Egzamin PES Psychiatria dzieci i młodzieży / jesień 2026

120 pytań
Pytanie 1

Rdzeniowy zanik mięśni (Spinal Muscular Atrophy, SMA) jest chorobą uwarunkowaną genetycznie, spowodowaną mutacją genu SMN1. W obrazie klinicznym dominuje:

Pytanie 2

Klasyczna triada objawów wrodzonej toksoplazmozy to:

Pytanie 3

14-letnia pacjentka konsultowana jest na SOR z powodu znacznie nasilonych zawrotów głowy, obniżonego nastroju i zaburzeń równowagi. Od dwóch dni jest leczona amoksycyliną z powodu zapalenia ucha środkowego z niską gorączką (37,5°C). Przyczyną zawrotów głowy jest:

Pytanie 4

W przypadku stosowania psychoterapii w leczeniu pacjentów w wieku rozwojowym z zaburzeniami lękowymi, według kryteriów NICE za najbardziej skuteczny rodzaj psychoterapii uznaje się terapię:

Pytanie 5

Które z kwestionariuszy i testów psychologicznych mogą być także stosowane, po uprzednim przeszkoleniu, przez innych specjalistów, np. lekarzy psychiatrów?
1) kwestionariusze ASRS.;
2) Dziecięca Skala Rozwoju (DSR);
3) kwestionariusze Conners 3;
4) Międzynarodowa Wykonaniowa Skala Leitera;
5) kwestionariusze do Diagnozy Depresji u Dzieci i Młodzieży CDI2.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 6

Przewlekły stres może być czynnikiem ryzyka pojawienia się u dzieci dysharmonii rozwojowych w zakresie:
1) umiejętności rozpoznawania i nazywania emocji;
2) uwagi;
3) pamięci;
4) myślenia;
5) umiejętności nawiązywania relacji społecznych.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 7

W przypadku wystąpienia u dziecka somnambulizmu należy:
1) wykonać diagnozę różnicową z nocnymi napadami padaczkowymi;
2) dobrze wywietrzyć pokój, w którym dziecko będzie spać;
3) zadbać o wygodne łóżko dla dziecka;
4) umieścić przy dziecku urządzenie sygnalizujące, że dziecko wstało;
5) przeprowadzić psychoedukację rodziców o zaburzeniu i jego przebiegu.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 8

Trichotillomania jest zaburzeniem, w którym:
1) czynniki genetyczne nie są istotne;
2) szczyt zachorowań przypada między 4. a 17. r.ż.;
3) epizod wyrywania włosów może trwać wiele godzin;
4) jest powiązane z zaburzeniem obsesyjno-kompulsywnym;
5) metodą leczenia z wyboru jest farmakoterapia lekami SSRI.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 9

Do poradni zgłasza się ojciec z 14-letnim synem, który obawia się oceny przez innych rówieśników. Z tego powodu unika odpowiedzi ustnych w szkole i nie nawiązuje kontaktów z kolegami na przerwach lekcyjnych. Aby lekarz mógł prawidłowo skonceptualizować problem chłopca powinien:
1) poznać słabe i mocne strony adolescenta;
2) włączyć farmakologię leczącą fobię społeczną;
3) zapoznać się z funkcjonowaniem ucznia w szkole (np. opinia ze szkoły);
4) ocenić funkcję objawu w systemie rodzinnym pacjenta;
5) wysłać na terapię CBT fobii społecznej.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 10

Jeśli terapeuta razem z 9-letnim chłopcem ćwiczy umiejętność rozpoznawania sygnałów fizjologicznych emocji lęku, rozpoznawania mowy lękowej i dyskutowania z nią oraz nagradzania się za starania lub sukcesy, to stosuje opisane w pozycji A.E Kazdin i J.R. Weisz „Psychoterapia dzieci i młodzieży. Metody oparte na dowodach” elementy:

Pytanie 11

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące kobiet i dziewcząt ze spektrum cech autystycznych (ASD):
1) są bardzo dobrze identyfikowane przez narzędzie ADOS-2;
2) są grupą niedoszacowaną w badaniach lekowych;
3) częściej skarżą się na problemy z sensoryką niż mężczyźni;
4) rzadziej występuje u nich choroba afektywna dwubiegunowa, niż u mężczyzn i chłopców;
5) niepełnosprawność intelektualna występuje u nich tak samo często, jak u chłopców.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 12

W pozycji A.E Kazdin i J.R. Weisz „Psychoterapia dzieci i młodzieży. Metody oparte na dowodach” terapia interakcji rodzic-dziecko dla dzieci z zachowaniami opozycyjnymi (PCIT) oparta jest na teorii:

Pytanie 13

Nauczyciel wydał 10-letniemu uczniowi polecenie, aby posprzątał kredki - uczeń odmówił - nauczyciel wszedł z nim w dyskusję. Taki sposób zapisu jest charakterystyczny dla analizy:

Pytanie 14

Jak długo należy prowadzić leczenie po wystąpieniu kolejnego epizodu schizofrenii?

Pytanie 15

Wg NICE elektrowstrząsy:

Pytanie 16

W diagnostyce różnicowej przyczyn ogólnomedycznych krótkotrwałych zaburzeń psychotycznych należy wykluczyć:

Pytanie 17

W opiece nad małoletnim lekarz psychiatra ma obowiązek zawiadomić organy ścigania, gdy:

Pytanie 18

W etiologii zaburzeń używania substancji psychoaktywnych rolę odgrywają:
1) układy nagrody;
2) nieuświadomione traumy w relacjach z opiekunami okresu dzieciństwa;
3) znaczenie negatywnych i pozytywnych wzmocnień oraz związanych z nimi nieprawidłowych wzorców myślenia i zachowania;
4) cechy osobowościowe;
5) kontekst rodzinny, relacji rówieśniczych, wzorców społecznych oraz kryzysu wartości duchowych.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 19

Który z czynników należy do predysponujących w modelu rozwoju anoreksji wg Slade’a?

Pytanie 20

Kiedy do psychiatry dziecięcego zgłasza się matka z dzieckiem w wieku 2 lata i 6 miesięcy i nie zgłasza żadnych trudności związanych z przebiegiem dotychczasowego rozwoju psychospołecznego dziecka, to psychiatra dziecięcy może się spodziewać, że w rozwoju tegoż dziecka będą dominowały cechy rozwoju psychicznego (psychoruchowego) typowe dla okresu:

Pytanie 21

Do głównych metod klinicznych i zbierania danych jakościowych w psychologicznej diagnostyce dzieci i młodzieży nie zalicza się:

Pytanie 22

Kryzys w rozwoju i budowaniu autonomii, budowaniu i poszukiwaniu własnej tożsamości jest typowym zjawiskiem w przebiegu:

Pytanie 23

Diagnostyka psychologiczna dziecka nie jest jedynie diagnozą ukierunkowaną na:

Pytanie 24

W diagnostyce psychologicznej dzieci i młodzieży wykorzystuje się skale szacunkowe oraz kwestionariusze, które:

Pytanie 25

Jednym z głównych narzędzi diagnostycznych opisywanych jako tzw. „złoty standard” w diagnostyce psychologicznej dzieci i adolescentów ze spektrum autyzmu jest:

Pytanie 26

Program treningu poznawczo-behawioralnego dla rodziców dzieci z rozpoznaniem nadpobudliwości ruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, realizowanego w formie warsztatów dla rodziców:

Pytanie 27

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące dzieci z padaczką z mioklonicznymi napadami nieświadomości (Epilepsy with Myoclonic Absences, EMA):

Pytanie 28

Historia samobójstw w rodzinie:

Pytanie 29

Na psychiatryczny oddział ostroprzyjęciowy dla dzieci zostaje przyjęta 13-letnia pacjentka, której zachowanie budzi wątpliwości pod względem prawidłowego poziomu funkcjonowania intelektualnego. Dziewczynka niewiele mówi i nie patrzy w oczy rozmówcom. Po nawiązaniu kontaktu ze swoim lekarzem tworzy oszczędne, jak na swój wiek wypowiedzi, infantylizując je i nadużywając zdrobnień. Uśmiecha się niezależnie od sytuacji, czy tematu rozmowy. Nie potrafi odpowiadać na pytania o to jak się czuje, czy coś sprawiło jej radość, czy przykrość. Na oddział trafia bardzo zaniedbana higienicznie, z wszawicą wymagającą wdrożenia procedur medycznych i kilkudniowej izolacji pacjentki na oddziale. W wywiadzie rodzinnym stwierdza się wieloletnie doświadczanie przemocy w rodzinie, sytuacja ta miała charakter przewlekły i przez lata nie była formalnie zgłaszana służbom przez opiekuna prawnego. Dziewczynka ma bardzo niskie oceny w szkole. Okazuje się, że z powodu wymagającego stabilizacji stanu psychicznego pacjentka pozostanie na oddziale dłużej niż większość dzieci. Lekarz prowadzący próbując uzyskać informacje dotyczące funkcjonowania pacjentki powinien:

Pytanie 30

Do czynników ryzyka rozwoju schizofrenii działających po urodzeniu nie zalicza się:

Pytanie 31

Pica to zaburzenie polegające na:

Pytanie 32

Do obrazu klinicznego zespołu di George’a należą:

Pytanie 33

Do psychiatry zgłaszają się rodzice 6-miesięcznego chłopca, zaniepokojeni tym, że ich dziecko ma poważne problemy ze snem. Chłopczyk jest bardzo długo usypiany, najczęściej w ramionach mocno kołyszącej go matki. Nie jest w stanie zasnąć na dłużej niż 1,5 godziny ani w nocy ani w dzień. Ze snu wybudza się z głośnym krzykiem. Sytuacja ta jest związana z pogłębiającym się konfliktem matki i ojca o to, kto wstanie po raz kolejny aby uspokoić dziecko. Z powodu zmęczenia matki, ojca i dziecka rodzice nie są w stanie utrzymywać porządku w mieszkaniu ani uczestniczyć w oczekiwanych przez szersze grono rodzinne spotkaniach. Rodzice obawiają się, że rozwój psychomotoryczny dziecka jest opóźniony. Biorąc pod uwagę, że problem z zasypianiem nie jest objawem innego zaburzenia, według klasyfikacji DSM-V lekarz mógłby rozpoznać u niemowlęcia zaburzenia:

Pytanie 34

Nowe substancje psychoaktywne (NSP) to niejednorodna grupa substancji naturalnych, syntetycznych lub półsyntetycznych o zróżnicowanych efektach działania. Wśród NSP wyróżnia się związki o działaniu halucynogennym. Zatrucie tymi związkami powoduje szereg objawów, do których nie należy:

Pytanie 35

Zaburzenia językowe są częste u członków rodzin, a rozpoznanie nie opiera się na:

Pytanie 36

Astma oskrzelowa jest najczęstszą chorobą przewlekłą u dzieci w Polsce, u dużej grupy dzieci i młodzieży stwierdza się również zaburzenia psychiczne. Najczęściej w grupie pacjentów pediatrycznych z astmą oskrzelową występują:

Pytanie 37

Większość badaczy i klinicystów na świecie zgadza się, że płeć odgrywa znaczącą rolę w występowaniu i symptomatologii autyzmu. Istnieje szereg hipotez wyjaśniających dlaczego dziewczęta mogą nie wzbudzać klinicznej uwagi, do których zalicza się:
1) żeński czynnik ochronny związany z nieprawidłowościami na poziomie genetycznym;
2) znaczenie hormonów, a przede wszystkim oksytocyny;
3) występowanie kamuflażu spowodowanego ukrywaniem cech autyzmu;
4) występowanie zaburzeń depresyjnych nawracających u 50% dziewcząt z ASD;
5) niedoskonałość metod diagnostycznych.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 38

W czasie prawidłowego rozwoju mowy dziecko osiąga poszczególne umiejętności w określonym wieku. Wskaż prawidłowy przebieg rozwoju mowy:

Pytanie 39

Z psychoterapią dzieci i młodzieży wiążą się szczególne wyzwania, które wpływają na prowadzenie oraz ocenę leczenia oraz mają bezpośrednie implikacje dla badań teoretycznych. Najistotniejsze z nich dotyczą:

Pytanie 40

Tzw. „horror trips” są charakterystyczny dla przyjmowania:

Pytanie 41

Według kodeksu cywilnego do całkowitego ubezwłasnowolnienia nie wymaga się:

Pytanie 42

Podstawowym lekiem psychostymulującym w leczeniu ADHD jest metylofenidat. Działanie metylofenidatu polega:
1) hamowaniu wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny do neuronów postsynaptycznych;
2) uwalnianiu monoamin do przestrzeni pozaneuronalnej;
3) hamowaniu wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny do neuronów presynaptycznych;
4) uwalnianiu monoamin do neuronów postsynaptycznych;
5) uwalnianiu dopaminy i noradrenaliny do przestrzeni pozaneuronalnej.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 43

Do leków psychostymulujących nie należy:

Pytanie 44

Omamy rzekome to:

Pytanie 45

Oceny występowania objawów zaburzeń spektrum autyzmu przy pomocy testu ADOS-2 nie można przeprowadzić:

Pytanie 46

Wskaż prawidłową kolejność substancji wg długości działania, zaczynając od najdłużej działającej:

Pytanie 47

Urojenia oniryczne (dziania się) to najczęściej objaw:

Pytanie 48

Ze zwiększonym ryzykiem rozwoju psychozy wiąże się nadużywanie:

Pytanie 49

Podstawowymi obszarami, które mają ulec zmianie pod wpływem terapii behawioralnej w zaburzeniach psychicznych są:

Pytanie 50

Do pochodnych benzodiazepin zarejestrowanych jako leki nasenne nie należy:

Pytanie 51

Wynik 6 pkt w skali senności Epworth oznacza:

Pytanie 52

U pacjenta uzależnionego od alkoholu po przerwaniu ciągu alkoholowego stwierdzono 21 punktów w skali CIWA-Ar (Clinical Institute Withdrawal Assessment for Alcohol, Revised). Oznacza to, że:

Pytanie 53

Początkowa (w pierwszych 24 godzinach) podaż energetyczna w ramach leczenia żywieniowego u pacjenta z jadłowstrętem psychicznym o umiarkowanym ryzyku rozwoju zespołu realimentacyjnego powinna wynosić:

Pytanie 54

Galeofobia to lęk przed:

Pytanie 55

W przebiegu zespołu de Clérambaulta występują:

Pytanie 56

U osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu odsetek pacjentów z towarzyszącą niepełnosprawnością intelektualną jest różny i wynosi około:

Pytanie 57

15-letni chłopiec leczony metylofenidatem z powodu ADHD zaczął zgłaszać kołatania serca i lęk przed omdleniem. W ostatnich tygodniach pije kilka napojów energetycznych dziennie, śpi po 5 godzin, opuścił posiłki i intensywnie trenuje. W rodzinie nagły zgon sercowy u wuja w wieku 32 lat. W badaniu psychiatrycznym bez objawów psychozy i manii, nasilony lęk somatyczny. Wskaż najbardziej prawidłowe postępowanie:

Pytanie 58

Zmienność genetyczną odpowiedzialną za diagnozę zaburzeń ze spektrum autyzmu udaje się ustalić u około:

Pytanie 59

Kategorią nieprawidłowości językowych dotykającą prawdopodobnie wszystkich osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu są:

Pytanie 60

Zesztywnienie powodujące zastygnięcie postawy ciała wbrew grawitacji, czasami w nienaturalnych pozach to:

Pytanie 61

Rozpowszechnienie zaburzenia afektywnego dwubiegunowego w populacji 14-18 latków jest szacowane na poziomie:

Pytanie 62

Trichofagia to zjawisko:

Pytanie 63

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące różnicowania zaburzenia afektywnego dwubiegunowego i zaburzeń osobowości typu borderline:

Pytanie 64

W dermatillomanii wyróżnia się dwa typy patologicznego skubania skóry. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) skubanie świadome - inicjowane w celu rozładowania napięcia lub negatywnych emocji;
2) skubanie świadome - inicjowane w celu autostymulacji w sytuacjach znudzenia etc;
3) skubanie automatyczne przebiegające poza świadomością, zazwyczaj niepoprzedzone doświadczaniem negatywnych stanów emocjonalnych;
4) skubanie automatyczne inicjowane nieświadomie wtórnie do zwiększonego napięcia oraz negatywnych stanów emocjonalnych.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 65

Parasomnią związaną z fazą NREM są:

Pytanie 66

Podobieństwo stereotypii w przebiegu zaburzeń ze spektrum autyzmu do natręctw sprawiło, iż podjęto próby wykorzystania leków o działaniu serotoninergicznym w ich leczeniu. Aktualna wiedza dotycząca tego tematu wskazuje, iż:

Pytanie 67

Który z leków przeciwdepresyjnych najczęściej powoduje wydłużenie odstępu QT u młodzieży?

Pytanie 68

Testem psychologicznym czułym dla deficytów funkcji wykonawczych kory przedczołowej jest:

Pytanie 69

42-letni mężczyzna od kilku miesięcy jest przekonany o byciu obserwowanym i śledzonym przez „grupę ludzi z firmy telekomunikacyjnej”. Utrzymuje, że monitorują jego telefon i podsłuchują rozmowy. Przekonania są usystematyzowane, niekorygowane, bez wglądu. Brak omamów słuchowych. Zachowanie podporządkowane urojeniom - unika wychodzenia z domu, zakleja kamerę w laptopie, zgłasza „dowody” w postaci przypadkowych dźwięków z instalacji. Nastrój wyrównany, funkcjonowanie społeczne wyraźnie obniżone. Opis przypadku dotyczy zespołu:

Pytanie 70

Które ze stwierdzeń dotyczących badań neuroobrazowych w ADHD jest najbardziej zgodne z aktualnym stanem wiedzy, uwzględniając różnicę między konwencjonalnym MRI a metodami zaawansowanej analizy sieciowej?

Pytanie 71

Charakterystycznym objawem klinicznym padaczki młodzieńczej Janza jest:

Pytanie 72

3-letni chłopiec podczas badania w gabinecie psychiatrycznym wraz z opiekunem prezentuje następujące objawy - unikanie kontaktu wzrokowego, brak zainteresowania zabawą wspólną, przez większość czasu przywiera do opiekuna. Według wywiadu dziecko z c. IV niekontrolowanej, narażonej na stres i używki, dane dotyczące opieki ciążowej i okołoporodowej niedostępne. Od 3. m.ż. przebywał w pogotowiu opiekuńczym skąd został skierowany do adopcji. Aktualnie prezentuje prawidłową trajektorię rozwoju intelektualnego, w tym rozwój mowy i motoryki dużej oraz małej. Ma trudności z zabawą wspólną, która polega u chłopca na odgrywaniu wielokrotnie tej samej sceny, w której zabawki kłócą się ze sobą i krzyczą na siebie. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:

Pytanie 73

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące spektrum zaburzeń neurorozwoju spowodowanego prenatalną ekspozycją na alkohol (FASD):

Pytanie 74

16-letni pacjent zgłosił się na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego po tygodniu od wprowadzenia farmakoterapii przez lekarza w poradni zdrowia psychicznego z następującymi objawami - sztywność mięśni tułowia i brzucha, przy względnie prawidłowym napięciu mięśni kończyn, wzrost temperatury ciała, tachykardia, zaburzenia świadomości (splątanie). W badaniu neurologicznym obserwuje się wygórowane odruchy w kończynach dolnych oraz objawy patologiczne (e.g. Babińskiego). Która z sytuacji klinicznych jest najprawdopodobniej przyczyną stanu pacjenta?

Pytanie 75

Złoty standard badania więzi - procedura obcej sytuacji, pozwala na określenie typu przywiązania jaki przejawiają niemowlęta. Zgodnie z badaniami:

Pytanie 76

Dziecko w wieku szkolnym, adoptowane, zgłosiło się z rodzicami do lekarza z powodu trudności z przyswajaniem materiału szkolnego. W badaniach psychologicznych stwierdzono rozwój intelektualny mieszczący się w szerokiej normie, obniżoną zdolność do przetwarzania informacji oraz znaczne deficyty pamięci. Dodatkowo rodzice zgłaszali, że dziecko słabo adaptuje się do zmian, często wybucha gniewem, zwłaszcza gdy doświadcza dużej ilości bodźców. W badaniu fizykalnym zwracała uwagę stosunkowo niewielka głowa dziecka, nieco opadające powieki, wąskie usta, krótkie paliczki dystalne dłoni i wzrost plasujący się poniżej normy dla wieku. Wywiad dotyczący rodziców biologicznych był ubogi, wiadomo było tylko, że mieli oni kilkoro dzieci i byli przez wiele lat objęci opieką pomocy społecznej oraz mobilizowani do leczenia uzależnień. W tym przypadku lekarz podejrzewa:

Pytanie 77

12-letnie dziecko będące ofiarą przemocy zgłosiło w szkole myśli i zamiary samobójcze. Zostało przywiezione na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego bez opiekunów prawych. Podczas badania potwierdziło konkretne plany i sposoby odebrania sobie życia. W związku z tym lekarz dyżurny zobowiązany jest:

Pytanie 78

12-letnie dziecko zostało skierowane do psychiatry z powodu skarg na kłopoty z koncentracją uwagi, impulsywność, niecierpliwość, hałaśliwe zachowanie, łatwe popadanie w konflikty. W przeszłości było leczone metylofenidatem bez istotnej klinicznie poprawy pomimo stosowania stosunkowo dużych dawek leku. Dziecko z brakiem obciążeń w wywiadzie ciążowo-okołoporodowym, prawidłowym rozwojem wczesnodziecięcym. Choroby przewlekłe rodzice negują, podają 2-krotne incydenty omdleń, które szybko ustąpiły, jednorazowy uraz kolana podczas upadku z roweru, niewymagający interwencji ortopedycznej. W tym przypadku lekarz podejrzewa:

Pytanie 79

Do lekarza zgłosili się rodzice z 8-letnim dzieckiem, które skarżyło się na uczucie osłabienia, zmęczenia, senności, w ostatnim okresie wystąpiły u niego incydenty omdleń w domu i w szkole. Dziecko jest objęte opieką psychiatry i psychologa, ma orzeczenie z rozpoznaniem ADHD i oprócz oddziaływań psycho-i socjoterapeutycznych jest leczone guanfacyną. Dodatkowo lekarz dermatolog rozpoznał u niego grzybicę skóry i włączył farmakoterapię ketokonazolem. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:

Pytanie 80

4-letnie dziecko do tej pory rozwijające się prawidłowo, sprawnie posługujące się mową zostało zgłoszone do specjalisty z powodu narastających kłopotów w komunikacji, dziecko zaczęło sprawiać wrażenie jakby przestało rozumieć co do niego mówią rodzice, samo zaczęło mówić znacznie prostszymi zdaniami, rzadziej odzywa się spontanicznie, a jego mowa wydaje się mniej niż dotychczas płynna. W badaniach bilansowych zwróciła uwagę lekarza tendencja do wolniejszego wzrostu obwodu główki dziecka. Podczas badania fizykalnego lekarz zauważył powtarzalne, stereotypowe ruchy rąk dziecka, jakby wykręcało, pocierało rączki. Chód pacjenta był niepewny, niestabilny. W tym przypadku lekarz podejrzewa zespół:

Pytanie 81

12-letnie dziecko objęte pieczą zastępczą od kilku miesięcy zostało zgłoszone do lekarza z powodu skarg na utratę łaknienia, uczucia osłabienia (poziom glukozy we krwi prawidłowy), apatii, obniżenia nastroju, zaburzeń lękowych, kłopotów z koncentracją uwagi, trudności z inicjacją i utrzymaniem snu nocnego. Dodatkowo opiekunowie zauważyli, że dziecko bardzo dużo pije, często oddaje mocz, często także ma nudności i wymiotuje. Lekarz podejrzewa, że jest to dziecko z:

Pytanie 82

Społeczność terapeutyczna jest metodą pracy stosowaną w grupie, uruchamiającą u uczestników określone procesy, do których należą zmiany:

Pytanie 83

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące fluwoksaminy:
1) jest zarejestrowana w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego u dzieci od 8. roku życia, natomiast wskazanie do leczenia dużych zaburzeń depresyjnych dotyczy dorosłych;
2) poza hamowaniem wychwytu zwrotnego serotoniny wywiera dodatkowe działanie na receptor sigma-1, które może mieć znaczenie dla efektu przeciwlękowego;
3) jest najbardziej selektywnym przedstawicielem SSRI i wykazuje znikome powinowactwo do innych receptorów;
4) pełny efekt terapeutyczny leku w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym może ujawnić się dopiero po 8-12 tygodniach stosowania pełnej dawki;
5) typowy zakres dawki dobowej fluwoksaminy podany dla tych wskazań wynosi 20-80 mg.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 84

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące funkcji kory przedczołowej i następstw jej uszkodzenia:
1) przednia część zakrętu obręczy uczestniczy w ogniskowaniu uwagi, inicjacji i kontroli odpowiedzi oraz korygowaniu błędów;
2) kora brzuszno-przyśrodkowa uczestniczy w percepcji emocji, nadawaniu im znaczenia i ich kontroli;
3) kora nadoczodołowa odpowiada m.in. za kontrolę zachowania, krytycyzm, empatię i przestrzeganie norm społecznych;
4) uszkodzenie grzbietowo-bocznej kory przedczołowej typowo prowadzi do odhamowania popędów i utraty kontroli zachowania;
5) uszkodzenie przyśrodkowej okolicy płatów czołowych może prowadzić do adynamii, czyli znacznego ograniczenia aktywności psychofizycznej.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 85

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące jadłowstrętu psychicznego:
1) u 16-letniego pacjenta z BMI 14,7 kg/m², ciężką depresją i zamiarami samobójczymi, ale bez bezpośrednio zagrażających życiu powikłań somatycznych przyjęcie na oddział psychiatryczny należy odroczyć do czasu wzrostu BMI powyżej 15 kg/m²;
2) bradykardia poniżej 40 uderzeń serca/minutę stanowi wskazanie do bezwzględnej hospitalizacji;
3) w jego przebiegu może wystąpić wzrost aktywności enzymów wątrobowych;
4) prawidłowe stężenie fosforanów przed rozpoczęciem realimentacji wyklucza ich późniejszy spadek po zwiększeniu podaży energii;
5) hipofosfatemia w zespole realimentacyjnym może zmniejszać rezerwy energetyczne mięśnia sercowego i prowadzić do rozpadu mięśni poprzecznie prążkowanych.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 86

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące powtarzalnej przezczaszkowej stymulacji magnetycznej (rTMS):
1) jest metodą nieinwazyjnej i bezbolesnej stymulacji układu nerwowego z wykorzystaniem indukcji elektromagnetycznej;
2) stymulacja wysokoczęstotliwościowa powyżej 5 Hz działa pobudzająco, natomiast stymulacja o częstotliwości do 1 Hz wywiera efekt hamujący;
3) najlepiej opracowany protokół psychiatryczny dotyczy nawracających zaburzeń depresyjnych, zwłaszcza lekoopornych;
4) standardowym miejscem wysokoczęstotliwościowej stymulacji w depresji jest grzbietowo-boczna kora przedczołowa prawej półkuli;
5) pełny protokół rTMS w leczeniu nawracających zaburzeń depresyjnych obejmuje cykl trwający 4-6 tygodni, z 5 sesjami stymulacji tygodniowo.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 87

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące terapii elektrowstrząsowej (EW):
1) wiek poniżej 18 lat stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do zastosowania EW;
2) ciężki epizod depresyjny z objawami psychotycznymi, wysokim ryzykiem samobójczym lub wyniszczeniem może stanowić wskazanie do EW, zwłaszcza gdy konieczne jest uzyskanie szybkiej odpowiedzi terapeutycznej;
3) u dziecka lub adolescenta z ciężką katatonią EW można rozważyć w przypadku nieskuteczności leczenia benzodiazepiną albo występowania stanu zagrażającego zdrowiu lub życiu;
4) współczesne zabiegi EW wykonuje się w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym, po zastosowaniu zwiotczenia mięśniowego i przy monitorowaniu pacjenta;
5) brak widocznych uogólnionych drgawek mięśniowych podczas zabiegu świadczy o nieskuteczności EW i wymaga przerwania cyklu leczenia.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 88

17-letni pacjent został przyjęty bez zgody na podstawie art. 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Przy przyjęciu wypowiadał urojenia prześladowcze dotyczące personelu, kierował konkretne groźby pozbawienia życia i próbował uderzyć sanitariusza metalowym stojakiem. Rozpoznano ostrą psychozę i rozpoczęto leczenie przeciwpsychotyczne. Po 14 dniach, w czasie badania przez biegłego, pacjent jest spokojny, nie ujawnia urojeń ani zamiarów agresywnych. Wskaż prawidłowe postępowanie biegłego:

Pytanie 89

16-letni pacjent z rozpoznaniem zaburzenia ze spektrum autyzmu został przyjęty z powodu gwałtownego pogorszenia funkcjonowania trwającego około 10 dni. Przestał mówić, większość czasu pozostaje nieruchomy, utrzymuje nadane pozycje kończyn, stawia niewytłumaczalny opór przy próbach wykonania prostych poleceń i znacząco ograniczył przyjmowanie pokarmów. Okresowo występują krótkie epizody bezcelowego pobudzenia. Badania laboratoryjne, obrazowe i neurologiczne nie wykazały przyczyny wyjaśniającej objawy. Parametry życiowe są stabilne. Wskaż najbardziej właściwe dalsze postępowanie:

Pytanie 90

Do leczenia substytucyjnego uzależnienia od opioidów w Polsce są zarejestrowane:

Pytanie 91

U 13-letniego pacjenta z nasilonymi tikami ruchowymi, istotnie zaburzającymi funkcjonowanie rozważane jest zastosowanie leku przeciwpsychotycznego. Który opis układu dopaminergicznego najlepiej wyjaśnia jego związek z kontrolą ruchu oraz możliwość wystąpienia pozapiramidowych działań niepożądanych podczas leczenia?

Pytanie 92

Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące niepełnosprawności intelektualnej (NI):

Pytanie 93

Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące fobii swoistych (specyficznych):

Pytanie 94

14-letni pacjent z rozpoznaniem ASD od wieku 2,5 roku napadowo, rytmicznie zgina i prostuje dłonie w nadgarstkach. Pacjent prezentuje takie zachowanie niezależnie od okoliczności, a wykonywanie opisanych ruchów trwa kilkanaście minut. Pacjent najprawdopodobniej prezentuje:

Pytanie 95

Zespół realimentacyjny charakteryzuje:

Pytanie 96

Specyficznym objawem, który pojawia się u dzieci z katatonią, a nie jest obserwowany u osób dorosłych jest:

Pytanie 97

Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące zaburzenia stresowego pourazowego:

Pytanie 98

17-letni chłopiec, uczeń III klasy LO przyznał się, że od 2 lat przyjmuje substancje psychoaktywne, nie chce jednak określić ich rodzaju. Aktualnie obserwuje się u chłopca istotne pogorszenie w nauce, przy poświęcaniu na nią podobnej liczby godzin, jak przed dwoma laty, zaburzenia neurologiczne po postacią polineuropatii, spadek poniżej normy wszystkich elementów morfotycznych krwi, podwyższenie poziomu enzymów wątrobowych. Chłopiec w ciągu ostatniego miesiąca miał dwa napady drgawkowe. Substancjami przyjmowanymi przez chłopca były najprawdopodobniej:

Pytanie 99

Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące historycznych koncepcji lęku:

Pytanie 100

W zakresie różnic w prezentacji objawów autyzmu między płciami, który z elementów jest charakterystyczny dla dziewcząt z autyzmem w porównaniu z chłopcami:

Pytanie 101

W różnicowaniu zaburzenia psychotycznego wywołanego substancjami psychoaktywnymi i zaburzenia o innej etiologii, który z objawów silniej przemawia za zaburzeniem wywołanym substancjami:

Pytanie 102

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące narzędzi do oceny rozwoju emocjonalnego dzieci i młodzieży:
1) Test Rozumienia Emocji (TRE) przeznaczony jest do badania dzieci w wieku 4-10 lat;
2) Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej INTE mierzy zdolność do rozpoznawania i kontrolowania własnych oraz cudzych emocji;
3) Neuropsychologiczna Diagnoza Dziecka (NDD) nie uwzględnia oceny funkcji emocjonalnych;
4) Skala Rozwoju Emocjonalnego SkaRE służy do oceny emocji u nastolatków w wieku 15-19 lat;
5) TRE polega na ocenie umiejętności werbalnego opisu emocji.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 103

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące psychiatrii sądowej dzieci i młodzieży:
1) zgodnie z polskim prawem osoba przed ukończeniem 17. roku życia nie może być obarczona winą za swoje czyny z powodu niedojrzałości psychicznej;
2) zadaniem Sądu Rodzinnego wobec nieletniego jest przede wszystkim znalezienie środków korekcyjnych, a nie karanie;
3) Pierwszy Regionalny Ośrodek Psychiatrii Sądowej dla dzieci i młodzieży powstał w 2005 roku;
4) Krajowy Ośrodek Psychiatrii Sądowej dla Nieletnich w Garwolinie został utworzony z najwyższym (maksymalnym) poziomem zabezpieczenia;
5) internacja psychiatryczna w Polsce ma tradycję sięgającą około 50 lat.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 104

Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) alkoholowy zespół abstynencyjny u nieletnich rozwija się najczęściej po 72 godzinach od zaprzestania picia;
2) leczenie alkoholowego zespołu abstynencyjnego obejmuje stosowanie benzodiazepin w stopniowo zmniejszanych dawkach;
3) napady drgawkowe w alkoholowym zespole abstynencyjnym pojawiają się zwykle po 48-72 godzinach od przerwania picia;
4) według DSM-5 do rozpoznania odstawienia alkoholu konieczne jest wystąpienie co najmniej trzech objawów z wymienionych;
5) marihuana zawiera przeciętnie 10-15% THC, co powoduje jej silne działanie psychoaktywne.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 105

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące jadłowstrętu psychicznego:
1) oksytocyna jest czynnikiem anoreksygennym, a jej stężenie w osoczu koreluje dodatnio z intensywnością lęku i depresji u pacjentek z jadłowstrętem psychicznym;
2) u pacjentów z jadłowstrętem psychicznym neurony AgRP/NPY, MCH, 26RFa oraz oreksynowe mogą być blokowane przez nesfatynę-1 i prawdopodobnie speksynę;
3) stężenie BDNF w osoczu jest wyższe u pacjentek z bulimicznym typem jadłowstrętu psychicznego niż u pacjentek z typem restrykcyjnym;
4) pacjenci z aktywną postacią restrykcyjnego typu jadłowstrętu psychicznego wykazują podwyższone stężenia BDNF w surowicy w porównaniu z osobami zdrowymi;
5) u pacjentek z jadłowstrętem psychicznym stężenia BDNF są odwrotnie skorelowane z aktywacją psychomotoryczną, czego nie obserwuje się u zdrowych kobiet.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 106

U dzieci w wieku 10-14 lat leczenie epizodu depresyjnego za pomocą leków przeciwdepresyjnych zwiększa ryzyko:

Pytanie 107

W leczeniu farmakologicznym zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży najmniej rekomendowanym lekiem jest:

Pytanie 108

Przed okresem pokwitania nie zaleca się stosowania:

Pytanie 109

Leczenie jadłowstrętu psychicznego może odbywać się w trybie ambulatoryjnym przy BMI:

Pytanie 110

Pacjentka z jadłowstrętem psychicznym wypija duże ilości wody, by zafałszować swoją masę ciała. W badaniach laboratoryjnych można się przede wszystkim spodziewać:

Pytanie 111

Przy przedawkowaniu opioidów prowadzącym do depresji ośrodka oddechowego postępowaniem z wyboru jest podanie:

Pytanie 112

Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące pregabaliny:

Pytanie 113

Pacjentka z jadłowstrętem przyjęta na oddział psychiatryczny w ciężkim niedożywieniu (BMI 11 kg/m2), karmiona sondą i dodatkowo doustnie, pilnowana podczas posiłków. Po około tygodniu wystąpiły nudności, wymioty, drgawki, widoczne były obrzęki obwodowe. Wskaż prawdopodobną przyczynę takiego obrazu klinicznego:

Pytanie 114

16-letnia pacjentka od 2 miesięcy pozostaje w obniżonym nastroju, wycofała się z kontaktów, przestała chodzić do szkoły. W badaniu: spowolnienie psychoruchowe, poczucie winy, bezsenność z wczesnym wybudzaniem, utrata łaknienia. Od około 2 tygodni mówi, że „jej ciało gnije od środka” i że „jest karą dla rodziny”. Słyszy głos, który powtarza, że „powinna zniknąć”. Wcześniej funkcjonowała dobrze, nie było objawów neurorozwojowych ani używania substancji. Wskaż najbardziej prawidłową interpretację kliniczną:

Pytanie 115

15-letni chłopiec z rozpoznaniem depresji został leczony sertraliną. Po około 3 tygodniach rodzice zauważyli, że śpi po 2-3 godziny, stał się wielomówny, drażliwy, pobudzony, zaczął publikować w Internecie treści o „przełomowej teorii zmieniającej naukę”, wydał znaczną kwotę z konta rodziców na sprzęt do nagrywania, zaprzecza chorobie. W rodzinie hospitalizacja psychiatryczna matki z powodu „psychozy poporodowej” i epizodów nadmiernej aktywności. Wskaż najwłaściwsze postępowanie:

Pytanie 116

12-letnia dziewczynka od 8 miesięcy wykonuje rytuały mycia, sprawdzania i powtarzania. Rodzice muszą odpowiadać na te same pytania nawet kilkadziesiąt razy dziennie. Dziewczynka mówi: „wiem, że to głupie, ale jak tego nie zrobię, mama umrze”. Od 2 lat występują tiki ruchowe i głosowe. W szkole unika pisania, bo musi wielokrotnie poprawiać litery. Objawy zajmują kilka godzin dziennie. Wskaż najbardziej adekwatne postępowanie terapeutyczne:

Pytanie 117

10-letni chłopiec ma rozpoznany zespół Tourette’a. Tiki są widoczne, ale nie powodują istotnego cierpienia. Największym problemem są: nasilona impulsywność, przerywanie innym, brak kończenia zadań, konflikty z rówieśnikami i znaczne pogorszenie funkcjonowania szkolnego. Objawy ADHD utrzymują się od wczesnego dzieciństwa i są obecne w domu oraz w szkole. Rodzice obawiają się psychostymulantów, ponieważ „nasilą tiki”. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:

Pytanie 118

17-letnia pacjentka z bulimią psychiczną zgłasza napady objadania się 4-5 razy w tygodniu, prowokowanie wymiotów, nadużywanie leków przeczyszczających i intensywne ćwiczenia. W badaniach hipokaliemia, zasadowica metaboliczna, wydłużony QTc. Pacjentka prosi o „lek, który szybko zmniejszy apetyt”. W wywiadzie epizod samouszkodzeń i nadużywanie alkoholu. Wskaż najbardziej prawidłowe postępowanie początkowe:

Pytanie 119

14-letni chłopiec z ASD, bez niepełnosprawności intelektualnej od kilku miesięcy ma nasilone napady drażliwości, agresji i autoagresji. Zmodyfikowano plan dnia, ograniczono przeciążenie sensoryczne, wdrożono strategie behawioralne i pracę z rodziną, ale chłopiec nadal uderza głową o ścianę i stanowi zagrożenie dla siebie. Nie stwierdza się psychozy ani epizodu maniakalnego. Najbardziej uzasadnione rozważenie farmakoterapii obejmuje:

Pytanie 120

8-letni chłopiec od 2 lat ma napady gwałtownej złości. Między napadami pozostaje drażliwy niemal codziennie. W domu i szkole łatwo wybucha, krzyczy, niszczy rzeczy, ale nie występują okresy podwyższonego nastroju, wielkościowości, zmniejszonej potrzeby snu ani zwiększonej celowej aktywności. Rodzice pytają, czy „to na pewno choroba afektywna dwubiegunowa, bo jest bardzo pobudzony”. Wskaż najbardziej prawidłową odpowiedź kliniczną: