
Pytanie 40
Choroba Haglunda-Severa, choroba Kienböcka i choroba Preisera to:
Pytanie 41
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące choroby Pageta kości:
Pytanie 42
Stwierdzenie w badaniu radiologicznym odcinka piersiowego kręgosłupa takich zmian jak: zwapnienia i skostnienia wzdłuż przednio-bocznej powierzchni kręgosłupa łączące co najmniej 4 sąsiadujące trzonów kręgów przy braku cech ankylozy w stawach międzykręgowych, braku nadżerek, sklerotyzacji oraz ankylozy w stawach krzyżowo-biodrowych wskazuje na rozpoznanie:
Pytanie 43
Rodzinna pałeczkowatość palców:
Pytanie 44
Do chorób lub innych czynników nasilających wtórny objaw Raynauda nie należały:
Pytanie 45
ANA o mianie 1:160 nie mają znaczenia diagnostycznego w:
1) toczniu polekowym,
2) zespole antyfosfolipidowym,
3) zespołach nakładania,
4) po przeszczepieniu narządu,
5) mieszanej chorobie tkanki łącznej.
Pytanie 46
Zwiększona ilość płynu stawowego oraz zmiany jego cech fizykochemicznych występują w:
1) zapaleniach stawów,
2) wyniku urazu,
3) niedoczynności tarczycy, nadczynności tarczycy, 5 chorobach nowotworowych układu krwiotwórczego.
Pytanie 47
Do zmian w układzie ruchu w toczniu rumieniowatym układowym nie należały:
1) wędrujący ból stawów o zmiennym charakterze, głównie stawów rąk i stawów kolanowych,
2) objawy zapalenia stawów,
3) objawy zapalenia ścięgien oraz pochewek ścięgien, jałowa martwica głowy kości udowej, zwężenie szpar stawowych oraz nadżerki powierzchni stawowych.
Pytanie 48
W leczeniu objawu Raynauda oraz owrzodzeń i martwicy paliczków nie stosuje się:
1) blokerów kanału wapniowego z grupy dihydropirydyny w postaci o przedłużonym uwalnianiu,
2) antagonistów receptora mineralokortykosteroidowego,
3) inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, nieselektywnego blokera receptorów endoteliny,
4) analogu prostacykliny iloprost.
Pytanie 49
Rozpoznanie różnicowe zapalenia wielomięśniowego to:
1) zapalenie mięśni towarzyszące chorobie nowotworowej,
2) wtrętowe zapalenie mięśni,
3) zapalenie mięśni z eozynofilią, zajęcie mięśni oczodołu,
4) zapalenie skórno-mięśniowe.
Pytanie 50
W etiologii rumienia guzowatego nie rozważa się:
1) łuszczycowego zapalenia stawów,
2) zakażenia Mycobacterium leprae,
3) przyjmowania doustnych środków antykoncepcyjnych, tocznia rumieniowatego układowego,
4) zespołu Sweeta.
Pytanie 51
Do czynników niekorzystnych rokowniczo w nefropatii toczniowej zalicza się:
Pytanie 52
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące toczniowego zapalenia opłucnej:
Pytanie 53
Według poszczególnych skali oceny aktywności reumatoidalnego zapalenia stawów za remisję choroby uznaje się:
1) DAS-28-OB < 2,6,
2) DAS-28-CRP < 3,3,
3) SDAI < 2,6,
4) CDAI < 2,8,
5) SLEDAI < 15.
Pytanie 54
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące zespołu SAPHO:
Pytanie 55
Laboratoryjnym markerem resorpcji kości są:
Pytanie 56
Do kryteriów klasyfikacyjnych zespołu Sjögrena wg ACR/EULAR z 2016 r. nie należała:
Pytanie 57
Rozpoznania zespołu Sjögrena nie wyklucza:
Pytanie 58
68-letni mężczyzna zgłosił się do lekarza z powodu silnego bólu i obrzęku stawu kolanowego prawego, z nadmiernym ociepleniem skóry nad stawem. Epizod taki wystąpił po raz drugi w życiu, pierwszy miał miejsce miesiąc wcześniej, dolegliwości ustąpiły po kilku dniach. Oznaczono stężenie kwasu moczowego w surowicy (5,5 mg/dl), nakłuto staw kolanowy, pobierając płyn, stwierdzono w nim obecność kryształów moczanu sodu. Można postawić rozpoznanie moczanowej według kryteriów klasyfikacyjnych ACR/EULAR z 2015 r.?
Pytanie 59
43-letnia kobieta zgłosiła się do lekarza z powodu trwających od 3 miesięcy dolegliwości bólowych i obrzęku stawów nadgarstkowych, drobnych stawów rąk, stawów skokowych, sztywności porannej trwającej ok. 2 godzin. W badaniu fizykalnym bolesność uciskowa i obrzęk stawów: nadgarstkowego prawego, śródręczno-paliczkowego III lewego, międzypaliczkowych II prawego oraz lewego. Wyniki badań laboratoryjnych: OB 42 mm/h, nieobecny czynnik reumatoidalny (RF-IgM), obecne przeciwciała anty-cytrulinowe (antyCCP) 120 U/ml (norma <7 U/ml): ile punktów uzyska chora zgodnie z kryteriami klasyfikacyjnymi RZS według ACR EULAR z 2010 r.?
Pytanie 60
Predyktorem rozwoju chłoniaka w przebiegu pierwotnego zespołu Sjögrena nie jest:
Pytanie 61
Uogólniona postać choroby wywołanej przez kryształy pirofosforanu wapnia (CPPD) nie towarzyszy:
Pytanie 62
Powikłaniem ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń (GPA) nie jest:
Pytanie 63
Kryteria duże choroby Stilla u dorosłych obejmują:
1) powiększenie wątroby,
2) obecność czynnika reumatoidalnego klasy IgM,
3) ból stawów utrzymujący się przez 22 tygodnie,
4) leukocytozę 210 - k/uL, neutrofile >80%,
5) gorączkę 39°C przez 21 tygodni.
Pytanie 64
Przeciwciałem skojarzonym z zapaleniem wielomięśniowym (myositis specific antibody) jest:
Pytanie 65
W przebiegu sarkoidozy mogą wystąpić wymagające różnicowania z różnymi chorobami reumatycznymi objawy, takie jak:
1) zajęcie dużych stawów (skokowych, kolanowych, łokciowych, nadgarstkowych),
2) rumień guzowaty,
3) układowe zapalenie naczyń, zapalenie błony naczyniowej oka,
4) zmiany w górnych drogach oddechowych.
Pytanie 66
Przeciwciałem przeciw rozpuszczalnym antygenom jądrowym (ENA) nie są:
1) anty-SM,
2) anty-Ro,
3) anty-RNP,
4) anty-LKM,
5) anty-Jo 1.
Pytanie 67
Czynnik reumatoidalny, obok reumatoidalnego zapalenia stawów, może być obecny w:
1) toczniu rumieniowatym układowym,
2) twardzinie układowej,
3) zespole Sjögrena, sarkoidozie,
4) krioglobulinemii, zwłaszcza w przebiegu zapalenia wątroby typu C.
Pytanie 68
Objawem różnicującym mikroskopowe zapalenie naczyń od ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń jest:
1) częstsza obecność p-ANCA niż c-ANCA w surowicy krwi,
2) brak zapalenia ziarniniakowatego,
3) brak lub tylko łagodne zajęcie górnych dróg oddechowych,
4) zajęcie nerek,
5) brak zajęcia płuc.
Pytanie 69
Krwawienie pęcherzykowe może wystąpić w:
1) toczniu rumieniowatym układowym,
2) pierwotnym zespole antyfosfolipidowym,
3) mikroskopowym zapaleniu naczyń, zapaleniu naczyń w przebiegu krioglobulinemii,
4) zapaleniu wielo- skórno-mięśniowym.
Pytanie 70
W leczeniu objawu Raynauda nie stosuje się:
1) beta-adrenolityków, np. propranololu,
2) antagonistów wapnia, np. amlodypiny,
3) prostanoidów, np. iloprostu, adrenolityków, np. prazosyny,
4) selektywnych inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, np. syldenafilu.
Pytanie 71
Do objawów reumatycznych przewlekłego zapalenia wątroby typu C (w przebiegu zakażenia HCV) mogą należeć:
1) uogólnione bóle stawów,
2) obrzęki stawów nadgarstkowych i rąk ze sztywnością poranną,
3) krioglobulinemia z zapaleniem naczyń,
4) zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych lub kręgosłupa,
5) zespół suchości.
Pytanie 72
Nawracające zapalenie chrząstek wymaga różnicowania m.in. z ziarniniakowatością z zapaleniem naczyń. Do podstawowych objawów różnicujących te choroby należą:
1) brak łobecności zapalenia chrząstek małżowin usznych, zajęcia układu przedsionkowo-ślimakowego,
2) brak łobecności zajęcia nerek,
3) brak łobecności objawów ogólnych (gorączka, osłabienie, utrata masy ciała i bóle mięśniowe), brak łobecności siodełkowatego nosa, 5) brak łobecności przeciwciał c-ANCA.
Pytanie 73
Do kryteriów diagnostycznych zapalenia mięśni z ciałami wtrętowymi nie należy:
1) przewlekłe osłabienie mięśni proksymalnych i dystalnych kończyn górnych i dolnych,
2) nacieki komórek jednojądrzastych we włóknach mięśniowych (bez martwicy),
3) aktywność kinazy kreatynowej prawidłowa lub zwiększona, ale mniej niż 12-krotnie w stosunku do górnej granicy normy,
4) zmiany elektromiograficzne typowe dla zapalnego uszkodzenia miogennego,
5) dobra odpowiedź na glikokortykoidy i/lub immunosupresję.
Pytanie 74
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące choroby objawu Raynauda:
1) należy go różnicować z akrocyjanozą, naturalną reakcją na zimno bolesnym rumieniem kończyn,
2) rzekomy objaw Raynauda to tzw. równoważnik tężyczki wynikający ze skurczu naczyń obwodowych,
3) w przebiegu typowego objawu Raynauda występują kolejno po sobie: zaczerwienienie (wtórne przekrwienie), sinienie (faza zastoju), zblednięcie (faza niedokrwienia),
4) choroba Raynauda w 80% przypadków ma charakter pierwotny,
5) w leczeniu opornych na leczenie zachowawcze owrzodzeń w przebiegu wtórnego objawu Raynauda stosuje się sympatektomię chirurgiczną.
Pytanie 75
Do czynników ryzyka rozwoju choroby stawów związanej z odkładaniem się kryształów fosforanów wapnia (CPPD) należą:
1) wiek,
2) hemochromatoza,
3) hipermagnezemia,
4) nadczynność przytarczyc,
5) hipofosfatemia.
Pytanie 76
W chorobie (zespole) Behceta:
1) zmiany skórno-śluzówkowe występują u 90% chorych,
2) zajęcie narządu wzroku, układów nerwowego i naczyniowego oraz przewodu pokarmowego wiąże się z gorszym rokowaniem,
3) w leczeniu zmian śluzówkowych stosuje się miejscowo glikokortykosteroidy, środki antyseptyczne, a przy nieskuteczności kolchicynę,
4) może występować objaw patergii,
5) może wystąpić zakrzepica żył głębokich, zakrzepica tętnicza lub tętniaki zagrażające krwotokiem, zwłaszcza tętnic płucnych.
Pytanie 77
W przebiegu tocznia rumieniowatego układowego z zajęciem układu nerwowego mogą występować:
1) napady drgawkowe,
2) incydenty naczyniowo-mózgowe (udar niedokrwienny, udar krwotoczny),
3) zaburzenia świadomości,
4) mononeuropatie,
5) jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
Pytanie 78
Jedna z nadrzędnych zasad leczenia ŁZS w rekomendacjach EULAR z 2019 r. mówi, iż w leczeniu chorych z ŁZS należy rozważyć choroby współistniejące, takie jak:
1) zespół metaboliczny,
2) choroby sercowo-naczyniowe,
3) hemochromatoza, depresja,
4) ochronoza.
Pytanie 79
Wskaż objawy pozastawowe, które nie występują w przebiegu ZZSK:
1) zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka,
2) włóknienie płuc obejmujące jedynie podstawy płuc z wytworzeniem bulli rozedmowych,
3) nefropatia IgA,
4) niedomykalność zastawki aortalnej,
5) zapalenie śluzowej jelita grubego.
Pytanie 80
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące rumienia guzowatego:
1) jest to nieswoista reakcja skórna o mechanizmie immunologicznym na różnego rodzaju antygeny,
2) w ok. 50% przypadków ma charakter idiopatyczny,
3) może występować w przebiegu zespołu Behceta i nieswoistych chorób zapalnych jelit,
4) typowe zmiany skórne w przebiegu rumienia guzowatego zlokalizowane są na powierzchniach przednich podudzi, ulegają martwicy, goją się z pozostawieniem blizn,
5) w jego leczeniu jako leki rzutu stosuje się NLPZ.
Pytanie 81
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące infekcyjnego zapalenia krążka międzykręgowego:
1) do zakażenia krążka międzykręgowego dochodzi najczęściej drogą krwiopochodną,
2) najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są: Staphylococcus aureus, Escherichia coli,
3) w leczeniu stosuje się krótkotrwałą antybiotykoterapię (7-10 dni) obejmującą najczęstsze patogeny,
4) wczesne zmiany o charakterze spondylodiscitis najlepiej widoczne są w badaniu MRI kręgosłupa,
5) w gruźliczym spondylodiscitis najczęściej zajęty jest kręgosłup piersiowy, następnie lędźwiowy, może dochodzić do powstania ropni położonych przykręgosłupowo.
Pytanie 82
Do objawów niepożądanych związanych z układem immunologicznym (ir AEs, immune-related AEs), występujących w trakcie leczenia inhibitorami punktów kontrolnych, należą:
1) artralgia i zapalenia stawów,
2) zapalenia mięśni,
3) zespoły przypominające polimialgię reumatyczną,
4) zapalenia naczyń,
5) zespoły suchości jamy ustnej.
Pytanie 83
Wskaż nieprawidłowy zakres ruchu w stawach skokowych:
Pytanie 84
Cytrulinizacji białek nie powodowała:
Pytanie 85
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące N-końcowego propeptydu kolagenu typu 1 (PINP):
Pytanie 86
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS):
Pytanie 87
Wskaż, jakie zmiany w układzie kostnym występują w chorobie Gauchera:
1) nawarstwienia okostnowe widoczne w obrazie RTG,
2) stożkowa deformacja kości długich widoczna w obrazie RTG,
3) patologiczne złamania kości długich,
4) nadmierny wzrost kostny,
5) martwica aseptyczna.
Pytanie 88
Lekiem z grupy csLMPCh (celowanych syntetycznych leków modyfikujących) nie jest:
Pytanie 89
Do dużych kryteriów klasyfikacyjnych choroby Stilla u dorosłych wg Yamaguchiego nie należy:
Pytanie 90
Do laboratoryjnych kryteriów klasyfikacyjnych zespołu antyfosfolipidowego (APS) należą:
Pytanie 91
Dla spełnienia kryteriów klasyfikacyjnych pierwotnego zespołu Sjögrena należy potwierdzić:
1) niestymulowane wydzielanie śliny <0,1 ml/min, test Schirmera ≥5 mm/5 min, obecne przeciwciała SSARo,
2) niestymulowane wydzielanie śliny <0,1 ml/min, test Schirmera ≥5 mm/5 min, Focus score ≥1,
3) stymulowane wydzielanie śliny >20,1 ml/min, test Schirmera <5 mm/5 min, Focus score ≥1,
4) test Schirmera <5 mm/5 min, Focus score ≥1, obecne przeciwciała SSB,
5) niestymulowane wydzielanie <0,1 ml/min, Focus score ≥1, obecne przeciwciała SSARo.
Pytanie 92
Wskaż kryteria wykluczające rozpoznanie choroby IgG4-zależnej wg najnowszej klasyfikacji ACR/EULAR 2019 r:
1) obecność przeciwciał ANCA,
2) obecność przeciwciał anty-SSARo,
3) nacieki komórkowe w badaniu histopatologicznym podejrzane o nowotwór złośliwy, które nie zostały wystarczająco zbadane,
4) brak obiektywnej odpowiedzi na glikokortykosteroidy: jeśli pacjent był leczony prednizonem w dawce co najmniej 40 mg/dobę (-0,6 mg/kg·dobę) przez okres 4 tygodni,
5) prawidłowe stężenie immunoglobuliny G4 w surowicy.
Pytanie 93
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące kryształów kwasu moczowego:
1) wykazują w świetle spolaryzowanym silną ujemną dwójłomność,
2) mogą być wykazane w badaniu ultrasonograficznym wewnątrz chrząstki łokotki,
3) mogą być wykazane w badaniu ultrasonograficznym na powierzchni chrząstki jako tzw. obraz podwójnego konturu,
4) są wykazywane metodą tomografii komputerowej podwójnej energii (DECT),
5) tworzą konglomeraty nazywane tophi.
Pytanie 94
Kolchicyna jest lekiem stosowanym w:
1) leczeniu napadu dny moczanowej,
2) w leczeniu skojarzonym przewlekłej dny moczanowej,
3) leczeniu idiopatycznego płynu w osierdziu,
4) leczeniu odkładania kryształów pirofosforanu wapnia,
5) leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej.
Pytanie 95
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące amyloidozy wtórnej:
1) charakteryzuje ją obecność białka L,
2) charakteryzuje ją obecność białka AA,
3) dodatnio wybarwia się czerwienią Kongo i czerwienią Syriusza,
4) białka amyloidowe odkładają się tylko w tkance tłuszczowej,
5) każdy materiał tkankowy może być badany na obecność amyloidu.
Pytanie 96
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące badania ultrasonograficznego stawów:
1) jest ujęte w kryteriach rozpoznania wczesnego RZS,
2) pozwala na wykazanie zapalenia przyczepów ścięgien,
3) różnicuje aktywne zapalenie od przebytego zapalenia stawu,
4) różnicuje przyczynę rozrostu w jamie stawowej,
5) do oceny przekrwienia błony maziowej konieczne są opcje dopplerowskie.
Pytanie 97
Dla tocznia rumieniowatego układowego charakterystyczna jest niedokrwistość:
1) autoimmunohemolityczna,
2) z niedoboru żelaza,
3) z dodatnim wynikiem bezpośredniego testu antyglobulinowego (Coombsa),
4) z obecnością przeciwciał ciepłych,
5) z obecnością przeciwciał zimnych.
Pytanie 98
Akronim należącego do spondyloartropatii zespołu SAPHO oznacza:
Pytanie 99
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące guzkowego zapalenia tętnic:
1) jest zapaleniem średnich i małych naczyń,
2) jest martwiczym zapaleniem naczyń,
3) nie jest związane z występowaniem przeciwciał ANCA,
4) może być wtórne do zakażenia wirusami HCV i HBV,
5) w przypadku zajęcia układu nerwowego najczęściej występuje w nim mononeuropatia mnoga.
Pytanie 100
U 45-letniej miesiączkującej chorej w badaniu DXA szyjki kości udowej stwierdzono gęstość mineralną kości (BMD) wynoszącą 0,648 g/cm2. Wskaźnik T-score = -3,12, natomiast wskaźnik Z-score = -2,5. Wynik badania densytometrycznego należy klinicznie zinterpretować jako:
Pytanie 101
W diagnostyce białkomoczu kłębuszkowego charakterystycznego dla chorych z toczniem układowym rumieniowatym największą wartość praktyczną mają:
1) biopsja nerki,
2) wydalanie z moczem β-2 mikroglobuliny,
3) krwinkomocz,
4) wałeczki komórkowe,
5) stężenie białka/kreatyniny w pojedynczej próbce moczu.
Pytanie 102
Wskazaniami do diagnostycznej biopsji nerki u chorych z chorobami reumatycznymi ze szczególnym uwzględnieniem chorób układowych tkanki łącznej są:
1) niski ciężar właściwy moczu,
2) aktywny osad moczu,
3) spadek eGFR < 60 ml/min,
4) obecność ANA-IF w mianie powyżej 1:160 i obniżone składowe dopełniacza C3 i C4,
5) białkomocz.
Pytanie 103
Sulfasalazyna podczas długotrwałego stosowania w leczeniu różnego rodzaju zapaleń stawów w reumatologii często wywołuje działania niepożądane takie jak:
1) neutropenia, makrocytoza,
2) niedokrwistość hemolityczna,
3) niedokrwistość megaloblastyczna,
4) agranulocytoza,
5) trombocytopenia.
Pytanie 104
Kwas zoledronowy jest zarejestrowany do leczenia:
1) wrodzonej łamliwości kości u dzieci,
2) choroby Pageta u dzieci z wysokim ryzykiem złamań,
3) osteoporozy u mężczyzn z rakiem prostaty z przerzutami do kości,
4) osteoporozy u mężczyzn po stosowaniu glikokortykosteroidów i z wysokim ryzykiem złamań,
5) choroby Gauchera u dorosłych przy przeciwwskazaniach do stosowania denosumabu.
Pytanie 105
W przypadku stosowania tofacytynibu (inhibitora kinaz janusowych) u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów może dochodzić do zmniejszenia liczby leukocytów, granulocytów i limfocytów. Wskaż rutynowe postępowania lekarza specjalisty w dziedzinie reumatologii w takim przypadku:
1) w przypadku spadku bezwzględnej liczby limfocytów, ale utrzymującej się >750 komórek, należy kontynuować standardowe dawkowanie leku,
2) w przypadku spadku bezwzględnej liczby granulocytów, ale utrzymującej się >1000 komórek, należy kontynuować standardowe dawkowanie leku,
3) w przypadku spadku bezwzględnej liczby leukocytów <3,0 G/l należy powtórzyć wynik w ciągu 14-21 dni, a w przypadku jego utrzymywania się lek całkowicie odstawić,
4) w przypadku spadku bezwzględnej liczby leukocytów <2,0 G/l należy powtórzyć wynik w ciągu 10 dni, a w przypadku jego utrzymywania się lek całkowicie odstawić,
5) w przypadku spadku bezwzględnej liczby granulocytów i limfocytów <500 komórek należy powtórzyć wynik w ciągu 7 dni, a w przypadku jego utrzymywania się lek całkowicie odstawić.
Pytanie 106
Do kryteriów diagnostycznych zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK) należą:
1) ból dolnego odcinka pleców i sztywność utrzymująca się >3 miesięcy, zmniejszająca się po ćwiczeniach i ustępująca po odpoczynku,
2) ból dolnego odcinka pleców i sztywność utrzymująca się >3 miesięcy, nasilająca się po ćwiczeniach, nieustępująca po odpoczynku,
3) obustronne zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, okres zmian radiologicznych IIll,
4) jednostronne zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, okres zmian radiologicznych III-IV,
5) ból dolnego odcinka pleców, sztywność utrzymująca się >3 miesięcy, zmniejszająca się po ćwiczeniach i nieustępująca po odpoczynku.
Pytanie 107
Zapalenie małych naczyń dominuje w obrazie klinicznym:
1) chorób związanych z ANCA,
2) ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń (dawniej zespół Wegenera),
3) guzkowego zapalenia tętnic,
4) olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic,
5) ziarniniakowatości kwasochłonnej z zapaleniem naczyń (zespół Churga-Strauss).
Pytanie 108
Wskaż cechy różnicujące toczeń rumieniowaty układowy od autoimmunologicznego zapalenia wątroby typu I:
1) zajęcie ośrodkowego układu nerwowego,
2) zajęcie nerek,
3) nadwrażliwość na słońce,
4) obecność owrzodzeń w jamie ustnej,
5) obecność komórek LE.
Pytanie 109
Do czynników powodujących przyspieszenie szybkości opadania krwinek czerwonych (OB), niezwiązanych z obecnością reakcji zapalnej, należą:
1) otyłość,
2) krioglobulinemia,
3) ciąża,
4) hipercholesterolemia,
5) leczenie glikokortykosteroidami.
Pytanie 110
W postępującym kostniejącym zapaleniu mięśni nie należy:
Pytanie 111
Dla choroby Fabry'ego charakterystyczne są:
1) piekące bóle kończyn,
2) zapalenie błony naczyniowej oka,
3) przerosty maziowej, drętwienie rąk i stóp (akroparestezje),
4) wysokie miano ANA.
Pytanie 112
Wskaż cechy charakterystyczne dla zespołu Blau - genetycznie uwarunkowanej choroby dzieci nazywanej wczesną postacią sarkoidozy:
1) zapalenie stawów,
2) zapalenie skóry,
3) zapalenie błony naczyniowej oka,
4) łysienie plackowate,
5) rogowacenie przymieszkowe.
Pytanie 113
W klasycznej postaci krzywicy niedoborowej istotą choroby jest niedobór witaminy D. Cechy krzywicy u dziecka to m.in.:
1) klatka piersiowa kurza,
2) kolana szpotawe,
3) kolana koślawe,
4) klatka piersiowa lejkowata,
5) płaskostopie.
Pytanie 114
Do kryteriów pierwotnego objawu Raynauda nie należy:
Pytanie 115
Wskaż lek, którego nie zaleca się w leczeniu zapalenia błony naczyniowej oka związanego z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów:
Pytanie 116
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące młodzieńczej mieszanej choroby tkanki łącznej:
Pytanie 117
Do charakterystycznych cech zapalnych płynu stawowego zalicza się:
1) kolor słomkowy,
2) niską lepkość,
3) liczbę krwinek białych 22000/ml,
4) strąty zbite w próbie Ropesa,
5) przejrzystość:
Pytanie 118
Które kryształy wykazują ujemną dwójłomność w świetle spolaryzowanym?
1) moczan sodowy,
2) szczawian wapnia,
3) kryształy glikokortykosteroidów, kryształy cholesterolowe, pirofosforan wapnia.
Pytanie 119
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące układu dopełniacza w patogenezie przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS):
1) aktywacja układu dopełniacza w RZS odbywa się wyłącznie drogą klasyczną,
2) niedobór składowych dopełniacza nie ma znaczenia w patogenezie RZS,
3) do aktywacji układu dopełniacza w RZS nie dochodzi na drodze alternatywnej,
4) niedobór składowych dopełniacza może indukować rozwój RZS,
5) zwiększone stężenie składowej C3a wiąże się z aktywnością procesu zapalenia w RZS.
Pytanie 120
