Wyszukaj egzamin lub pytanie
Egzamin PES Ortodoncja / wiosna 2026
120 pytań
Pytanie 1
Pojęcie Bull’s Eye używane jest podczas diagnostyki:
Pytanie 2
U pacjenta występują wskazania do ekstrakcji pierwszego stałego zęba trzonowego. Najlepsze spontaniczne zmiany w zgryzie można osiągnąć, gdy:
1) dziecko ma około 6 lat;
2) dziecko ma około 9 lat;
3) korzenie drugiego dolnego zęba stałego trzonowego są w połowie rozwinięte, z wczesnymi oznakami mineralizacji w okolicy bifurkacji;
4) korzenie drugiego dolnego zęba stałego trzonowego nie są jeszcze rozwinięte, bez oznak mineralizacji w okolicy bifurkacji;
5) występują niewielkie stłoczenia zębów siecznych;
6) występują niewielkie stłoczenia zębów bocznych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 3
U pacjenta z obustronnie zatrzymanymi zębami 13, 23 po niwelacji i odtworzeniu miejsca na kły założono łuk główny 0,019 x 0,025 SS cala oraz dźwignię z łuku CNA o przekroju 0,017 x 0,025 cala do rurki dodatkowej w pierścieniu na zębach 16 i 26. Kierunek siły powinien być skierowany okluzyjnie ze średnią wartością:
Pytanie 4
Leczenie retencyjne jest ważnym elementem leczenia ortodontycznego. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) utrzymywanie zębów w łukach pasywnych może być traktowane jako początek retencji;
2) przebudowa więzadeł ozębnej trwa około 3-4 miesiące;
3) sieci włókien kolagenowych dziąsła ulegają przebudowie w czasie około roku;
4) po zakończeniu całościowego leczenia ortodontycznego i zdjęciu aparatu stałego zasadą jest stosowanie całodobowej retencji przez okres 3-4 miesięcy;
5) w trakcie leczenia retencyjnego zęby nie powinny mieć możliwości swobodnego i indywidualnego „uginania się”;
6) u pacjentów z ukończonym rozwojem retencję można zakończyć po około 12 miesiącach, ponieważ po tym okresie zęby powinny być stabilne.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 5
Przy wykorzystaniu wyciągu zewnątrzustnego do dystalizacji pierwszych trzonowców po ekstrakcji drugich trzonowców szansa na zadowalające wyrznięcie trzecich trzonowców w miejscu drugich wynosi:
Pytanie 6
Björk zidentyfikował objawy strukturalne w żuchwie, które można powiązać z różnymi rotacjami podczas wzrostu. W żuchwie rotującej do przodu:
1) kanał żuchwy ma krzywiznę większą niż kontur żuchwy;
2) kanał żuchwy ma płaski przebieg;
3) dolna granica żuchwy jest zaokrąglona do przodu i wklęsła pod kątem, z powodu odkładania kości wzdłuż przedniej części i spojenia oraz resorpcji poniżej kąta;
4) dolny brzeg żuchwy jest cieńszy z przodu i wypukły z powodu minimalnej przebudowy wzdłuż dolnej granicy żuchwy i odkładania kości na tylnej ścianie gałęzi;
5) kąt międzysieczny jest pomniejszony;
6) kąt międzysieczny jest powiększony.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 7
Punkt Walkera wykorzystywany w superimpozycji cefalometrycznej znajduje się na:
Pytanie 8
Chcąc uzyskać efekt rotacji dystalnej na pierwszych zębach trzonowych szczęki należy wykonać obustronne, symetryczne dogięcia:
Pytanie 9
„Jest to ruch ortodontyczny, w którym korona zęba i wierzchołek korzenia przemieszczają się w przeciwne strony, a stosunek momentu siły do siły działającej na ten ząb wynosi M/F=0/1”. Opis dotyczy:
Pytanie 10
Wykonując ortodontyczny kamuflaż kostnej wady zgryzu, zadawalające wyniki leczenia można uzyskać przy:
1) długiej twarzy;
2) łagodnych zaburzeniach przednio-tylnych;
3) stłoczeniach w zakresie 7-9 mm;
4) typowej budowie tkanek miękkich;
5) braku poprzecznych zaburzeń kostnych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 11
Do charakterystycznych lub towarzyszących cech zespołu FAS nie należy:
Pytanie 12
Do szeregu dodatkowych badań radiologicznych wykonywanych w określonym czasie w przebiegu skojarzonego leczenia ortodontyczno-chirurgicznego należy:
1) natychmiastowe pooperacyjne zdjęcie pantomograficzne;
2) boczny cefalogram czaszki 1-3 tygodnie po zabiegu;
3) boczny cefalogram czaszki 3 miesiące po zabiegu;
4) boczny cefalogram czaszki przed zdjęciem aparatów stałych, jeżeli czas leczenia ortodontycznego od wykonania zabiegu przekroczył 3 miesiące;
5) boczny cefalogram czaszki po dwóch latach obserwacji.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 13
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące protokołu Oslo:
Pytanie 14
W którym z aparatów ortodontycznych ma zastosowanie łuk wargowy, wykonany z drutu stalowego o średnicy 0,5 mm z ramionami policzkowymi osłoniętymi rurką ze stali nierdzewnej, którego właściwa aktywacja wraz z korektą płyty akrylowej za zębami siecznymi umożliwia ich przechylanie, zmniejszając tym samym szparowatości w przednim odcinku łuku zębowego?
Pytanie 15
Jakościowo ilość pozostałego kleju ortodontycznego na powierzchni szkliwa można ocenić przy pomocy wskaźnika ARI. Stopień 2 oznacza:
Pytanie 16
Makroglozję prawdziwą można zaobserwować u pacjenta z:
Pytanie 17
W analizie cefalometrycznej według Jarabaka trójkąt Tweeda opisują trzy następujące kąty: 1) FMIA, 2) IMPA, 3) FMA. Wskaż średnie wartości tych kątów:
Pytanie 18
Które z łuków leczniczych nie zawierają niklu?
1) NiTi;
2) chromokobaltowe;
3) stalowe;
4) łuki betatytanowe;
5) łuki termoaktywne.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 19
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące resorpcji korzeni zębów w przebiegu leczenia ortodontycznego:
Pytanie 20
Pierwotny brak wyrzynania się zębów:
Pytanie 21
Pacjent ze wskaźnikiem Boltona overall ratio wynoszącym 96% ma:
Pytanie 22
W wyniku szybkiego poszerzenia łuku zębowego górnego, zęby dolne mają tendencję do:
Pytanie 23
Ligatury ortodontyczne elastomerowe:
Pytanie 24
U 11-letniego pacjenta w trakcie wymiany uzębienia, ze zgryzem prawidłowym, I klasą Angle’a bez stłoczeń obecne są jeszcze zęby mleczne 53, 75, 85, wyrzyna się ząb 23, na zdjęciu pantomograficznym ząb 13 położony ektopowo za linią środkową korzenia zęba 12 pod kątem mniejszym niż 55° do płaszczyzny strzałkowej. Aby zapobiec zatrzymaniu kła stałego należy:
Pytanie 25
Do poradni ortodontycznej zgłosiła się 9-letnia pacjentka w trakcie wymiany uzębienia. Wewnątrzustnie stwierdzono zgryz prosty, stan w trakcie wymiany uzębienia, wyrznięte zęby szóste w obu łukach zębowych, ponadto wyrznięte siekacze przyśrodkowe dolne stałe, siekacze górne nadal mleczne. Na zdjęciu pantomograficznym stwierdzono mnogie zęby nadliczbowe. Diagnostykę należy prowadzić w kierunku:
Pytanie 26
Przeciętna wartość kąta IMPA w analizie cefalometrycznej wg Jarabaka i trójkącie Tweeda wynosi:
Pytanie 27
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące szkliwa siekaczy dolnych w kontekście redukcji interproksymalnej szkliwa:
Pytanie 28
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące szybkiej ekspansji szczęki (RME):
1) główny opór powstały podczas ekspansji szczęki pochodzi nie ze szwu pośrodkowego, ale innych szwów szczęki;
2) występowanie nawrotu po szybkiej ekspansji szczęki wymaga uzyskania nadkorekty rzędu 50-70%;
3) powstanie nowej kości w otwartym podczas RME szwie pośrodkowym zapewnia stabilność rozbudowy szkieletowej;
4) zastosowanie RME zwiększa zakres doprzedniego przemieszczenia szczęki za pomocą maski twarzowej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 29
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące rozbudowy (ekspansji) poprzecznej szczęki:
Pytanie 30
Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
Pytanie 31
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące urazu zębowo-wyrostkowego w czasie leczenia ortodontycznego:
1) aparat ortodontyczny może służyć jako szyna stabilizująca zęby po urazie;
2) przerwa w aktywacji aparatu po wbiciu/urazowej intruzji zęba powinna wynosić 3 miesiące;
3) przerwa w aktywacji aparatu po złamaniu korzenia powinna wynosić pół roku;
4) przerwa w aktywacji aparatu po niepowikłanym złamaniu korony powinna wynosić 3 miesiące.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 32
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące wpływu zaburzeń ogólnoustrojowych na leczenie ortodontyczne:
1) u pacjentów z infekcyjnym zapaleniem wsierdzia w wywiadzie należy zastosować profilaktykę antybiotykową przed założeniem aparatu stałego;
2) u pacjentów z hemofilią A przeciwwskazane jest leczenie ortodontyczne z ekstrakcjami zębów;
3) osoby z chorobami autoimmunologicznymi są bardziej narażone na resorpcję korzeni zębów w trakcie leczenia ortodontycznego;
4) u pacjentów przyjmujących bisfosfoniany należy planować jak najmniej inwazyjne leczenie, z ograniczeniem zakresu przemieszczeń zębów i ekstrakcji.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 33
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące czynnościowego leczenia wad dotylnych:
Pytanie 34
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące leczenia szkieletowych wad twarzowej części czaszki:
Pytanie 35
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące diastemy pośrodkowej w szczęce:
Pytanie 36
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące roli mięśni języka w powstawaniu wad zgryzu:
1) ucisk języka trwający 1000 sekund nie wystarczy do zmiany równowagi i nie wpływa na zmianę pozycji zębów;
2) ucisk języka na zęby w trakcie typowego aktu połykania trwa około 5 sekund;
3) delikatny ciągły ucisk języka w pozycji spoczynkowej utrzymywany doprzednio nie wpływa na pionową i poziomą pozycję zęba;
4) u dziecka ze zgryzem otwartym, zmieniona pozycja spoczynkowa może być przyczyną powstawania wady zgryzu;
5) aktywność języka w trakcie połykania jest przyczyną powstania wady.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 37
Estetyczna linia uzębienia jest krzywą charakteryzującą wygląd podczas ekspozycji przednich zębów. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące estetycznej linii uzębienia:
1) nasilona rotacja zębów do góry lub do dołu w stosunku do ust i policzków oznaczana jest jako roll;
2) estetyczna linia uzębienia opisywana jest poprzez układ osi obrotów: pitch, roll i yaw;
3) na teleradiogramie bocznym głowy określana jest jako orientacja płaszczyzny podniebiennej i zgryzowej do rzeczywistej linii poziomej;
4) rotacja szczęki lub zębów na jedną bądź drugą stronę wokół osi poziomej powoduje przemieszczenie kostnej lub zębowej linii pośrodkowej - yaw;
5) pojęcie opisywane jako zbaczanie określane jest jako yaw.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 38
Wskazaniem do umieszczenia modeli diagnostycznych w artykulatorze jest:
1) doprzedni poślizg z pozycji dotylnej o wartości 1-2 mm;
2) różnica pomiędzy pierwszym kontaktem zwarciowym do osiągnięcia centralnej relacji;
3) różnica pomiędzy pierwszym kontaktem a maksymalnym zaguzkowaniem;
4) występowanie bocznych poślizgów i duży poślizg doprzedni;
5) pacjenci ortodontyczni kwalifikowani do leczenia protetycznego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 39
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące kontaktu dwupunktowego i kontroli pozycji korzenia:
1) środek oporu dla każdego zęba jest puntem stałym niezależnym od właściwości fizycznych ograniczeń zewnętrznych;
2) czynnikami wpływającymi na projektowanie aparatów ortodontycznych są: siła, środek oporu, moment, para sił i środek rotacji;
3) ramię momentu to prostopadła odległość od punktu przyłożenia sił;
4) prostopadła odległość od punktu przyłożenia siły do środka oporu jest ramieniem momentu;
5) przyłożenie siły i pary sił do korony zęba wytwarza osiowy ruch zęba lub nawet samego korzenia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 40
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące działania wyciągu zewnątrzustnego mocowanego do górnej akrylowej szyny zgryzowej u dzieci z nadmiernym wzrostem pionowym:
1) pozwala rozłożyć pionową siłę tylko na zęby trzonowe;
2) pozwala rozłożyć pionową siłę na wszystkie zęby;
3) zapewnia kontrolę pionową;
4) górna szyna zgryzowa nie pozwala na swobodne wydłużanie zębów bocznych w żuchwie;
5) górna szyna zgryzowa pozwala na swobodne wydłużanie zębów bocznych w żuchwie.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 41
Idealny pacjent do leczenia wady klasy II aparatami czynnościowymi powinien charakteryzować się:
1) zmniejszonym nagryzem poziomym, II klasą Angle’a na zębach trzonowych;
2) przechyleniem górnych zębów siecznych, wychyleniem dolnych zębów siecznych;
3) ciężką postacią wady klasy II;
4) aktywną fazą wzrostu;
5) zwiększonym nagryzem poziomym z towarzyszącą II klasą na zębach trzonowych, wychyleniem górnych zębów siecznych, przechyleniem dolnych zębów siecznych, łagodną lub umiarkowaną szkieletową wadą klasy II.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 42
Wskaż sytuacje kliniczne, gdy wychylenie dolnych zębów siecznych jest akceptowane:
1) wada klasy II/1 ze zmniejszonym nagryzem pionowym oraz wychyleniem dolnych zębów siecznych;
2) wada klasy II/2 ze zwiększonym nagryzem pionowym oraz przechylonymi zębami siecznymi;
3) łagodne stłoczenie dolnych zębów siecznych;
4) dolne zęby sieczne uprzednio przechylone z powodu aktywnej wargi dolnej;
5) dekompensacja wady przed zabiegiem ortognatycznym.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 43
Rozwój twarzy następuje w określonych sekwencjach i przedziałach czasowych. Przyporządkuj tworzenie poszczególnych struktur twarzowej części czaszki z okresem ich powstawania:
1) 4-4,5 tydzień;
2) 5 tydzień;
3) 6-7 tydzień;
4) 7-8 tydzień;
5) 9-10 tydzień.
a) wyrostki szczękowe przesuwają się w kierunku linii środkowej i łączą z bocznymi wyrostkami nosowymi tworząc rowek nosowo-łzowy i skrzydełka nosa;
b) wzrost wyrostków podniebiennych, połączenie w linii pośrodkowej z podniebieniem pierwotnym z przodu i przegrodą nosową z tyłu, wyrostki podniebienne ustawione są w pionie po obu stronach języka;
c) wyrostek czołowo-nosowy, wyrostki szczękowe (parzyste) pierwszego łuku gardłowego, wyrostki żuchwowe (parzyste) pierwszego łuku gardłowego, rozwój płyty węchowej;
d) przyrost wyrostków podniebiennych powoduje zmianę ich pozycji na poziomą;
e) połączone przyśrodkowe i boczne wyrostki nosowe tworzą wyrostek czołowo-nosowy;
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 44
W działaniu aktywatora wykorzystywane są elastyczne właściwości tkanek miękkich, do których należy:
1) opróżnianie naczyń chłonnych;
2) wydzielanie płynu tkankowego;
3) rozciąganie włókien;
4) elastyczne odkształcenie kości;
5) adaptacja bioplastyczna.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 45
Charakterystyczne dla dysostosis mandibulofacialis jest:
1) hipoplazja kości jarzmowych;
2) antymongoidalne ustawienie szpar powiekowych;
3) hipoplazja żuchwy;
4) prognatyzm szczęki;
5) hipertrofia mięśni żucia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 46
O anteriorotacji żuchwy w interpretacji analizy cefalometrycznej pacjenta różnymi metodami świadczyć będzie:
Pytanie 47
Analiza miniestetyki u pacjenta wykazała roll estetycznej linii uzębienia. Zaplanowano zastosowanie asymetrycznego łuku intruzyjnego w postaci dźwigni z łuku CNA. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zastosowanej biomechaniki:
1) na segment przedni działa siła intruzyjna, która skutkuje powstaniem momentu siły zgodnego z kierunkiem ruchu wskazówek zegara;
2) na segment przedni działa siła intruzyjna, która skutkuje powstaniem momentu siły przeciwnego do kierunku ruchu wskazówek zegara;
3) jest to przykład zastosowania systemu jednej pary sił;
4) w segmencie przednim powstaje jednocześnie dodatkowy moment siły przeciwny do kierunku ruchu wskazówek zegara;
5) zastosowany system powoduje zarówno intruzję, jak i korektę angulacji zębów siecznych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 48
W leczeniu pacjenta z zatrzymanym górnym kłem, do jego sprowadzenia zaplanowano zastosowanie techniki łuków segmentowych w postaci dźwigni z łuku CNA przebiegającej od kła do rurki dodatkowej na pierwszym zębie trzonowym. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zastosowanej biomechaniki:
1) kierunek działania siły dźwigni na kieł jest ekstruzyjny, a na trzonowiec intruzyjny;
2) na zębie trzonowym powstanie moment siły zgodny z ruchem wskazówek zegara;
3) kierunek siły jest zdefiniowany przez kształt drutu przed jego aktywacją oraz miejsca dowiązania dźwigni;
4) moment siły powstający na zębie trzonowym będzie prowadził do jego dystalnego nachylenia;
5) efektem ubocznym działania siły na ząb trzonowy może być wyłącznie zmiana jego inklinacji.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 49
Wraz ze wzrostem twarzoczaszki u dziecka w okresie dojrzewania następują zmiany w wyglądzie twarzy takie jak:
Pytanie 50
Leczenie kamuflażowe wady klasy III może być przeprowadzone z użyciem zakotwiczenia szkieletowego. W takim przypadku zazwyczaj są stosowane:
Pytanie 51
Wada wymowy często towarzyszy wadzie zgryzu. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
Pytanie 52
Zabieg kortykotomii jest często stosowany jako wspomaganie leczenia ortodontycznego. Wskaż fałszywe stwierdzenie:
Pytanie 53
U 12-letniego pacjenta stwierdzono przedwczesną utratę zęba 65 i II klasę Angle’a prawostronnie. Za dystalizacją jednostronną w szczęce będzie przemawiał czynnik:
Pytanie 54
W przypadku urazu zębów u dziecka może wystąpić powikłanie w postaci dilaceracji. Lekarz ortodonta przyjmując pacjenta z urazem zębów w wywiadzie powinien:
Pytanie 55
Procedura RPE, czyli ortopedycznego poszerzenia szczęki u dzieci, w przypadku aparatów stałych zakotwiczonych zębowo:
Pytanie 56
Analiza cefalometryczna wg Segnera i Hasunda pozwoliła między innymi na oszacowanie możliwości wpływania na wzrost żuchwy poprzez leczenie czynnościowe wady klasy II. Badania udowodniły, że:
Pytanie 57
Jaka cecha łuków ortodontycznych wykonanych ze stopów niklowo-tytanowych wpływa na ich skuteczność w przesuwaniu zębów przy minimalnym dyskomforcie pacjenta?
Pytanie 58
Która z właściwości fizycznych stali nierdzewnej sprawia, że materiał ten nadal jest powszechnie stosowany do produkcji łuków ortodontycznych?
Pytanie 59
Który z czynników wpływa na zwiększone tarcie między łukiem ortodontycznym a zamkiem ceramicznym?
Pytanie 60
W jaki sposób mikrostruktura polikrystalicznych zamków ceramicznych wpływa na ich mechaniczne właściwości i podatność na pękanie w warunkach klinicznych?
Pytanie 61
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące klamer grotowych (Schwarza) w aparatach zdejmowanych:
Pytanie 62
Jaka jest główna funkcja bolców międzyzębowych stosowanych w aparatach ortodontycznych zdejmowanych?
Pytanie 63
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące aparatu Lehmana:
1) zbudowany jest z płyty akrylowej górnej, peloty żuchwowej oraz dwóch sprężyn wykonanych z drutu 0,9 mm;
2) szczególną przydatność wykazuje w leczeniu tyłozgryzu ze stłoczeniem zębów siecznych dolnych;
3) wskazany jest podczas terapii wady klasy II podgrupa 1 z dużym nagryzem poziomym i pionowym;
4) w przypadku nasilonej protruzji zębów siecznych przyśrodkowych w konstrukcji aparatu można uwzględnić sprężyny torkujące;
5) najczęściej po obu stronach płyty na wysokości drugich zębów przedtrzonowych mocuje się rurki do wyciągu zewnątrzustnego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 64
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące protez zębowych stosowanych w wieku rozwojowym:
1) w protezie dziecięcej zawsze powinno się podnieść wysokość zwarcia przynajmniej o 0,5 mm, gdyż pozwala to osiągnąć właściwą wysokość wyrzynającym się zębom stałym;
2) w bocznej części płyta akrylowa protezy dziecięcej musi być odsunięta co najmniej 3 mm od stoku wyrostka zębodołowego, odsuwając policzek, a nie hamując poprzecznego wzrostu łuków zębowych;
3) w przedniej części proteza dziecięca powinna być pozbawiona stoków przedsionkowych, a zęby akrylowe powinny być ustawione na szczycie wyrostka zębodołowego;
4) elementy utrzymujące stosowane są przez okres adaptacji, po tym czasie powinny być usunięte;
5) aby zapobiec zahamowaniu wzrostu w łuku zębowym protezy dziecięce pozbawione śrub lub sprężyn umieszczonych pośrodku płyty powinny być wymieniane po pół roku.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 65
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia wady zgryzu 2 klasy z towarzyszącym zgryzem głębokim aparatem Twin Block:
1) w celu zmniejszenia głębokości nagryzu pionowego konieczne jest ustalenie zgryzu konstrukcyjnego z większym odstępem pionowym między siekaczami;
2) jednoczesne zastosowanie aparatu Twin Block z łukiem twarzowym i wysokim wyciągiem zewnątrzustnym wspomaga redukcję nagryzu pionowego;
3) jednoczesne zastosowanie aparatu Twin Block z pionowymi wyciągami elastycznymi, zwłaszcza u pacjentów ze zmniejszoną siłą mięśniową wspomaga redukcję nagryzu pionowego;
4) uzyskanie większego zakresu pionowego wzrostu dolnych zębów trzonowych jest możliwe od początku aktywnej fazy leczenia poprzez stopniowe wypiłowywanie górnych bloczków;
5) konstruując aparat należy zwrócić uwagę, aby skośna płaszczyzna wodząca była usytuowana bardziej z przodu, w połowie drugiego dolnego przedtrzonowca, a bloczki nagryzowe kontaktowały się pod kątem 70°.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 66
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące metody nakładania zdjęć telerentgenowskich:
1) jest to metoda polegająca na nakładaniu na siebie zdjęć telerentgenowskich wykonanych w odstępach półrocznych;
2) istnieje możliwość nakładania zdjęć w zakresie żuchwy tak, aby pokrywały się dolne krawędzie trzonu żuchwy oraz przednie krawędzie spojenia żuchwy;
3) nakładanie zdjęć w zakresie struktur kostnych przedniego dołu czaszki ma uzasadnienie, ponieważ chrząstkozrosty klinowo-czołowy i klinowo-sitowy rzadko wykazują zmiany po 5. roku życia;
4) nakładanie powinno przebiegać wzdłuż przedniej granicy siodła tureckiego i zarysu przedniego dołu czaszki;
5) nie nakłada się punktu N, ponieważ może on w trakcie wzrostu przemieszczać się do przodu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 67
Wskaż prawidłowy układ sił (F) i momentów sił (M), jaki powstanie po dogięciu poniższej dźwigni w celu wprowadzenia kła do łuku zębowego:
Pytanie 68
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące procesów zachodzących po stronie ucisku więzadeł przyzębia podczas ortodontycznego przesuwania zęba:
1) komórki ozębnej produkują interleukinę 1 (IL-1) i interleukinę 6 (IL-6);
2) IL-1 i IL-6 zwiększają reaktywność receptora RANKL;
3) metaloproteinazy macierzy (MMP) produkowane przez komórki ozębnej i osteoblasty powodują degradację niezmineralizowanych warstw kości i macierzy pozakomórkowej ozębnej;
4) RANKL stymuluje ekspresję i aktywację osteoklastów;
5) deformacja kości zwiększa ekspresję MMP przez osteocyty w kości.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 69
Które dogięcie (dogięcia) należy wykonać na łuku, aby otrzymać poniższy układ sił i momentów sił?
Pytanie 70
Drutem referencyjnym, któremu nadano wartości 1 we wszystkich nomogramach Kusy’ego jest drut stalowy o średnicy:
Pytanie 71
Wskaż prawidłowy układ sił (F) i momentów sił (M), jaki powstanie na zębach siecznych i trzonowcu po wprowadzeniu poniższego zagięcia na łuku czworokątnym (załóż jednakową wartość kotwicową zębów siecznych i trzonowca):
Pytanie 72
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące funkcji pełnionych przez zastosowanie w szczęce bocznych akrylowych powierzchni nagryzowych połączonych przerzutem podniebiennym podczas intruzji zębów bocznych za pomocą minipłytek w leczeniu zgryzu otwartego:
1) tworzenie z bocznych odcinków uzębienia sztywnych segmentów;
2) zapobieganie dopoliczkowemu wychylaniu zębów;
3) umożliwienie ekstruzji zębów bocznych w żuchwie;
4) zapobieganie ekstruzji zębów bocznych w żuchwie;
5) łuki podniebienne przemieszały do dołu język, który sprawując swoją funkcję wywierał dodatkową siłę intruzyjną.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 73
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące analizy Holdaway’a:
1) w tej analizie płaszczyzna frankfurcka jest wykorzystywana jako horyzontalny punkt referencyjny. Jest użyteczna jako analiza tkanek miękkich dla pacjentów rasy kaukaskiej;
2) kąt twarzowy (N’-Gn’) powinien być nachylony do płaszczyzny frankfurckiej o 90°;
3) kąt H oznacza się między linią harmonii a N’-Pog’. Jego wartości są zależne od wypukłości kostnej;
4) wypukłość kostna to odległość między punktem A a N-Pog (tkanek twardych);
5) grubość wargi górnej to granica czerwieni wargowej górnej wargi horyzontalnie do wargowej powierzchni centralnych zębów siecznych w szczęce.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 74
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące modułu elastyczności i modułu sprężystości:
1) moduł elastyczności określa wartość naprężenia, powyżej której dochodzi do złamania materiału;
2) moduł elastyczności jest równy stosunkowi naprężenia do odkształcenia;
3) im większy moduł sprężystości tym materiał (np. drut) łatwiej się odkształca;
4) im większy moduł sprężystości tym materiał (np. drut) trudniej się odkształca;
5) sztywność drutów ortodontycznych jest odwrotnie proporcjonalna do modułu elastyczności Younga;
6) sprężystość jest odwrotnie proporcjonalna do modułu elastyczności Younga.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 75
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące wzrostu i rozwoju szczęki:
1) szczęka po urodzeniu powstaje na skutek kostnienia śródbłoniastego;
2) szczęka rośnie do dołu i przodu i jej przednia część podlega głównie apozycji;
3) szczęka rośnie do dołu i przodu i jej przednia część podlega głównie resorpcji;
4) okolica kolca nosowego przedniego nie podlega resorpcji;
5) sklepienie szczęki podczas wzrostu jest resorbowane od strony jamy ustnej i dodawane do strony jamy nosowej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 76
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące koncepcji Dahla:
1) według tej koncepcji podniesienie zwarcia jest źle tolerowane i niestabilne u dorosłych pacjentów;
2) jest to metoda podniesienia zwarcia szczególnie skuteczna u dzieci;
3) umożliwia odbudowę zniszczonych koron zębów bocznych metodami stomatologii odtwórczej;
4) polega na umożliwieniu biernej ekstruzji zębów rozklinowanych, bez kontaktu w zwarciu;
5) polega na intruzji zębów siłą ortodontyczną.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 77
Jakie cechy i zalety wyróżniają systemy dystalizatorów opartych na miniśrubach, takie jak MISDS i AMDA?
1) MISDS wykorzystuje dwie miniśruby, co zapobiega rotacji aparatu podczas jednostronnej aktywacji;
2) siła dystalizująca działa na poziomie centrum oporu zębów trzonowych, minimalizując dystoinklinację;
3) aparat AMDA eliminuje potrzebę przeróbek laboratoryjnych dzięki prefabrykowanym elementom;
4) system MISDS wymaga regularnej wymiany miniśrub ze względu na ich niską stabilność;
5) AMDA pozwala na korektę jednostronnej klasy II dzięki możliwości indywidualnej aktywacji sprężyny.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 78
W badaniach De Clerck i wsp. nad protokołem BAMP (Bone-Anchored Maxillary Protraction) u pacjentów w wieku 11-12 lat wykazano, że:
Pytanie 79
Zmiany indukowane przez aparat językowy odbywają się w trzech wymiarach przestrzennych. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) w wymiarze pionowym najczęściej występującą zmianą jest otwieranie zgryzu przy zastosowaniu płaszczyzn nagryzowych w zamkach;
2) w wymiarze poprzecznym aparaty językowe wykazują tendencje do ekspansji łuku i dystorotacji zębów trzonowych;
3) w wymiarze przednio-tylnym powodują zmiany w postaci dystorotacji żuchwy i tendencji do II klasy;
4) w wymiarze poprzecznym powodują zwężenie łuku i mezjorotację zębów trzonowych;
5) w wymiarze przednio-tylnym powodują dystorotację żuchwy i tendencje do III klasy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 80
Aby istniało małe prawdopodobieństwo wystąpienia stłoczeń w uzębieniu stałym, całkowita wielkość szpar pomiędzy mlecznymi zębami siecznymi musi wynosić przynajmniej:
Pytanie 81
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zwarcia:
1) dotylne ustawienie żuchwy (RCP) czy relacja centralna są to terminy gnatologiczne, które opisują pozycję żuchwy w stosunku do szczęki, gdy wyrostki są w najbardziej stabilnej i powtarzalnej pozycji zmienione z cofniętej, dotylnej i dogórnej pozycji wyrostka na doprzednią i dogórną pozycję wyrostka;
2) pozycja zwarciowa (ICP) lub okluzja centralna następuje wtedy, gdy zęby znajdują się w maksymalnym zaguzkowaniu;
3) prowadzenie kłowe występuje, gdy kły po stronie pracującej są w kontakcie podczas ruchów bocznych żuchwy;
4) prowadzenie grupowe występuje, gdy kilka zębów po stronie pracującej jest w kontakcie podczas ruchów bocznych żuchwy;
5) przeszkody zgryzowe są kontaktami po stronie balansującej i podczas ruchów bocznych żuchwy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 82
W licznych schorzeniach genetycznych występują zaburzenia budowy zębiny, samodzielne lub łącznie z innymi nieprawidłowościami. Dzieci, u których występuje niecałkowity rozwój zębiny (DGI) wymagają długofalowej wielospecjalistycznej opieki stomatologicznej. Podejmując leczenie ortodontyczne nie należy:
Pytanie 83
Ustawiając pierwszego zęba przedtrzonowego w pozycji kła w szczęce ostateczny efekt estetyczny można poprawić poprzez:
1) ustawienie korzenia zęba przedtrzonowego bardziej w kierunku policzka;
2) ustawienie korzenia zęba przedtrzonowego bardziej w kierunku podniebienia;
3) zrotowanie korony zęba przedtrzonowego bardziej mezjalnie;
4) zrotowanie korony zęba przedtrzonowego bardziej dystalnie;
5) intruzję zęba przedtrzonowego w celu przemieszczenia ku górze brzegu dziąsłowego;
6) ekstruzję zęba przedtrzonowego w celu przemieszczenia ku dołowi brzegu dziąsłowego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 84
Triada objawów: nadzastawkowe zwężenie aorty, umiarkowany niedorozwój umysłowy, charakterystyczny wygląd twarzy „twarz elfa”, występuje w zespole:
Pytanie 85
Obecność trzeszczki kciuka i haczyka kości haczykowatej na radiogramie ręki są wiarygodnymi wskaźnikami predykcyjnymi, że:
Pytanie 86
Kształt łuku zębowego Bradera:
1) odpowiada krzywej łańcuchowej;
2) oparty jest na trójogniskowej elipsie;
3) jest dobrze dopasowany na odcinku przedtrzonowiec-kieł-siekacze u większości pacjentów;
4) ma większą szerokość na wysokości przedtrzonowców, niż naturalny kształt łuku;
5) nie pasuje na wysokości drugich trzonowców u większości pacjentów;
6) dobrze pasuje w okolicy drugich trzonowców.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 87
U pacjentów z wadą klasy II grupy 2, podczas dystalizacji en bloc w oparciu o zakotwienie szkieletowe, zagięcie V między bocznymi siekaczami a kłami, o wartości 2° wykonuje się w celu:
Pytanie 88
Modyfikacja wyciągu zewnątrzustnego wg Alcana i wsp. pozwala na uzyskanie momentu obrotowego rotującego szczękę:
Pytanie 89
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące Miniscrew Implant Supported Distalization System:
1) część oporową aparatu tworzą cztery miniśruby, co chroni przed rotacją aparatu podczas asymetrycznej aktywacji;
2) główną zaletą aparatu jest wyeliminowanie etapu laboratoryjnego;
3) zastosowane w aparacie sprężyny stalowe działają siłą dystalizującą o wartości 200 g na stronę;
4) łuk podniebienny przebiega na wysokości trifurkacji korzenia górnych zębów trzonowych, dzięki czemu nie ma potrzeby dystalizacji trzonowców do tzw. superklasy I;
5) zastosowanie podwójnego systemu miniśrub wzmacnia stabilność TISAD, zwiększając ich całkowity opór na siły reakcji sprężyn.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 90
Grubość kości wyrostka zębodołowego stanowi istotny czynnik planowania leczenia ortodontycznego. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) średnia grubość kości wyrostka zębodołowego siekaczy górnych jest cieńsza od strony przedsionkowej niż od strony podniebiennej;
2) wraz ze wzrostem kąta inklinacji siekacza górnego zmniejsza się grubość kości wyrostka zębodołowego od strony przedsionkowej, a zwiększa od podniebiennej, niezależnie od klasy szkieletowej;
3) w przypadku siekaczy górnych ich wychylanie oraz dopodniebienne torkowanie korzeni wydaje się być bezpiecznymi ruchami ortodontycznymi;
4) recesje dziąsłowe od strony przedsionkowej są szczególnie często obserwowane przy ruchy przechylania siekaczy żuchwy;
5) cofanie zębów siecznych dolnych zmniejsza liczbę i zaawansowanie recesji od strony przedsionkowej nawet z brakiem optymalnej higieny i obecnością stanu zapalnego przyzębia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 91
Dilacerację definiuje się jako zakrzywienie lub ostre zagięcie osi długiej zęba. Dilaceracja zęba połączona z jego nieprawidłowym ułożeniem lub zatrzymaniem jest nieprawidłowością wymagającą leczenia interdyscyplinarnego. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) wg Santany dilacerację dzieli się na łagodną (krzywizna 10°-30°) i ciężką (krzywizna powyżej 30°);
2) uraz zęba mlecznego w wieku od 1 do 4 lat może spowodować przebarwienie, zmętnienie lub hipoplazję szkliwa na powierzchni wargowej zęba stałego;
3) do zagięcia korzenia dochodzi, gdy uraz dotyka dzieci poniżej 4 roku życia, kiedy rozwój korony zęba stałego jest w końcowym etapie, a korzeń rozwija się;
4) wczesna interwencja umożliwi łatwiejsze leczenie odwrotnie ułożonego zęba z krótkim korzeniem, którego centrum rotacji znajduje się bliżej wierzchołka;
5) w celu przyspieszania leczenia ortodontycznego zatrzymanych zębów z dilaceracją zaleca się użycie lasera LLLT.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 92
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące pourodzeniowego wzrostu części twarzowej czaszki:
1) chrząstkozrost klinowo-sitowy i klinowo-potyliczny przyczyniają się w największym stopniu do poporodowego wzrostu podstawy czaszki;
2) do wzrostu w kierunku przednio-tylnym szczególnie przyczyniają się szwy: czołowo-sitowy, klinowo-skroniowy, potyliczno-sutkowy;
3) między 5. a 20. rokiem życia odległość od sella do nasion wzrasta o około 10 mm u kobiet i 8 mm u mężczyzn;
4) region sitowy jest zasadniczo stabilny po 4. roku życia, ale apozycja kości zachodzi wzdłuż płaszczyzny klinowej, skrzyżowania nerwów wzrokowych i guzka siodła tureckiego do połowy lat nastoletnich;
5) w obrębie siodła tureckiego przednia ściana jest stabilna po 5. roku życia, jednak na dnie i tylnej ścianie zachodzi apozycja kości do późnych lat nastoletnich.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 93
W technice łuku prostego zamki i rurki mogą być stosowane na różne sposoby, co redukuje konieczność wykonywania dogięć na drutach. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
Pytanie 94
Do zalet aparatu Eureka Spring zalicza się:
1) mały wymiar, dobrze akceptowany przez pacjentów;
2) niepowtarzalne mocowanie do trzonowców;
3) możliwość zastosowania z aparatami zdejmowanymi;
4) największe rozciągnięcie (netto);
5) najmniejszą podatność na uszkodzenia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 95
Wskaż charakterystyczną triadę objawów związaną z EEC:
1) ektrodaktylia;
2) syndaktylia;
3) hipofalangia;
4) dysplazja ektodermalna;
5) rozszczep wargi i podniebienia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 96
Podział Gella-Coombsa jest stosowany klinicznie do określania stopnia nadwrażliwości na materiały dentystyczne. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) podział oparty jest na rodzaju wywołanej reakcji i wyróżnia cztery typy;
2) materiały stomatologiczne wywołują najczęściej nadwrażliwość typu I;
3) materiały stomatologiczne wywołują najczęściej nadwrażliwość typu II;
4) materiały stomatologiczne wywołują najczęściej nadwrażliwość typu III;
5) materiały stomatologiczne wywołują najczęściej nadwrażliwość typu IV.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 97
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące pozycjonera:
1) pozwala na wczesną kontrolę rotacji zębów;
2) jego skuteczność maleje wraz ze wzrostem czasu od zdjęcia aparatu stałego;
3) wykonywany jest z półsztywnej folii o grubości 2 mm;
4) przyspiesza regenerację dziąseł w przypadku ich przerostu zapalnego;
5) ma tendencję do spłycania nagryzu pionowego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 98
W przypadku ekstruzji ortodontycznej korzenia zęba zalecane tempo, które zapobiega apozycji kości wyrostka zębodołowego to:
Pytanie 99
Wskaż możliwe odległe powikłania występujące w obrębie jamy ustnej, będące skutkiem chemioterapii z powodu choroby onkologicznej prowadzonej w okresie dziecięcym:
1) hipodoncja;
2) oligodoncja;
3) resorpcja korzeni zębów stałych;
4) zęby taurodontyczne;
5) zęby nadliczbowe.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 100
Mechanizm mezjalizacji zębów 37,47 oraz 38 i 48 z powodu luki po usuniętych zębach 36 i 46 wymaga:
Pytanie 101
U pacjenta celem intruzji zębów siecznych górnych zastosowano:
Pytanie 102
W prenatalnym rozwoju głowy i szyi z parzystych wyrostków szczękowych powstają między innymi:
Pytanie 103
Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
Pytanie 104
Björk i Skieller zmodyfikowali sposób przeprowadzania superimpozycji określając bardziej precyzyjnie punkty (struktury) anatomiczne znajdujące się w obrębie przedniej bazy czaszkowej. Te punkty (struktury) to:
Pytanie 105
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące postępowania przy ustalaniu zgryzu konstrukcyjnego:
1) wałek zwarciowy powinien mieć właściwy kształt i wielkość łuku zębowego o odpowiedniej szerokości i grubości odpowiadającej planowanemu zgryzowi konstrukcyjnemu;
2) wałek zwarciowy powinien mieć właściwy kształt i wielkość łuku zębowego o odpowiedniej szerokości i grubości 2-3 mm większej niż planowany zgryz konstrukcyjny;
3) jeśli wałek wosku jest umiejscowiony na górnym łuku zębowym, można przemieścić żuchwę do pozycji dotylnej, wymaganej do konstrukcji aktywatora stosowanego w leczeniu wad klasy III;
4) jeśli wałek wosku jest umiejscowiony na dolnym łuku zębowym, można przemieścić żuchwę do pozycji dotylnej, wymaganej do konstrukcji aktywatora stosowanego w leczeniu wad klasy III;
5) zgryz konstrukcyjny powinien być zawsze ustalany na modelach.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 106
W jakim doprzednim położeniu żuchwy ustalany jest zgryz konstrukcyjny dla aktywatora typu „H“?
Pytanie 107
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zatrzymanego stałego kła żuchwy:
Pytanie 108
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące ankylozy zębów mlecznych:
1) przyczyną ankylozy jest zanik więzadeł ozębnej i bezpośrednie połączenie zębiny korzenia i otaczającej tkanki kostnej;
2) zjawisko to dotyczy zwykle drugich mlecznych zębów trzonowych;
3) do potencjalnych przyczyn zalicza się predyspozycje genetyczne;
4) następstwem ankylozy może być wyraźna infrapozycja zęba w odniesieniu do płaszczyzny zgryzu;
5) nie wykazano korelacji pomiędzy wrodzonym brakiem zawiązka zęba stałego a ankylozą zęba mlecznego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 109
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące etiologii zgryzu otwartego przedniego:
Pytanie 110
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące planowania ortodontycznego przemieszczania zębów:
Pytanie 111
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące strzałkowej osteotomii gałęzi żuchwy:
Pytanie 112
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące rozwoju podniebienia:
Pytanie 113
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
Pytanie 114
Które ruchy zębów, wg Rakosiego i Grabera, mogą wiązać się z mniej przewidywalnym wynikiem leczenia alignerami?
Pytanie 115
Na jakim etapie leczenia ortodontycznego, wg Rakosiego i Grabera, powinny być wykonane ruchy ortodontyczne, które są trudne do kontrolowania przy użyciu alignerów?
1) ekstruzja;
2) rotacje;
3) intruzja;
a) przed leczeniem alignerami;
b) po leczeniu alignerami.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 116
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące interproksymalnej redukcji szkliwa (IPR):
Pytanie 117
Zastosowanie utrzymywacza przestrzeni rozważa się:
Pytanie 118
Pierwsze objawy kostnienia kości nadgarstka występują około:
Pytanie 119
Kostnienie nasad kości promieniowych rozpoczyna się:
Pytanie 120