Egzamin PES Ortodoncja / jesień 2026
120 pytań
Pytanie 1
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące oceny centralnego położenia głowy stawowej żuchwy z zastosowaniem CBCT:
1) wymaga dokładnego ustawienia głowy pacjenta i zachowania szpary spoczynkowej pomiędzy zębami;
2) linia THL wykreślana do oceny pomiarów w stawie jest obiektywna i niezależna od pozycji głowy pacjenta;
3) w centralnym położeniu głowy stawowej żuchwy optymalny stosunek przestrzeni przedniej stawu do przestrzeni tylnej wynosi 1/1,6;
4) stosunek przedniej do tylnej przestrzeni stawu jest większy u mężczyzn niż u kobiet;
5) górna przestrzeń stawu definiowana jest jako dystans pomiędzy punktem położonym najbardziej do góry na wyrostku kłykciowym do najwyżej położonego punktu dołu stawowego leżącego na linii THL.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 2
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące różnych aspektów analizy cefalometrycznej:
1) przebieg FOL (czynnościowej płaszczyzny zgryzowej) zależy od pionowej pozycji siekaczy górnych i dolnych;
2) w analizie Harvolda długość szczęki mierzona jest między punktami PNS a ANS;
3) LAFH (dolna przednia wysokość twarzy) wyznaczona jest między punktami ANS i Me;
4) różnica wartości długości szczęk pozostaje w harmonii z odległością między nimi - dolną przednią wysokością twarzy;
5) stosunek N-ANS do ANS-Me prawidłowo wynosi minimum 55%.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 3
O posteriorotacji żuchwy w interpretacji analizy cefalometrycznej pacjenta różnymi metodami świadczyć będzie:
Pytanie 4
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące biomechaniki leczenia aparatami stałymi w technice językowej:
1) językowy punkt przyłożenia siły skierowanej pionowo leży bliżej osi przechodzącej przez centrum oporu zęba, co jest korzystne w przypadku intrudowania zębów przednich;
2) przy retrakcji zębów przednich z intruzją w technice językowej uzyskuje się osiowy ruch zębów przednich;
3) w przypadku retrakcji „en masse” i dodatkowego dojęzykowego torku korzeni zębów przednich zalecane jest wzmocnienie zakotwienia;
4) w wymiarze poprzecznym aparaty językowe wykazują tendencję do zawężania łuku i dystorotacji zębów trzonowych;
5) technika językowa jest przeciwskazana w nasilonych przypadkach wad klasy II.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 5
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące wzajemnego układu sił i momentów sił:
1) stosunek M/F=0/1 - wynik to przesunięcie korony zgodnie z kierunkiem działania siły, korzenia zaś w kierunku przeciwnym; stosunek M/F=7/1 - wynik to przesunięcie korony zgodnie z kierunkiem działania siły, bez zmiany pozycji korzenia;
2) stosunek M/F=0/1 - wynik to przesunięcie korony zgodnie z kierunkiem działania siły, bez zmiany pozycji korzenia; stosunek M/F=10/1 - wynik to równoległe przesunięcie korony i korzenia zgodnie z kierunkiem działania siły;
3) stosunek M/F=7/1 - wynik to przesunięcie korony zgodnie z kierunkiem działania siły, bez zmiany pozycji korzenia; stosunek M/F=10/1 - wynik to równoległe przesunięcie korony i korzenia zgodnie z kierunkiem działania siły;
4) stosunek M/F=10/1 - wynik to równoległe przesunięcie korony i korzenia zgodnie z kierunkiem działania siły; stosunek M/F=15/1 - wynik to przesunięcie korzenia (tork) przy centrum obrotu znajdującym się dokorzeniowo;
5) stosunek M/F=0/1 - wynik to równoległe przesunięcie korony i korzenia zgodnie z kierunkiem działania siły; stosunek M/F=15/1 - wynik to przesunięcie korzenia (tork) przy centrum obrotu znajdującym się dokoronowo.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 6
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące dogięcia II rzędu w aparatach stałych:
1) konieczność ich wprowadzenia wynika z nachylenia długiej osi każdego z zębów do płaszczyzny łuku ciągłego;
2) szerokość zamka wpływa na możliwość kontroli angulacji zębów, jest więc niewystarczająca w zamkach z jedną parą skrzydełek;
3) gdy spada dokładność produkcji zamków i dochodzi do zwiększenia wymiaru ich szczeliny wartość ekspresji angulacji zmniejsza się;
4) dystalny tip górnego pierwszego zęba trzonowego jest potrzebny dla uzyskania poprawy zaguzkowania w odcinku bocznym;
5) przy zastosowaniu łuku 0,019x0,025 w szczelinie 0,022 utrata ekspresji angulacji może wynosić 1,5%.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 7
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące wartości angulacji w aparatach stałych:
1) wartość angulacji dla górnego siekacza bocznego jest większa niż dla górnego siekacza centralnego zarówno w systemie MBT jak i Roth;
2) dla górnych pierwszych i drugich zębów przedtrzonowych wartość angulacji jest taka sama dla systemu standard edgewise, Roth i MBT;
3) dla dolnych siekaczy przyśrodkowych i bocznych wartość angulacji jest taka sama dla systemu standard edgewise, Roth i MBT;
4) tip dla górnych kłów jest większy w systemie MBT niż Roth;
5) brak jest różnicy w wartości angulacji dla górnych pierwszych i drugich zębów przedtrzonowych w technice językowej i wargowej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 8
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące modułu Younga:
Pytanie 9
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące prenatalnego rozwoju regionu części twarzowej czaszki:
Pytanie 10
Który z aparatów zdejmowanych, zawierający w swojej budowie sprężyny niklowo-tytanowe ściskające dwa wargowe łuki przylegające do przedsionkowych i językowych powierzeni zębów siecznych należy zastosować przede wszystkim do wyrównania zębów w przednim odcinku łuku zębowego?
Pytanie 11
Zamek Tip-Edge Plus jest to:
Pytanie 12
Pomiar WALA ridge nie pozwala na:
Pytanie 13
Do gabinetu zgłasza się pacjent leczony aparatem stałym cienkołukowym dzień po całkowitym zwichnięciu zęba 11. Ząb 11 został reimplantowany natychmiast po urazie. Przez jaki czas powinna trwać przerwa w leczeniu ortodontycznym tego pacjenta?
Pytanie 14
Schorzenie neurogenetyczne, którego cechy charakterystyczne to opóźniony rozwój ruchowy, zaburzenia równowagi, napady drgawkowe, radosne usposobienie z napadami śmiechu, prognatyzm, hipoplazja środkowej części twarzy, makrostomia i szerokie przestrzenie międzyzębowe to zespół:
Pytanie 15
Uraz katapultowy dotyczy:
Pytanie 16
W dystalizatorze MISDS sprężyny niklowo-tytanowe działają z siłą:
Pytanie 17
Przy zapobieganiu powikłaniu w postaci białych plam w trakcie leczenia ortodontycznego aparatem stałym wykazano:
1) wyższość past z zawartością fluoru 5000 ppm nad tradycyjnymi z 1450 ppm fluoru;
2) pełne zabezpieczenie zębów przed powstawaniem białych plam przy stosowaniu fluorków;
3) zmniejszenie ilości białych plam przy stosowaniu lakierów fluorkowych;
4) wysokie wskazania do stosowania klejów ortodontycznych uwalniających fluor;
5) najpowszechniejsze występowanie fluorku sodu jako kariostatycznego związku powstającego na powierzchni szkliwa podczas profilaktyki fluorkowej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 18
U 15-letniego pacjenta z wadą klasy II zaplanowano dystalizację zębów bocznych szczęki z zakotwiczeniem w IZC. Wskaż właściwe postępowanie:
Pytanie 19
Umieszczenie separatorów elastomerowych między zębami powoduje zazwyczaj ból:
1) spowodowany rozciągnięciem więzadła przyzębia PDL i uciskiem na tkanki;
2) dlatego przed ich zastosowaniem należy profilaktycznie stosować leki z grupy NLPZ;
3) który można zmniejszyć poprzez zastosowanie laseroterapii o niskim natężeniu;
4) który można zmniejszyć poprzez zastosowanie separatorów metalowych;
5) spowodowany stanem zapalnym miazgi zęba.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 20
Przy stosowaniu cyfrowo planowanych aparatów stałych ze spieków chromo-kobaltowych (SLM) istotne jest:
Pytanie 21
U pacjentów dorosłych podczas leczenia ortodontycznego należy zwrócić szczególną uwagę na:
Pytanie 22
W analizie cefalometrycznej teleradiogramu w projekcji tylno-przedniej wg metody Reyneke:
Pytanie 23
Pasywne wyrzynania (Altered Passive Eruption, APE) to zaburzenie podczas:
Pytanie 24
Analiza rysów twarzy w rzucie na trzon żuchwy (norma basalis) porównuje następujące odcinki:
Pytanie 25
Na podstawie dowodów naukowych dotyczących cofania bocznego segmentu szczęki można stwierdzić, że największy zakres cofania bocznego segmentu:
Pytanie 26
Która maska twarzowa nie zawiera podpórki bródkowej?
1) Delaire’a;
2) Petita;
3) Nandy;
4) Grummonsa;
5) Alcana.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 27
Wskaż prawidłowy układ sił (F) i momentów sił (M), jaki powstanie na pierwszych zębach trzonowych po wprowadzeniu łuku podniebiennego z jednostronnym zagięciem toe-in:
Pytanie 28
W celu korekty pozycji przedsionkowo-podniebiennej drugiego zęba trzonowego zastosowano łuk dodatkowy z zagięciem in za kłem. Pełnowymiarowy łuk podstawowy kończy się na pierwszych zębach trzonowych. Łuk dodatkowy dowiązano tylko do zamków na zębach przednich (od kła do kła) i wprowadzono do rurki na drugim zębie trzonowym. Wskaż prawidłowy układ sił (F) i momentów sił (M):
Pytanie 29
W którym miejscu między drugim zębem przedtrzonowym i drugim zębem trzonowym należy wykonać dogięcie V, aby uzyskać przedstawiony na rycinie układ sił i momentów sił (przyjmij jednakową wartość oporową jednostki przedniej i tylnej. Zauważ, że moment siły na drugim zębie trzonowym jest mniejszy i przeciwnie skierowany względem momentu siły na segmencie przednim)?
Pytanie 30
Która ze struktur nie jest zalecana przez Björka do superimpozycji cefalometrycznych zdjęć bocznych i analizy zmian zachodzących w żuchwie?
Pytanie 31
Łuk intruzyjny (.016 x .022 TMA) przebiegający od pierwszych zębów trzonowych przywiązano punktowo do segmentu czterech zębów siecznych tak, aby dostarczył siłę intruzyjną o wartości 40 g. Posługując się poniższym schematem określ wartość i kierunek momentu siły, jaki wytworzy się na prawym zębie trzonowym szczęki.
Pytanie 32
Do aparatów czynnościowych zalicza się:
Pytanie 33
Witamina D w leczeniu ortodontycznym:
1) stymuluje różnicowanie osteoklastów i osteoblastów;
2) podawana systemowo przyśpiesza ortodontyczny ruch zębów;
3) podawana miejscowo nie ma wpływu na ortodontyczny ruch zębów;
4) nie ma wpływu na skłonność do nawrotu wady;
5) nie udowodniono związku między poziomem witaminy D w osoczu a zewnętrzną resorpcją wierzchołków korzeni zębów.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 34
Hipo-hiperodoncja to anomalia zębowa, która polega na jednoczesnym występowaniu wrodzonego braku zawiązków zębowych i zębów nadliczbowych u tego samego pacjenta. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) obserwowana jest częściej w uzębieniu mlecznym;
2) obserwowana jest częściej w uzębieniu stałym;
3) występuje zawsze jako samodzielna, izolowana anomalia;
4) obserwowana jest u pacjentów z zespołem Downa oraz Ellisa i van Crevelda;
5) może jej towarzyszyć taurodontyzm i zęby wgłobione.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 35
Rozszczepy wargi i/lub podniebienia mogą występować w zespole:
1) obojczykowo-czaszkowym, ektodermalnym;
2) Pierre’a Robina, Parrota;
3) Treachera Collinsa, Aperta;
4) Rubinsteina i Taybiego, Bindera;
5) Freeman i Sheldona, Pataua.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 36
Aparaty typu trainer:
1) wymuszają ustawienie żuchwy w pozycji rzutowania się zębów siecznych „brzeg na brzeg”;
2) stanowią element rehabilitacji czynnościowej języka;
3) najczęściej stosowane są w uzębieniu mlecznym do leczenia tyłozgryzów i przodozgryzów;
4) przeciwwskazaniem do ich stosowania jest niedrożność dróg oddechowych;
5) zaletą tych aparatów, w porównaniu do indywidualnych aparatów czynnościowych, jest komfort użytkowania.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 37
U dzieci z dysplazją ektodermalną oraz związaną z tym hipodoncją, protezy należy wykonywać bez dodatkowych elementów i kontrolować je co:
Pytanie 38
W klasycznej, wczesnej terapii zgryzu krzyżowego bocznego z wykorzystaniem łuku W (W-arch), zalecane optymalne tempo obustronnego poszerzania szczęki wynosi:
Pytanie 39
Według topograficznej mapy bolesności opracowanej w diagnostyce klinicznej przez Rocabado, ból oznaczany cyfrą 4 (ból z obszaru więzadła skroniowo-żuchwowego), w interpretacji fizjoterapeutycznej wiąże się bezpośrednio:
Pytanie 40
Nachylenie TISAD do osi długiej zębów sąsiednich:
Pytanie 41
Wskaż aparat, w przypadku którego siłę reakcji odpiera skóra i szkielet czaszki:
Pytanie 42
W przypadku stosowania maski twarzowej dotylnej rotacji szczęki można spodziewać się w modyfikacji:
Pytanie 43
Po wykonaniu zagięcia „in” bezpośrednio za zaczepem na kle, na łuku ciągłym, stalowym o średnicy 0,020” i omijającym zęby przedtrzonowe:
Pytanie 44
W celu uzyskania klinicznie intruzji pierwszych zębów trzonowych należy łuk ciągły, stalowy o średnicy 0,020” i omijający zęby przedtrzonowe zagiąć:
Pytanie 45
W leczeniu zgryzu głębokiego z klasą II/2, w przypadku stosowania zakotwienia maksymalnego wskazane są:
Pytanie 46
Dystalizacja en block w szczęce wymaga zakotwienia absolutnego. Na podstawie badań typowej gęstości kości, odległości między korzeniami zębów sąsiednich i odległości tych korzeni od blaszki korowej oraz stabilności TISAD w zależności od średnicy, optymalne jest zastosowanie mikroimplantu:
Pytanie 47
W kontekście biologicznych podstaw leczenia ortodontycznego hialinizacja (zeszkliwienie) więzadeł ozębnej to:
Pytanie 48
Proffit wymienia trzy podstawowe metody leczenia umiarkowanych bocznych zgryzów krzyżowych pochodzenia zębowego u dzieci. Wskaż te metody:
Pytanie 49
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące etiopatogenezy i epidemiologii zespołu Treachera Collinsa (dyzostozy żuchwowo-twarzowej):
Pytanie 50
W diagnostyce ortodontycznej, parametrem badania czynności stawów skroniowo-żuchwowych (SSZ), który Proffit wskazuje jako najważniejszy pojedynczy wskaźnik ich czynności jest:
Pytanie 51
Zgodnie z krzywymi Scammona, który z układów tkankowych jako pierwszy niemal całkowicie kończy swój wzrost osiągając wymiary dorosłe już około 6.-7. roku życia:
Pytanie 52
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące kontrolowanej ekstruzji ortodontycznej:
1) celem leczenia ortodontycznej ekstruzji jest uzyskanie warunków do leczenia endodontycznego z użyciem koferdamu;
2) kontrolowane wydłużanie zęba ma wpływ na wysokość kości zębodołu;
3) wizyty kontrolne odbywają się co 1-2 tygodnie;
4) po osiągnięciu wyniku leczenia w celu reorganizacji więzadeł przyzębia konieczna jest stabilizacja przez co najmniej 3 tygodnie, ale nie dłużej niż 8 tygodni;
5) bezpieczne wydłużanie zęba wynosi 1 mm na miesiąc.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 53
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące przemieszczenia krążka stawowego w stawach skroniowo-żuchwowych:
1) jest następstwem skrócenia lub zerwanie więzadeł działających zgodnie do mięśnia skrzydłowego przyśrodkowego;
2) jest następstwem skrócenia lub zerwanie więzadeł działających zgodnie do mięśnia skrzydłowego bocznego;
3) jest następstwem skrócenia lub zerwanie więzadeł działających przeciwnie do mięśnia skrzydłowego bocznego;
4) uraz może być czynnikiem przemieszczenia krążka stawowego;
5) objawem klinicznym przemieszczenia krążka stawowego jest trzask podczas otwierania i zamykania.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 54
Wskaż postępowanie lecznicze u 50-letniego pacjenta z wczesną utratą pierwszego dolnego prawego zęba trzonowego 46, z obecnym w łuku zębem mądrości 48, mezjalnym nachyleniem zęba trzonowego 47:
1) ekstrakcja zęba mądrości;
2) zastosowanie łuku stalowego pomocniczego o przekroju 0,019x0,025’’ w zakresie zębów przedtrzonowych 45, 44 i dolnego prawego kła 43 (zęby kotwicowe);
3) zastosowanie sprężyny pomocniczej z dogięciem językowym, w celu zapobiegania wychylenia dopoliczkowego zębów kotwicowych i przechylenia dopoliczkowego zębów trzonowych;
4) zastosowanie sprężyny pomocniczej z dogięciem dopoliczkowym w celu zapobiegania przechylenia dojęzykowego zębów kotwicowych i dojęzykowego przechyleniu zębów trzonowych;
5) zastosowania sprężyny wykonanej z łuku 0,017x.025 beta-Ti’’ lub sprężyny wykonanej z łuku stalowego 0,018’’.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 55
Wskaż postępowanie ortodontyczne u pacjenta z wczesnym uzębieniem stałym z niedoborem wymiaru pionowego (zgryz głęboki szkieletowy) i wadą klasy II:
1) wyciąg zewnątrzustny niski (karkowy) z wykorzystaniem siły wewnętrznej do wydłużenia zębów biegnącej poniżej środka oporu zębów i szczęki;
2) wyciąg zewnątrzustny niski (karkowy) z wykorzystaniem siły zewnętrznej do wydłużenia zębów biegnącej poniżej środka oporu zębów i szczęki;
3) wyciąg zewnątrzustny niski (karkowy) z wykorzystaniem siły zewnętrznej do wydłużenia zębów biegnącej powyżej środka oporu zębów i szczęki;
4) działania ortodontyczne polegające na wydłużeniu zębów bocznych oraz rotacji żuchwy z wysunięciem bródki;
5) działania ortodontyczne polegające na wydłużeniu zębów bocznych oraz rotacji żuchwy z ograniczeniem wysunięciem bródki.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 56
Transmigracja dolnych stałych kłów wg Mupparapu obejmuje 5 typów przemieszczenia zęba:
a) kieł wyrznięty lub wyrzynający się mezjalnie lub dystalnie w stosunku do kła strony przeciwnej;
b) kieł ułożony poziomo blisko dolnego brzegu trzonu żuchwy, poniżej wierzchołków korzeni zębów przedtrzonowych lub zębów trzonowych strony przeciwnej;
c) kieł nachylony mezjalnie, położony wargowo lub językowo w stosunku do zębów siecznych żuchwy, koronowa część kła przekracza linię pośrodkową żuchwy;
d) kieł położony pionowo w linii pośrodkowej;
e) kieł ułożony poziomo, w pobliżu dolnego trzonu żuchwy, poniżej wierzchołków korzeni zębów siecznych;
1) typ 1;
2) typ 2;
3) typ 3;
4) typ 4;
5) typ 5.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 57
Zgodnie z poprawką Millsa w analizie cefalometrycznej Eastmana:
Pytanie 58
Linia de Costera przebiega przez:
Pytanie 59
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące rozwoju zawiązków zębowych:
1) stałe zęby zastępcze formują się w wyniku wstecznej rozbudowy blaszki zębowej do tylnego obszaru szczęk;
2) myszy są dobrym modelem dla badań rozwoju uzębienia u człowieka, ponieważ mają dwa rodzaje uzębienia i podobne grupy zębowe;
3) teoria odontogennego kodu genu homeotycznego przewiduje, że dla każdego regionu tworzącego ząb we wczesnej szczęce i żuchwie, morfologia rozwijającego się zęba jest podyktowana specyficzną kombinacją genów homeotycznych w ektomezenchymie;
4) nie ma pojedynczego specyficznego genu odpowiedzialnego za każdy kształt zęba.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 60
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące szybkości ortodontycznego przemieszczania zębów:
Pytanie 61
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zmian poprzecznych rozmiarów łuków zębowych podczas rozwoju:
1) najintensywniejsze zmiany w poprzecznych rozmiarach łuków zębowych występują między 6. miesiącem a 3. rokiem życia (okres wyrzynania zębów mlecznych);
2) szerokość międzytrzonowcowa w łukach zębowych szczęki i żuchwy rośnie stopniowo między 12. a 18. rokiem życia;
3) wzrost szerokości międzytrzonowcowej w okresie wymiany uzębienia do zakończenia wzrostu twarzy wynosi około 5 mm zarówno w szczęce, jak i w żuchwie;
4) największe przyrosty szerokości międzykłowej obserwuje się w okresie późnego wzrostu twarzy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 62
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące resorpcji korzeni zębów w przebiegu leczenia ortodontycznego:
Pytanie 63
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące badań radiologicznych:
1) dawka przyjęta podczas badania CBCT (szerokie skany) stanowi równowartość 10-42 dni promieniotwórczości naturalnej;
2) narażenie radiologiczne podczas wykonywania zdjęcia cefalometrycznego jest około 10-krotnie większe niż podczas lotu samolotem z Londynu do Singapuru;
3) nie zaleca się rutynowego badania radiologicznego u dzieci przed 6. r.ż.;
4) wskazaniem do diagnostyki radiologicznej jest brak wyczuwalnych zawiązków kłów stałych w szczęce u dzieci ok. 8. roku życia;
5) zdjęcie pantomograficzne stanowi równowartość od 0,5 do 5 dni promieniotwórczości naturalnej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 64
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące siły tarcia w leczeniu ortodontycznym:
Pytanie 65
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące oddychania i jego zaburzenia:
Pytanie 66
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące spoczynkowego położenia żuchwy:
Pytanie 67
Norma zygomatica, jako analiza rysów twarzy w rzucie na łuki jarzmowe oceniana jest:
Pytanie 68
Prawidłowa wartość pomiaru podniebienia dla uzębienia stałego wynosi 36-38 mm. Spillane i McNamara wykazali, że szerokość łuku zębowego górnego ulega zmianom pomiędzy 7. a 15. rokiem życia. Średni przyrost szerokości w tym okresie wynosi:
Pytanie 69
Klasyfikacja ortodontyczna IOWA National System opiera się:
Pytanie 70
Łuk 0,019x0,025 w slocie 0,022, w porównaniu z łukiem 0,016x0,022 w slocie 0,018:
Pytanie 71
W oryginalnym aparacie SWA zaprojektowanym przez Andrewsa wartości torku opierały się na:
Pytanie 72
Który z elementów aparatu wyjmowanego jest elementem aktywnym?
Pytanie 73
Zjawisko histerezy, czyli sytuacji, gdzie siła dostarczana przez łuk jest mniejsza od tej potrzebnej do jego aktywacji dotyczy łuku:
Pytanie 74
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące kształtu łuku zębowego:
Pytanie 75
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące wymuszonej ekstruzji zęba siecznego 21:
Pytanie 76
W wyniku zastosowania aparatu Twin Force Bite Corrector:
Pytanie 77
Która definicja błędnie opisuje okluzję podwójnie chronioną?
Pytanie 78
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące korekty głębokiego nagryzu przez intruzję zębów siecznych:
1) nie jest zalecana u pacjentów dorosłych wysokokątowych z wadą dotylną;
2) wymaga stworzenia segmentu kotwiącego na zębach bocznych;
3) może być wykonana za pomocą łuku typu bypass;
4) może być wykonana za pomocą łuku intruzyjnego Ricketsa dowiązanego do slotu zamków zębów siecznych;
5) może być wykonana za pomocą łuku intruzyjnego Burstona dowiązanego do slotu zamków zębów siecznych;
6) nie może być przeprowadzona za pomocą wyciągu zewnątrzustnego działającego bezpośrednio na górne zęby przednie.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 79
Zgodnie z wynikami randomizowanych badań klinicznych zamki samoligaturujące w porównaniu z zamkami ligaturowanymi w sposób konwencjonalny:
Pytanie 80
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące lip-bumper:
1) wykonany jest z okrągłego drutu o grubości 1,1 mm;
2) jest skuteczny w leczeniu niedoborów miejsca wielkości do 4 mm;
3) może być stosowany do kontroli rotacji i pionowej pozycji zębów trzonowych;
4) znajduje zastosowanie jako aparat korygujący parafunkcje wargowe;
5) poziom I lip-bumper jest najskuteczniejszy w zwiększaniu długości łuku zębowego;
6) poziom III lip-bumper jest najskuteczniejszy w uzyskiwaniu ekspansji na wysokości zębów przedtrzonowych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 81
Zgodnie z filozofią Charlesa Tweeda leczenie ortodontyczne powinno sprostać wymienionym celom, z wyjątkiem:
Pytanie 82
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące przyczyny dilaceracji:
1) ostry uraz mechaniczny zęba mlecznego w wieku 1-4 lat;
2) ostry uraz mechaniczny zęba mlecznego w wieku >4 lat;
3) obecność torbieli, zębiaków, zębów nadliczbowych;
4) bliskość struktur anatomicznych (zatoki szczękowej, kanału żuchwy);
5) czynniki genetyczne i zaburzenia rozwojowe.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 83
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zabiegu kortykotomii:
1) ogranicza resorpcję korzeni;
2) pozwala na 2-krotne przyspieszenie ruchu zębów;
3) fenomen RAP rozpoczyna się po 2-3 dniach od zabiegu;
4) fenomen RAP jest najbardziej intensywny w okresie 4 miesięcy po zabiegu;
5) fenomen RAP wygasa po 6-24 miesiącach od zabiegu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 84
„Floating bone technique” to:
Pytanie 85
Pseudoelastyczność:
1) oznacza zdolność do transformacji austenitu w martenzyt pod wpływem siły przyłożonej do łuku;
2) oznacza zdolność do transformacji martenzytu w austenit pod wpływem siły przyłożonej do łuku;
3) oznacza zdolność do zamiany austenitu w martenzyt po zaprzestaniu działania siły;
4) oznacza zdolność do zamiany martenzytu w austenit po zaprzestaniu działania siły;
5) oba przejścia pomiędzy fazami odbywają się w stałej temperaturze.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 86
Bionator odwrotny:
1) pętla łuku językowego otwarta jest od tyłu;
2) pętla łuku językowego otwarta jest od przodu;
3) łuk wargowy przebiega wzdłuż zębów przednich górnych;
4) łuk wargowy przebiega wzdłuż zębów przednich dolnych;
5) łuk wargowy przebiega wzdłuż szpary niedogryzowej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 87
SMMCI (samotny środkowy ząb sieczny szczęki) może być przejawem:
Pytanie 88
Wskaż prawidłowe postępowanie, mające na celu zwiększenie siły wiązania zaczepu ortodontycznego ze starym wypełnieniem:
1) usunięcie wiertłem diamentowym zewnętrznej warstwy kompozytu;
2) nie ma konieczności ingerowania w powierzchnię wypełnienia;
3) wytrawienie powierzchni 37% kwasem ortofosforowym;
4) wytrawienie powierzchni 9,5% kwasem ortofosforowym.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 89
Najlepsze spontaniczne zmiany w zgryzie, w przypadku ekstrakcji pierwszego zęba trzonowego stałego można osiągnąć, gdy:
1) dziecko ma około 7 lat;
2) dziecko ma około 9 lat;
3) korzenie drugiego dolnego stałego zęba trzonowego są w połowie rozwinięte;
4) korzenie drugiego dolnego stałego zęba trzonowego zaczynają się formować;
5) nie występują stłoczenia;
6) występuje niewielkie stłoczenie zębów siecznych lub średniego stopnia stłoczenie zębów bocznych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 90
Inklinacja korony lub wargowo-językowy/policzkowo-językowy tork dla górnych zębów siecznych. Część żująca znajduje się bardziej wargowo w stosunku do części dziąsłowej, w pozostałych zębach część żująca po stronie wargowej lub policzkowej znajduje się dojęzykowo w stosunku do części dziąsłowej. Którego klucza okluzji wg Andrewsa dotyczy opis?
Pytanie 91
Do poporodowego wzrostu podstawy czaszki w największym stopniu przyczynia się:
Pytanie 92
Przy zakładaniu aparatu stałego zęby trzonowe zwyczajowo zaopatrywane są w pierścienie ze względu na:
1) utrudnioną kontrolę suchości tej okolicy i konieczność precyzyjnego pozycjonowania elementów klejonych;
2) ze względu na znaczne siły żucia okolicy zębów trzonowych i możliwość odklejania się elementów klejonych;
3) konieczność mocowania elementów pomocniczych, takich jak łuk podniebienny czy łuk językowy;
4) gdy rozległe wypełnienia i brak szkliwa mogą utrudniać stosowanie techniki adhezyjnej;
5) konieczność mocowania wyciągu zewnątrzustnego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 93
Według Paulsena i Zachrissona czynnikami warunkującymi wrośnięcie przeszczepów i wpływającymi na postępujący rozwój zęba są:
1) od ½ do ¾ długości korzenia w przeszczepie;
2) od ¼ do ⅓ długości korzenia w przeszczepie;
3) szerokie otwarte otwory wierzchołkowe;
4) brak aparatu zawieszeniowego zęba;
5) zachowanie włókien ozębnej autotransplantowanego zęba;
6) zakończony wzrost wyrostka u pacjenta.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 94
Do charakterystycznych cech anatomicznych używanych do prognozowania wzrostu twarzy zalicza się:
1) morfologię wyrostka kłykciowego;
2) kształt gałęzi i trzonu żuchwy;
3) kształt i położenie spojenia żuchwy;
4) położenie zębów bocznych i siekaczy;
5) ocena przedniej i tylnej wysokości twarzy;
6) przednia granica sella turcica i zarys przedniego dołu czaszki.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 95
Przez jaki okres czasu w ciągu doby zwarte są zęby?
Pytanie 96
Wskazaniem do leczenia bionatorem jest:
1) prawidłowe pierwotne ukształtowanie łuków zębowych;
2) tyłożuchwie czynnościowe;
3) wargowe wychylenie siekaczy górnych;
4) wargowe wychylenie siekaczy dolnych;
5) prognatyzm szczęki;
6) pionowy wzorzec wzrostu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 97
Które ze strategii terapeutycznych w leczeniu wady zgryzu klasy II są stosowane u pacjentów rosnących i wymagają współpracy pacjenta?
1) aparaty czynnościowe;
2) dystalizatory stałe górnych zębów trzonowych;
3) wyciągi zewnątrzustne;
4) ekstrakcja czterech zębów przedtrzonowych;
5) ekstrakcja dwóch zębów przedtrzonowych górnych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 98
Które stwierdzenie najlepiej opisuje biomechanikę oraz kliniczne zalety zastosowania zakotwienia absolutnego za pomocą miniśrub (TISAD) w celu przesunięcia en bloc całego uzębienia górnego?
Pytanie 99
Björk zidentyfikował siedem objawów strukturalnych związanych z rotacją żuchwy. O rotacji doprzedniej będą świadczyły:
1) inklinacja doprzednia wyrostka kłykciowego;
2) płaski kanał żuchwy;
3) dolny brzeg żuchwy jest cieńszy z przodu i wypukły;
4) kanał żuchwy ma większą krzywiznę niż kontur żuchwy;
5) kąt międzysieczny jest zwiększony;
6) spojenie jest skierowane do przodu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 100
Wskaż prawdzie stwierdzenia dotyczące leczenia alignerami:
1) przemieszczenie zębów o wysokich koronach klinicznych wymaga zastosowania dodatkowych zaczepów;
2) wywoływanie intruzji wymaga zastosowania zaczepów na zębach stanowiących jednostkę kotwiącą;
3) zasada „im więcej zaczepów tym lepiej” powinna zawsze być stosowana;
4) próba ekstruzji zębów w infrapozycji jest mniej przewidywalna i może wymagać dodatkowej korekty;
5) zmiana nachylenia zęba wzdłuż wyrostka zębodołowego wiąże się z mniej przewidywalnym wynikiem leczenia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 101
Który z aparatów będzie najskuteczniejszy w leczeniu czynnościowym przed okresem dojrzewania w przypadku wady klasy II u pacjenta charakteryzującego się krótką gałęzią żuchwy i rotacją płaszczyzny podniebiennej do dołu i ku tyłowi?
Pytanie 102
Dla którego zaburzenia I łuku skrzelowego, w którym występuje twarz arinoidalna, na zdjęciach radiologicznych może się uwidocznić brak lub zmniejszenie kolca nosowego przedniego, hipoplazja lub aplazja zatok czołowych, strome niemal pionowe ustawienie kości nosowej oraz hipoplazja szczęki z charakterystycznym nachyleniem wyrostka zębodołowego szczęki w kierunku jamy nosa?
Pytanie 103
Poniższy rysunek przedstawia:
Pytanie 104
„Zespół delecji 22q11”, który powstaje w wyniku zaburzenia migracji komórek grzebienia nerwowego w obrębie łuków gardłowych to:
Pytanie 105
Koncepcję „zróżnicowanych sił” do kontroli zakotwienia podczas leczenia aparatem stałym wprowadził:
Pytanie 106
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące optymalnej mikroestetyki uśmiechu:
1) szerokość korony górnego siekacza centralnego powinna stanowić 80% jej wysokości;
2) szerokość korony górnego siekacza centralnego powinna stanowić 70% jej wysokości;
3) idealne proporcje szerokości górnych zębów widzianych en face zaczynając od siekacza centralnego kończąc na pierwszym zębie przedtrzonowym to 1,0:0,62:0,38:0,24;
4) idealne proporcje szerokości górnych zębów widocznych en face zaczynając od siekacza centralnego kończąc na pierwszym zębie przedtrzonowym to 1,0:0,8:0,64:0,51;
5) przy idealnym wyglądzie zarys dziąsła przy siekaczach górnych przyśrodkowych i kłach powinien mieć kształt półelipsy z wierzchołkiem położonym dystalnie względem linii środkowej zęba.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 107
Podczas leczenia zewnątrzustnym wyciągiem odwrotnym stosowane siły nie powinny przekraczać:
Pytanie 108
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące metody stycznej redukcji szkliwa (stripping):
1) uwzględniając dozwolony wymiar redukcji powierzchni stycznych zębów dolnych łącznie można uzyskać 9,1 mm dostępnej przestrzeni między zębem 36 a 46;
2) uwzględniając dozwolony wymiar redukcji powierzchni stycznych zębów górnych łącznie można uzyskać 10,2 mm dostępnej przestrzeni między zębem 16 a 26;
3) redukcja szkliwa w całym łuku zębowym w uzębieniu wczesnym stałym powinna być ograniczona do przypadków nasilonych stłoczeń;
4) zabieg stycznej redukcji szkliwa może być wykonywany w przypadku zębów mlecznych;
5) podczas zabiegu strippingu usuwa się zewnętrzną, najuboższą we fluorki warstwę szkliwa.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 109
Pierwotne zaburzenie wyrzynania zębów charakteryzuje się:
Pytanie 110
Stosując aktywator można:
1) zmniejszyć izometryczne skurcze mięśni;
2) zwiększyć izometryczne skurcze mięśni;
3) zmniejszyć efekt działania odruchu miotatycznego;
4) zwiększyć efekt działania odruchu miotatycznego;
5) wykorzystać elastyczne właściwości tkanek miękkich.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 111
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące osteogenezy dystrakcyjnej żuchwy:
1) klinicznie osteogeneza przebiega w 4 fazach (osteotomii, dystrakcji, konsolidacji i przebudowy);
2) faza konsolidacji rozpoczyna się po zaprzestaniu dystrakcji i trwa do zakończenia mineralizacji regeneracyjnej tkanki kostnej;
3) histogeneza dystrakcyjna może umożliwić większy zakres zmian szkieletowych, zmniejszając ryzyko nawrotu;
4) rozsuwanie tworzy napięcie w kostninie i stymuluje tworzenie nowej kości równolegle do wektora dystrakcji;
5) zakończenie przebudowy kości trwa do 6 miesięcy od demontażu aparatu dystrakcyjnego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 112
W przypadku klejenia zaczepów ortodontycznych zalecane jest stosowanie systemów łączących. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) wartości siły wiązania uzyskane pomiędzy zamkiem metalowym a szkliwem dla żywicy z dużą ilością wypełniacza są większe niż dla żywicy z małą ilością wypełniacza;
2) wartości siły wiązania uzyskane pomiędzy zamkiem metalowym a szkliwem dla żywicy z dużą ilością wypełniacza są mniejsze niż dla żywicy z małą ilością wypełniacza;
3) w przypadku pacjentów, u których przeprowadzono zabieg wybielania bezpośrednio przed przyklejeniem zamków siła wiązania żywicy jest wyższa ze względu na mniejszą zawartość fluoru w szkliwie;
4) zasadą jest stosowanie żywic płynnych z jak najmniejszą ilością wypełniaczy;
5) obecnie nie zaleca się stosowania adhezji chemicznej ze względu na ryzyko powodowania uszkodzeń szkliwa podczas demontażu zamków.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 113
Fizjologiczną odpowiedzią zębów na utrzymujący się niewielki nacisk jest widoczne zwiększenie stężenia cAMP. Po jakim czasie od zadziałania nacisku dochodzi do tej zmiany?
Pytanie 114
Narażenie na talidomid i izotretynoinę w okresie rozwoju wewnątrzmacicznego powoduje powstanie:
1) zespołu Treachera-Collinsa;
2) połowiczego niedorozwoju twarzy;
3) defektów w budowie naczyń krwionośnych;
4) wad budowy kończyn;
5) wad budowy w związku z tworzeniem, wędrówką i wzajemnym oddziaływaniem tkanek.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 115
Nadmiar produkcji hormonu wzrostu przez przedni płat przysadki mózgowej powoduje gigantyzm u dzieci i akromegalię u dorosłych. W takich przypadkach zmiany w obrębie twarzoczaszki najczęściej charakteryzują się:
Pytanie 116
Łuki beta-tytanowe cechuje:
1) niska sztywność;
2) wysoka sprężystość;
3) znaczna podatność na kształtowanie;
4) biokompatybilność;
5) możliwość lutowania;
6) generowanie średnich i przewidywalnych sił.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 117
Na podstawie podanych wartości cefalometrycznych (SNA=81, SNB=78, ML-NL=20) określ konfigurację strzałkową pacjenta z typem twarzy ortognatycznym wg cefalometrii Segnera-Hasunda:
Pytanie 118
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące sprężynek spiralnych (coil spring):
1) sprężynka spiralna zamknięta jest nieaktywna, gdy zostanie rozciągnięta, przywiązanie jej w przestrzeni pomiędzy zębami spowoduje ich wzajemny ruch ku sobie;
2) do odzyskiwania miejsca w łuku zębowym używane są tzw. sprężynki zamknięte, aktywacja tej sprężyny polega na ściśnięciu jej w ograniczonej przestrzeni;
3) siła działania sprężyny zależy od jej średnicy oraz średnicy wewnętrznej zwoju;
4) zmiana długości odcinka, w którym była rozpięta sprężynka, przy zachowaniu takiej samej długości sprężynki nie wpływa na zmianę siły jej działania;
5) siła działania sprężyny zależy od odległości pomiędzy zwojami, zakresu jej ściśnięcia lub otwarcia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 119
U pacjenta z pogłębionym nagryzem pionowym współistniejącym z pogłębieniem krzywej Spee w łuku zębowym dolnym, jednym ze sposobów ortodontycznego zmniejszenia nagryzu pionowego jest:
Pytanie 120
