Egzamin PES Psychiatria / jesień 2026
120 pytań
Pytanie 1
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD):
1) według klasyfikacji ICD-10 objawy OCD powinny występować co najmniej przez godzinę dziennie;
2) klomipramina ma porównywalną skuteczność w leczeniu OCD do leków z grupy SSRI;
3) selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) są uważane za leki pierwszego rzutu w leczeniu OCD, z wyjątkiem citalopramu;
4) przy braku odpowiedzi na jeden lek z grupy SSRI nie zaleca się zmiany na inny z tej grupy z powodu oporności krzyżowej;
5) w przypadku OCD odpowiedź na leczenie SSRI występuje szybciej niż u pacjentów z zaburzeniami nastroju.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 2
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD):
1) w wieku szkolnym u dzieci z ADHD dominują objawy nadruchliwości nad deficytami uwagi;
2) ADHD częściej występuje u dziewczynek niż u chłopców w stosunku 2:1;
3) około 50% młodych ludzi z ADHD w wieku 25 lat nadal wykazuje problemy w funkcjonowaniu;
4) dzieci z ADHD w okresie przedszkolnym charakteryzują się przede wszystkim zaburzeniami koncentracji uwagi;
5) ADHD u osób powyżej 50. roku życia występuje z częstością około 1,5% populacji ogólnej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 3
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące opiniowania w psychiatrii sądowej nieletnich:
1) opinie biegłych psychiatrów obejmują ocenę stanu psychicznego nieletniego pod kątem wyboru środka korekcyjnego i zdolności do udziału w postępowaniu;
2) kierownik placówki ma obowiązek przedstawiać opinię o stanie zdrowia i postępach leczenia nieletniego co najmniej raz na 12 miesięcy;
3) jednym z czynników demotywujących specjalistów do pełnienia roli biegłego są wysokie wymagania formalne stawiane przez sądy;
4) projekt Ustawy o nieletnich wprowadza autonomiczny środek leczniczy w miejsce dotychczasowego środka leczniczo-wychowawczego;
5) zgodnie z przepisami, obserwacja sądowo-psychiatryczna nie wymaga zakończenia pisemną opinią poobserwacyjną.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 4
Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) alkoholowy zespół abstynencyjny u nieletnich rozwija się najczęściej po 72 godzinach od zaprzestania picia;
2) leczenie alkoholowego zespołu abstynencyjnego obejmuje stosowanie benzodiazepin w stopniowo zmniejszanych dawkach;
3) napady drgawkowe w alkoholowym zespole abstynencyjnym pojawiają się zwykle po 48-72 godzinach od przerwania picia;
4) według DSM-5 do rozpoznania odstawienia alkoholu konieczne jest wystąpienie co najmniej trzech objawów z wymienionych;
5) marihuana zawiera przeciętnie 10-15% THC, co powoduje jej silne działanie psychoaktywne.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 5
Według zaleceń National Institute for Health and Care Excellence (NICE) w leczeniu zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży:
Pytanie 6
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące trichotillomanii:
1) szczyt zachorowań przypada pomiędzy 4. a 17. rokiem życia, a częstość występowania w populacji ogólnej szacuje się na 1-2%;
2) w okresie dojrzewania występuje częściej u dziewcząt niż u chłopców;
3) wyrywanie włosów zazwyczaj nie jest poprzedzone narastającym przymusem i wysokim poziomem napięcia;
4) wyrywanie włosów dotyczy najczęściej owłosienia głowy, okolic pach i łonowych;
5) jej mechanizmy są podobne do zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych i zaburzeń kontroli impulsów.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 7
Antagoniści jonotropowego receptora 5-HT3 wykazują:
1) udział w poprawie funkcji poznawczych;
2) udział w hamowaniu reakcji lękowych;
3) udział w percepcji bólu;
4) wpływ na wrażliwość na środki uzależniające;
5) wpływ na procesy wymiotne.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 8
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące akatyzji:
1) może wystąpić w okresie pierwszych dni od włączenia leku przeciwpsychotycznego;
2) może wystąpić w wyniku odstawienia leku przeciwpsychotycznego;
3) nie zidentyfikowano osobniczych czynników ryzyka akatyzji;
4) do oceny akatyzji służy skala BARS;
5) nie występuje w formie przewlekłej (powyżej 3 miesięcy).
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 9
Do czynników ryzyka wydłużenia QTc zalicza się:
1) niedoczynność tarczycy;
2) hipokaliemię;
3) płeć męską;
4) hipokalcemię;
5) uszkodzenie wątroby.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 10
Wśród leków przeciwdepresyjnych, małe ryzyko wystąpienia wtórnych, polekowych zaburzeń orgazmu wiąże się z zastosowaniem:
Pytanie 11
Niezdolność do rozpoznawania i zrozumienia pisanych lub drukowanych słów, ideogramów, liter lub kolorów, spowodowana utratą zdolności do rozpoznawania językowych wzorców wzrokowych, powiązana z uszkodzeniem w obszarze zakrętu potyliczno-skroniowego środkowego półkuli dominującej to:
Pytanie 12
Do objawów negatywnych schizofrenii zalicza się:
1) alogię;
2) apatię;
3) stupor;
4) neologizmy;
5) anhedonię.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 13
Lekiem, który charakteryzuję się wpływem na receptory (antagonizm w kolejności siły oddziaływania) 5-HT2A/D2/D3/D4/α1/5-HT2C/α2/H1 jest:
Pytanie 14
Kadencja biegłego sądowego trwa:
Pytanie 15
Glosolalia jest przykładem:
Pytanie 16
Rozmijanie się ujawnianej i oczekiwanej ekspresji uczuciowej to:
Pytanie 17
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące jednoczesnego stosowania dwóch leków przeciwpsychotycznych:
Pytanie 18
Który z pacjentów spełnia kryteria stanu klinicznie wysokiego ryzyka psychozy?
Pytanie 19
W leczeniu zaburzeń behawioralnych towarzyszących otępieniu (BPSD) nie jest zalecane stosowanie:
Pytanie 20
Wg DSM-5 do objawów negatywnych schizofrenii nie należy:
Pytanie 21
Który z czynników zwiększa stężenie klozapiny w osoczu?
Pytanie 22
Pacjent leczony od roku klozapiną w monoterapii w dawce 400 mg/dobę zostaje przyjęty na oddział chorób wewnętrznych z powodu zapalenia płuc. Po kilku dniach pojawiają się nasilona senność, ślinotok, chwiejny chód i splątanie. Wskaż najbardziej prawdopodobną przyczynę objawów:
Pytanie 23
U pacjenta z zaburzeniem dwubiegunowym, leczonego litem pojawiły się ataksja, grubo faliste drżenie, splątanie i nudności. Stężenie litu wynosi 1,9 mmol/L. Który lek najprawdopodobniej przyczynił się do rozwoju zatrucia?
Pytanie 24
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zaburzeń snu:
1) do rozpoznania bezsenności wg ICD-11 konieczne jest stwierdzenie występowania złej jakości lub ilości snu, co najmniej 3 razy w tygodniu przez co najmniej miesiąc;
2) zalecane dawki niebenzodiazepinowych leków nasennych u kobiet stanowią połowę dawki zalecanej u mężczyzn;
3) rekomendowany czas pomiędzy przyjęciem zolpidemu a rozpoczęciem prowadzenia samochodu nie powinien być krótszy niż 6 godzin;
4) wśród pochodnych benzodiazepiny, lekiem o najwyższym poziomie rekomendacji jest temazepam;
5) atypowe leki przeciwpsychotyczne są lekami pierwszego wyboru w leczeniu bezsenności pierwotnej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 25
W leczeniu stanu mieszanego maniakalnego, lekiem wymienionym w rekomendacji nie jest:
Pytanie 26
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące soli litu:
Pytanie 27
Który z leków przeciwdepresyjnych niesie ze sobą najmniejsze ryzyko wystąpienia hiponatremii?
Pytanie 28
W farmakoterapii zaburzenia lęku społecznego SAD nie potwierdzono skuteczności:
Pytanie 29
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące tiaprydu:
Pytanie 30
Wskaż substancję nieposiadającą potencjału wywołania objawów zespołu antycholinergicznego:
Pytanie 31
Wskaż czynniki ryzyka dla wystąpienia późnych dyskinez:
1) płeć męska;
2) wcześniejsze występowanie objawów pozapiramidowych;
3) stosowanie długodziałających iniekcji neuroleptyków I generacji;
4) stosowanie leków o niskim potencjale antydopaminergicznym;
5) stosowanie najmniejszych skutecznych dawek leków.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 32
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS):
Pytanie 33
Lekiem dedykowanym do znieczulenia podczas zabiegów EW u pacjenta obciążonego kardiologicznie z niskim progiem drgawkowym jest:
Pytanie 34
Który lek z grupy BDZ ma najdłuższy okres półtrwania?
Pytanie 35
Które połączenie leków niesie ze sobą najmniejsze ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego?
Pytanie 36
Badanie tolerancji nowego leku u zdrowych ochotników odbywa się w ramach:
Pytanie 37
W późnych dyskinezach najlepiej udokumentowanym postępowaniem pierwszego rzutu jest:
Pytanie 38
Dla pacjenta z depresją, z dominującym zahamowaniem, apatią, brakiem motywacji najmniej odpowiednim lekiem będzie:
Pytanie 39
Efekt Golema oznacza:
Pytanie 40
W ICD-11 hipochondria znajduje się w rozdziale:
Pytanie 41
Neurosteroidowy modulator receptora GABA-A został zatwierdzony do leczenia:
Pytanie 42
Pojawienie się zmian trądzikowych, drżenie rąk, poliuria i polidypsja to objawy niepożądane związane ze stosowaniem:
Pytanie 43
Parkinsonizmu polekowego nie wywołują:
Pytanie 44
Pacjent ze schizofrenią przyjmujący klozapinę przestaje nagle palić. Po kilku dniach pojawia się nadmierna sedacja, ślinotok i zawroty głowy. Wskaż najbardziej prawdopodobną przyczynę:
Pytanie 45
Pacjent onkologiczny zaprzecza rozpoznaniu i odmawia rozmowy o chorobie. Wskaż najbardziej adekwatną interwencję:
Pytanie 46
Pacjentka zgłasza obustronny, uciskowy ból głowy bez objawów autonomicznych. Co najbardziej przemawia za bólem napięciowym?
Pytanie 47
Który objaw jest najmniej typowy dla epizodu dużej depresji?
Pytanie 48
Rozpoznanie ADHD jest mało prawdopodobne, jeśli:
Pytanie 49
U pacjenta z nagłym niedowładem i nadciśnieniem, jako pierwsze badanie diagnostyczne należy wykonać:
Pytanie 50
Wskaż najważniejszy czynnik skuteczności psychoterapii psychodynamicznej:
Pytanie 51
Która z cech jest mniej typowa dla otępienia korowego (np. choroby Alzheimera) w porównaniu z otępieniem podkorowym?
Pytanie 52
Głównym obszarem pracy w psychoterapii interpersonalnej (IPT) nie jest:
Pytanie 53
Który lek nie jest skuteczny w leczeniu tików w zespole Tourette’a?
Pytanie 54
Dysforia płciowa (gender dysphoria) u dzieci (w rozumieniu DSM-5):
Pytanie 55
Moczenie mimowolne nieorganiczne, według ICD-10 oraz ICD-11 można podzielić na:
Pytanie 56
W leczeniu epizodu depresji w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych u dzieci i młodzieży, w rekomendacjach pod patronatem konsultantów krajowych (2025) jako postępowanie pierwszego rzutu nie jest wymieniany lek:
Pytanie 57
W leczeniu epizodu mieszanego w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych u dzieci i młodzieży, według rekomendacji pod patronatem konsultantów krajowych (2025) postępowaniem zalecanym nie jest:
Pytanie 58
Ryzyko, że wystąpią myśli i próby samobójcze w przebiegu zaburzeń afektywnych u dzieci i młodzieży dotyczy:
Pytanie 59
Leki, dla których punktem uchwytu jest receptor GABA, powszechnie stosowane są w celu uzyskania działania:
Pytanie 60
Depresja u dzieci i młodzieży:
Pytanie 61
12-letni chłopiec, którego wzrost plasuje się na poziomie 85 centyla dla wieku, zaś BMI na poziomie 5 centyla dla wieku. Chłopiec jest:
Pytanie 62
Wniosek do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację rodzinną dziecka ma prawo napisać:
Pytanie 63
Objawem różnicującym epizod hipomanii lub manii od zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi jest:
1) nadruchliwość;
2) impulsywność;
3) rozpraszalność uwagi;
4) wyższościowe nastawienie;
5) wzmożenie zainteresowań seksualnych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 64
Do charakterystycznych cech choroby Alzheimera należą:
1) wczesne osłabienie pamięci;
2) trudności w przypominaniu sobie niedawnych wydarzeń;
3) powolny, postępujący przebieg choroby;
4) skokowa progresja objawów;
5) wczesne ogniskowe objawy i cechy neurologiczne;
6) zmiany osobowości oraz apatia;
7) konsekwentne pogarszanie się funkcjonowania poznawczego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 65
Wskaż leki normotymiczne, które nie wpływają na skuteczność ani stężenie hormonalnych środków antykoncepcyjnych:
Pytanie 66
Które z leków zmniejszają klirens litu, powodując wzrost jego stężenia w surowicy oraz zwiększenie ryzyka działań toksycznych?
Pytanie 67
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące leczenia zaburzeń erekcji:
Pytanie 68
Twórcą teorii frustracji-agresji, zgodnie z którą przyczyną zachowań agresywnych jest stan frustracji (nieprzyjemny stan wynikający z zablokowania realizacji określonego dążenia), a doznana frustracja wywołuje agresję, której nasilenie zależy od stopnia frustracji jest:
Pytanie 69
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD):
Pytanie 70
Którego z leków nie stosuje się w farmakoterapii akatyzji?
Pytanie 71
Do funkcji prawej półkuli mózgu należą:
1) logika przyczynowo-skutkowa;
2) rozpoznawanie pisanych i drukowanych liter;
3) synteza informacji;
4) rozpoznawanie pisma odręcznego;
5) orientacja w przestrzeni trójwymiarowej;
6) orientacja „tu i teraz”;
7) widzenie czarno-białe;
8) działanie;
9) funkcje językowe.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 72
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące leczenia uzależnienia od alkoholu:
Pytanie 73
Leki przeciwpsychotyczne blokując receptor wywołują określony efekt. Wskaż nieprawidłowy efekt kliniczny blokady receptora:
Pytanie 74
Warunkiem zgody kierownika zakładu psychiatrycznego na czasowy pobyt poza zakładem psychiatrycznym sprawcy, wobec którego zastosowano izolacyjny środek zabezpieczający nie jest:
Pytanie 75
Wspomnienia ejdetyczne:
Pytanie 76
Ekscytotoksyczność to proces neurobiologiczny istotny w patofizjologii wielu zaburzeń OUN. Na czym polega to zjawisko?
Pytanie 77
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące złośliwego zespołu neuroleptycznego:
Pytanie 78
Do kogo należy koncepcja agresji jako rozładowania nieświadomych konfliktów:
Pytanie 79
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące okskarbazepiny:
Pytanie 80
Lisdeksamfetamina:
Pytanie 81
Tianeptyna:
Pytanie 82
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące litu i stosowania go jako metody potencjalizacji leczenia depresji:
1) lit należy wprowadzać stopniowo do osiągnięcia stężenia terapeutycznego we krwi 0,5-0,8 (1,0) mmol/l;
2) przed wprowadzeniem litu w augmentacji depresji nie trzeba wykonywać badań laboratoryjnych celem oceny funkcji nerek i tarczycy;
3) lit daje efekt antysuicydalny, podczas stosowania go w TRD opisano redukcję zachowań samobójczych aż o 88,5%;
4) brak poprawy po 3-4 tygodniach jest wskazaniem do zmiany strategii leczenia;
5) połączenie litu z LPD o działaniu serotoninergicznym nie jest bezpieczne, często opisywane są objawy zespołu serotoninowego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 83
Które stwierdzenie opisuje funkcjonowanie pacjenta w zakresie intelektualnym i społecznym z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym?
Pytanie 84
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące postępowania farmakologicznego w zespołach maniakalnych o znacznym nasileniu (z silnym pobudzeniem i/lub objawami psychotycznymi):
1) leczenie zazwyczaj rozpoczyna się od leków podawanych parenteralnie, np. haloperidol do 15 mg/d;
2) leczenie można rozpocząć od iniekcji atypowych leków przeciwpsychotycznych o długotrwałym działaniu (LAI, np. olanzapina, arypiprazol);
3) po uzyskaniu możliwości leczenia doustnego należy jak najszybciej przejść na leczenie skojarzone, najbardziej rekomendowane jest połączenie olanzapiny z kwetiapiną;
4) w leczeniu doustnym należy jak najszybciej przejść na leczenie skojarzone, najbardziej rekomendowane jest połączenie litu lub walproinianu z olanzapiną lub kwetiapiną;
5) przy braku poprawy po 4-8 tygodniach można rozważyć stosowanie klozapiny wyłącznie w monoterapii.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 85
Myślenie paralogiczne w psychopatologii:
Pytanie 86
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia OCD:
1) rekomendowana minimalna długość leczenia profilaktycznego wynosi 2 lata od rozpoczęcia leczenia;
2) potencjalnie wyższa jest skuteczność escitalopramu, fluoksetyny, fluwoksaminy, paroksetyny i sertraliny nad innymi SSRI;
3) leczenie skojarzone obejmuje połączenie SSRI z risperidonem, haloperidolem lub arypiprazolem;
4) klomipramina nie jest rekomendowana w leczeniu OCD;
5) zalecane jest prowadzenie farmakoterapii wraz z psychoterapią.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 87
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące tzw. upojenia patologicznego:
Pytanie 88
38-letni mężczyzna wielokrotnie oskarżany o wykorzystywanie innych osób dla własnych korzyści - zarówno w relacjach zawodowych, jak i prywatnych. W przeszłości dopuszczał się oszustw finansowych, manipulował partnerkami i wykorzystywał zależność służbową podlegających mu osób. Nie przejawiał szczególnych zainteresowań seksualnych dziećmi. W trakcie śledztwa stwierdzono, że dopuścił się innych czynności seksualnych wobec 12-letniej dziewczynki, córki swojej partnerki podczas jej wyjazdu służbowego. W wyjaśnieniach zaprzeczał dokonaniu czynów. Twierdził, że jedynie spędzał z dziewczynką dużo czasu i poświęcał jej uwagę. Sugestie dotyczące niewłaściwych zachowań tłumaczył nadinterpretacją otoczenia. Wskaż najbardziej prawdopodobny typ sprawcy i dalsze postępowanie:
1) typ uwodzący;
2) typ moralnie nieodróżniający;
3) typ seksualnie nieodróżniający;
4) konieczna jest terapia seksuologiczna dla sprawców preferencyjnych;
5) badany nie wymaga terapii seksuologicznej dla sprawców preferencyjnych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 89
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące opiniowania sądowo-psychiatrycznego:
1) opinia kompleksowa to opinia sądowo-psychiatryczna zawierająca opinię biegłych innych specjalności;
2) opinia zlecona biegłym przez stronę to opinia pozaprocesowa nie mająca wartości dowodowej;
3) dla rzetelnego wydania opinii niezbędne jest korzystanie z pełnej dokumentacji medycznej ważnej dla wydania opinii, również tej dostarczonej biegłemu przez opiniowanego;
4) biegli psychiatrzy są uprawnieni do powołania biegłego psychologa do wydania opinii sądowo-psychiatrycznej;
5) osoby, które brały udział w badaniu sądowym, ale nie brały udziału w wydaniu opinii mogą być przesłuchiwane przez Sąd w charakterze świadka.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 90
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące sprawców czynów pedofilnych:
1) większość sprawców przestępstw seksualnych wobec dzieci wykazuje zaburzenia preferencji seksualnych pod postacią pedofilii;
2) osoby ze zdiagnozowanymi zaburzeniami preferencji seksualnych o typie pedofilii odbywają karę w oddziałach terapeutycznych, gdzie poddawani są obligatoryjnym oddziaływaniom leczniczym;
3) wobec zastępczych sprawców czynów pedofilnych stosowane są środki zabezpieczające w postaci terapii seksuologicznej;
4) zainteresowanie seksualne dziećmi w parafiliach jest stanem niezmiennym, trwającym przez całe życie;
5) regularne podejmowanie aktywności seksualnej z osobą dorosłą wyklucza rozpoznanie zaburzeń preferencji seksualnej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 91
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące ubezwłasnowolnienia:
1) osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeśli wskutek choroby psychicznej nie jest w stanie kierować swym postępowaniem;
2) obserwacja w zakładzie psychiatrycznym osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie może być przeprowadzona na wniosek biegłego psychiatry i biegłego psychologa;
3) w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie opinia biegłego lekarza psychiatry stwierdzająca, że badany nie jest chory psychicznie, ma rozstrzygające znaczenie i sąd nie może wbrew takiej opinii orzec ubezwłasnowolnienia;
4) obserwacja w zakładzie psychiatrycznym może być zasądzona wyłącznie wtedy, gdy zaburzenia psychiczne zostaną przez biegłych stwierdzone, ale wymagają sprawdzenia w zakładzie leczniczym;
5) wysłuchanie przez sąd osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie odbywa się obligatoryjnie w obecności biegłego lekarza psychiatry oraz biegłego psychologa.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 92
Wniosek o uchylenie ubezwłasnowolnienia może nastąpić z urzędu lub na wniosek złożony przez:
1) małżonka osoby ubezwłasnowolnionej;
2) krewnych w linii prostej osoby ubezwłasnowolnionej;
3) osobę pozostającą we wspólnym pożyciu;
4) prokuratora;
5) Rzecznika Praw Obywatelskich.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 93
W dystymii definiowanej jako przewlekły stan depresyjny, utrzymujący się ponad 2 lata i nieosiągający dużego nasilenia:
1) wykazano skuteczność terapeutyczną sulpirydu i amisulprydu;
2) występuje wyjątkowo słaba odpowiedź na placebo (10-15%);
3) występuje znaczy odsetek nawrotów po odstawieniu farmakoterapii (do 89%);
4) psychoterapia jest postępowaniem drugiego rzutu;
5) leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI wykazują największą skuteczność terapeutyczną.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 94
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zapobiegania nawrotom w przebiegu zaburzeń depresyjnych nawracających:
1) u osób, które przeszły przynajmniej dwa epizody depresji leczenie farmakologiczne należy kontynuować przynajmniej przez 3 lata;
2) u osób, które przebyły co najmniej trzy epizody depresji zasadne jest leczenie długoterminowe/bezterminowe;
3) długoterminowe stosowanie leczenia przeciwdepresyjnego redukuje ryzyko nawrotu nawet o 90%;
4) jeśli farmakoterapia nie jest kontynuowana to nawet u połowy pacjentów dochodzi do wczesnego nawrotu choroby w ciągu 6 miesięcy od uzyskania remisji;
5) płeć żeńska i niekorzystna sytuacja psychologiczno-społeczna zwiększają ryzyko nawrotu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 95
W farmakoterapii zaburzeń lękowych w postaci fobii społecznej (zaburzenia lęku społecznego):
1) leki z grupy SSRI wykazują oporność krzyżową;
2) lekiem o potencjalnie wyższej skuteczności spośród innych SSRI jest citalopram;
3) wenlafaksyna jest lekiem pierwszego rzutu, ale jej podawanie wiąże się z ryzykiem początkowego nasilenia symptomatologii lękowej;
4) moklobemid jest zarejestrowany do leczenia fobii społecznej;
5) leczeniem drugiego wyboru jest klomipramina.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 96
Postępowanie terapeutyczne w otępieniu w chorobie Alzheimera polega na:
1) podawaniu rywastygminy w formie transdermalnej rozpoczynając od dawki 9,5 mg/d;
2) wykluczeniu bradykardii przed włączeniem memantyny;
3) podawaniu memantyny w dawce docelowej 20 mg rano, a w przypadku umiarkowanej niewydolności wątroby 10 mg/d;
4) unikaniu podawania memantyny u osób z chorobami układu oddechowego (astma, POChP) oraz czynną chorobą wrzodową żołądka;
5) podawaniu leków przeciwpsychotycznych II generacji (risperidon, aripiprazol) w przypadku pobudzenia i agresji, a w dalszej kolejności karbamazepiny lub kwasu walproinowego, a następnie citalopramu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 97
Do technik behawioralnych stosowanych w leczeniu bezsenności nie należy:
1) umieszczenie w sypialni zegara tak, aby był on widoczny z łóżka;
2) wydłużanie czasu w łóżku o 15 minut w przypadku, gdy wydajność snu przekracza 75-80%;
3) skracanie czasu w łóżku o 15 minut, gdy wydajność snu wynosi poniżej 80%;
4) udanie się do innego pomieszczenia, jeśli po przebudzeniu nie można zasnąć w ciągu 10 minut;
5) zalecanie pacjentowi by czuwał tak długo, jak to jest możliwe.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 98
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leków normotymicznych:
1) klozapina może być uważana za pierwszy lek normotymiczny II generacji;
2) leki przeciwpadaczkowe - walproiniany, karbamazepina i lamotrygina stanowią leki normotymiczne I generacji;
3) memantyna może wzmacniać działanie leków normotymicznych;
4) stężenie prolaktyny ulega zwiększeniu w trakcie stosowania aripiprazolu;
5) w polskiej terminologii psychiatrycznej powinno się używać nazwy „leki normotymiczne”, a nie „stabilizatory nastroju”.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 99
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące psylocybiny jako leku psychotropowego:
1) jest agonistą receptorów serotoninowych 5-HT2;
2) wykazuje działanie na układ dopaminergiczny;
3) otrzymywana jest głównie z kaktusa;
4) jest psychoplastogenem;
5) w leczeniu depresji stosuje się zwykle 1-3 dawki w odstępach 1-2 tygodniowych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 100
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące ciąży u kobiet z chorobą afektywną dwubiegunową:
1) dawka węglanu litu w I trymestrze nie powinna przekraczać 500 mg/dobę;
2) stosowanie kwetiapiny jest najbardziej szkodliwe spośród leków przeciwpsychotycznych;
3) walproiniany i lamotrygina wykazują podobne ryzyko teratogenne;
4) u pragnących zajść w ciążę konieczny jest co najmniej 6-miesięczny okres stabilizacji stanu psychicznego i ustalenie w tym czasie leku normotymicznego, jaki będzie stosowany w ciąży;
5) istnieje wysokie ryzyko nawrotu (głównie depresji) po zaprzestaniu leczenia normotymicznego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 101
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące stanów mieszanych i ich leczenia:
1) stan mieszany depresyjny - co najmniej 3 z 7 objawów hipomaniakalnych;
2) stan mieszany depresyjny - leczenie skojarzone lekami przeciwdepresyjnymi;
3) stan mieszany depresyjny - występuje w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I;
4) stan mieszany maniakalny - lekami pierwszego rzutu są walproiniany i olanzapina;
5) stan mieszany maniakalny - ok. ⅓ stanów manii.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 102
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące stosowania profilaktycznego litu w chorobach afektywnych:
1) lek pierwszego rzutu dla profilaktyki nawrotów w typowej postaci ChAD, z wyraźnymi okresami remisji;
2) stężenie w surowicy winno wynosić 0,8-1,2 mmol/l;
3) u pacjentów z chorobą afektywną, u których istnieje duże ryzyko samobójstwa;
4) włączanie litu we wczesnym okresie choroby;
5) współczynnik przesączania kłębuszkowego <60 ml/min/1,73 m2 stanowi bezwzględne wskazanie do odstawienia litu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 103
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące ketaminy w leczeniu depresji:
1) jest agonistą receptora NMDA;
2) biodostępność ketaminy jest większa przy wlewie dożylnym niż przy podawaniu donosowym;
3) istnieje duże ryzyko objawów (hipo)manii;
4) możliwość objawów dysocjacyjnych;
5) rekomendowana dawka ketaminy we wlewie dożylnym wynosi 0,5-1 mg/kg.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 104
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące choroby afektywnej sezonowej:
1) brak odrębnej kategorii diagnostycznej w DSM-5 i ICD-11;
2) bupropion nie zapobiega występowaniu depresji zimowej;
3) człowiek neandertalski wykazywał cechy adaptacji sezonowej;
4) melatonina wydziela się pod wpływem światła;
5) w depresji zimowej często występuje nadmierna senność i głód węglowodanowy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 105
U 74-letniego pacjenta narastają zaburzenia poznawcze. Występują wyraźne fluktuacje uwagi, nawracające omamy wzrokowe, objawy parkinsonowskie oraz znaczna nadwrażliwość na leki przeciwpsychotyczne. Najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem jest:
Pytanie 106
Która sytuacja kliniczna zwiększa ryzyko toksycznego działania litu?
Pytanie 107
Do tzw. triady Bálinta należy:
1) apraksja okoruchowa;
2) symultanagnozja;
3) ataksja wzrokowa;
4) astereognozja;
5) autotopagnozja.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 108
Lekiem zalecanym w postępowaniu profilaktycznym u 30-letniej pacjentki z diagnozą choroby afektywnej dwubiegunowej typu I, u której dominują objawy manii jest:
Pytanie 109
Jaką pierwszą dawkę esketaminy należy podać 52-letniej pacjentce zakwalifikowanej do udziału w programie leczenia depresji lekoopornej?
Pytanie 110
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące nalmefenu:
Pytanie 111
Syllogomania to inaczej:
Pytanie 112
23-letnia pacjentka trafiła na wizytę psychiatryczną do Poradni Zdrowia Psychicznego (PZP) za namową rodziny. Pacjentka relacjonuje, że czuje obrzydzenie na widok jedzenia, szczególnie tego pochodzenia zwierzęcego z uwagi na jego zapach i teksturę. Znacząco ograniczyła spożycie pokarmów przez co schudła około 10 kg i ma liczne niedobory substancji odżywczych, mikro- i makroelementów. Pacjentka przyznaje, że jest świadoma, iż jest bardzo szczupła (BMI 17 kg/m²), jednak nie jest w stanie przekonać się do spożywania mięsa czy jaj. Twierdzi, że nie ma za to problemu ze spożywaniem bardzo przetworzonych produktów, które wg pacjentki mają bardziej „przyjazną” teksturę. Opis najbardziej odpowiada diagnozie:
Pytanie 113
Do najważniejszych endogennych czynników stymulujących pożądanie i podniecenie (pobudzenie) seksualne należą:
1) dopamina;
2) enkefaliny;
3) oksytocyna;
4) ACTH;
5) anandamid.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 114
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące farmakogenetyki leków psychotropowych:
Pytanie 115
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące lisdeksamfetaminy:
1) jest prolekiem, który nie wykazuje aktywności farmakologicznej;
2) przekształca się w przewodzie pokarmowym w deksamfetaminę w wyniku fosforylacji;
3) deksamfetamina jest formą aktywną i odpowiada za efekt farmakologiczny;
4) nie jest metabolizowana przez układ enzymatyczny cytochromu P450;
5) jedynie około 5% dawki deksamfetaminy jest wydalane z moczem.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 116
Dawką równoważną do 10 mg diazepamu jest:
Pytanie 117
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące różnic między współczulnym a przywspółczulnym układem nerwowym:
Pytanie 118
Uszkodzenie okolicy grzbietowo-bocznej kory przedczołowej najtrafniej wiąże się z zaburzeniami:
Pytanie 119
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące stref korowych I-, II- i III-rzędowych:
Pytanie 120
