Egzamin PES Medycyna pracy / wiosna 2019
120 pytań
Pytanie 1
Higieniczna ocena narażenia na drgania mechaniczne o ogólnym działaniu na organizm człowieka nie uwzględnia:
1) liczby zatrudnionych na danym stanowisku pracowników;
2) wyników pomiarów skutecznego, ważonego częstotliwościowo przyspieszenia drgań w trzech wzajemnie prostopadłych kierunkach względem układu odniesienia związanego z geometrią ciała pracownika;
3) efektywnego czasu pracy w narażeniu na drgania mechaniczne w ciągu zmiany roboczej;
4) zróżnicowanej podatności organizmu człowieka na działanie drgań poprzecznych (w kierunku plecy-piersi i ramię-ramię) oraz drgań pionowych (w kierunku stopy-głowa);
5) płci i wieku pracowników.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 2
Ryzyko uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem w miejscu pracy:
1) nie zależy od okresu ekspozycji (w latach) na ponadnormatywny hałas;
2) jest większe w przypadku równoczesnej ekspozycji na hałas i rozpuszczalniki organiczne;
3) nie zależy od stosowania indywidualnych ochronników słuchu;
4) jest większe w przypadku palaczy niż osób niepalących papierosów;
5) jest mniejsze w przypadku hałasu impulsowego w porównaniu do hałasu ustalonego lub nieustalonego o takim samym równoważnym poziomie dźwięku
Pytanie 3
Krzywe izofoniczne, czyli krzywe jednakowej względnej głośności dźwię- ków, stanowiły podstawę opracowania filtrów korekcyjnych A i C stosowanych obecnie do pomiarów i higienicznej oceny narażenia zawodowego na:
Pytanie 4
Wskaż jakie zagrożenia wibroakustyczne środowiska pracy znajdują się obecnie w wykazie szkodliwych dla zdrowia czynników fizycznych:
1) hałas niskoczęstotliwościowy i ultradźwięki wysokich częstotliwości;
2) drgania mechaniczne o ogólnym działaniu na organizm człowieka i drgania działające na organizm człowieka przez kończyny górne;
3) hałas infradźwiękowy;
4) hałasu ultradźwiękowy;
5) hałas (słyszalny).
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 5
Lekarz podstawowej jednostki medycyny pracy może skierować pacjenta na konsultację do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy (womp):
1) w przypadku wątpliwości orzeczniczych, po wykonaniu wszystkich obligatoryjnych badań i konsultacji wynikających z narażeń środowiska pracy pacjenta (finansowaną z budżetu samorządu województwa);
2) w przypadku braku możliwości wykonania w obligatoryjnych badań diagnostycznych i konsultacji lekarskich (odpłatnie po podpisaniu umowy z womp);
3) w przypadku potrzeby zlecenia wysokospecjalistycznych badań diagnos- tycznych (np. rezonans magnetyczny) (finansowaną z budżetu samorządu województwa);
4) we wszystkich opisanych przypadkach finansowanie jest po stronie jednostki podstawowej na podstawie umowy z mwomp;
5) we wszystkich opisanych przypadkach finansowanie jest z budżetu samorządu zagwarantowane w art 17 ustawy o służbie medycyny pracy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 6
Lekarz wyznaczony przez kierownika wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy (womp), uprawniony do wykonywania kontroli, ma prawo:
1) żądać od kontrolowanego podmiotu niezbędnych informacji i udostępnienia dokumentacji;
2) skierować wystąpienie pokontrolne, w którym wskazuje nieprawidłowości i ich przyczyny oraz przedstawia wnioski dotyczące ich usunięcia, a także określa termin powiadomienia o wykonaniu zaleceń zawartych we wnioskach lub o ich niewykonaniu wraz z przyczynami w wystąpieniu pokontrolnym;
3) przygotować protokół z przeprowadzonej kontroli;
4) skierować wniosek do odpowiedniego organu właściwej okręgowej izby o wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, o którym mowa w art. 41 ustawy z 17.05.1989 o izbach lekarskich lub o powołanie komisji w celu oceny przygotowania zawodowego, o której mowa w art. 11 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty;
5) żądać od zleceniodawcy zadań służby medycyny pracy dostępu do stanowisk pracy w celu zweryfikowania oceny dokonanej przez podmiot kontrolowany;
6) skierować wniosek do pracodawcy, z którym podstawowa jednostka służby medycyny pracy ma podpisaną umowę o zastosowanie skutków przewidzianych w umowie w związku ze złą jakością wykonanych badań;
7) skierować informację do Państwowej Inspekcji Pracy o konieczności przeprowadzenia ponownych badań profilaktycznych z powodu istotnych uchybień w świadczeniach.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 7
Lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę nad pracownikami ma prawo:
1) oczekiwać od pracodawcy raportu z usunięcia nieprawidłowości opisanych przez lekarza w protokole kontroli po wizytacji stanowisk pracy;
2) zawiadomić PIP lub PIS o zagrożeniach dla zdrowia stwierdzanych w miejscu wykonywania pracy i o przypadkach naruszania przez pracodawcę obowiązków w zakresie ochrony zdrowia pracowników, wynikających z Kodeksu pracy, ustawy o służbie medycyny pracy i przepisów wydanych na jej podstawie;
3) wystąpić do pracodawcy z informacją o zagrożeniach zdrowia występujących na stanowiskach pracy i przedstawieniem wniosków zmierzających do ich ograniczenia;
4) oczekiwać od lekarza prowadzącego pacjenta zaświadczenia o zakończeniu leczenia w przypadku badania kontrolnego;
5) wystąpić do lekarza udzielającego pracującemu pacjentowi świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej z prośbą o informację o stanach chorobowych mogących mieć związek z zagrożeniami zawodowymi lub sposobem wykonywania pracy;
6) podjąć inną decyzję orzeczniczą w trakcie badania profilaktycznego niż sugerowana w konsultacji z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 8
Wskaż obowiązki lekarza podstawowej jednostki służby medycyny pracy związane z kontrolą wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy (womp):
1) udzielanie niezbędnych informacji obejmujących tryb, zakres i jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych oraz sprawowania opieki zdrowotnej określanych w ustawie i udostępnianie dokumentacji medycznej;
2) w przypadku wskazania przez lekarza womp nieprawidłowości i ich przyczyn oraz przedstawienia wniosków dotyczących ich usunięcia, powiadomienia o wykonaniu zaleceń zawartych we wnioskach lub o ich niewykonaniu wraz z przyczynami w wystąpieniu pokontrolnym w terminie wskazanym przez kierownika womp;
3) złożenia wyjaśnień w przypadku stwierdzenia przez womp nieprawidłowości związanych z oceną stanowisk pracy zweryfikowanych przez upoważnionego do kontroli lekarza womp podczas wizytacji;
4) poddanie się odpłatnemu szkoleniu w jednostce naukowo-badawczej w przypadku stwierdzenia istotnych uchybień;
5) powtórne przeprowadzenia ponownych badań profilaktycznych na własny koszt w przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w przeprowadzonych badaniach.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 9
Obowiązek zgłoszenia podjęcia oraz zakończenia działalności do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy jest:
1) obligatoryjny dla każdego lekarza specjalisty medycyny pracy;
2) obligatoryjny dla pielęgniarek wykonujących zadania służby medycyny pracy;
3) obligatoryjny dla psychologa wykonującego zadania służby medycyny pracy;
4) obligatoryjny dla podstawowej jednostki służby medycyny pracy;
5) wymagany w zakresie doprecyzowanym i formie pisemnej we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wykonującego działalność wojewódzkim ośrodku medycyny pracy;
6) wymagany w zakresie doprecyzowanym i formie pisemnej we właściwym ze względu na miejsce jej wykonywania wojewódzkim ośrodku medycyny pracy;
7) wymagany w ciągu 14 dni od dnia podjęcia lub zakończenia działalności.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 10
Orzecznictwo lekarskie w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych wykonuje:
1) lekarz specjalista medycyny pracy lub medycyny przemysłowej zatrud- niony w poradni chorób zawodowych wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy lub w klinice lub poradni chorób zawodowych uniwersytetów medycznych, po zasięgnięciu opinii specjalisty chorób zakaźnych, a w przypadku gruźlicy po zasięgnięciu opinii lekarza specjalisty chorób płuc;
2) lekarz specjalista chorób zakaźnych zatrudniony w poradni chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodni lub oddziale chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego;
3) lekarz specjalista w dziedzinie medycyny odpowiedniej dla choroby, z powodu której pacjent był leczony w zakładzie opieki stacjonarnej;
4) lekarz specjalista chorób płuc zatrudniony w Poradni Pulmonologicznej poziomu wojewódzkiego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 11
Badanie lekarskie marynarza na statku morskim w zakresie dotyczącym zdolności do rozpoznawania kolorów:
1) jest oceniane w ramach obligatoryjnej konsultacji okulistycznej;
2) jest obligatoryjne dla kapitanów, oficerów pokładowych i marynarzy, od których wymaga się podjęcia obowiązków obserwatora;
3) nie jest obligatoryjne dla mechaników i elektroautomatyków;
4) jest ważne w okresie nie dłuższym niż 2 lata;
5) jest ważne w okresie nie dłuższym niż 6 lat.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 12
Wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do pracy na statku morskim:
1) nie jest zawarty w akcie prawnym, ale są to wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia;
2) jest zawarty w ustawie o pracujących na morzu;
3) jest załącznikiem do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie warunków zdrowotnych wymaganych od marynarzy do wykonywania pracy na statku morskim;
4) zawiera tylko wykaz stanów chorobowych stanowiących bezwzględne przeciwwskazanie do pracy na statkach morskich;
5) zawiera zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy na statku.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 13
W ramach badania lekarskiego, przeprowadzanego w celu wydania świadectwa zdrowia marynarza, uprawniony lekarz dokonuje oceny zdrowia marynarza w zakresie:
1) układu sercowo-naczyniowego, z uwzględnieniem wyników spoczynkowej elektrokardiografii;
2) układu oddechowego z uwzględnieniem badania radiologicznego klatki piersiowej oraz w przypadkach uzasadnionych - testów służących wykryciu zakażenia prątkami gruźlicy;
3) narządu słuchu, z uwzględnieniem wyników badania audiometrycznego i narządu równowagi;
4) narządu słuchu i równowagi z uwzględnieniem obligatoryjnej konsultacji otolaryngologicznej i neurologicznej;
5) narządu wzroku z uwzględnieniem obligatoryjnej konsultacji okulistycznej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 14
Badanie lekarskie marynarza wykonującego pracę na morzu w zakresie narządu słuchu:
1) jest oceniane w ramach obligatoryjnej konsultacji otolaryngologicznej;
2) jest oceniane w ramach konsultacji otolaryngologicznej obligatoryjnej dla kapitanów, oficerów pokładowych i marynarzy, od których wymaga się podjęcia obowiązków obserwatora;
3) jest oceniane tylko badaniem akumetrycznym - szeptem z odległości 3 metrów, badanie audiometryczne nie jest badaniem obligatoryjnym;
4) ocenia zdolność słyszenia, przy czym u marynarzy powinna się ona kształtować na średnim poziomie 30 dB (bez wspomagania) w sprawniejszym uchu i na średnim poziomie 40 dB w uchu o gorszej sprawności słuchowej przy częstotliwościach dźwięku 500, 1.000, 2.000 i 3.000 Hz potwierdzonej badaniem audiometrycznym tonalnym;
5) jest oceniane otoskopowo lub w ramach konsultacji otolaryngologicznej w przypadku stwierdzenia ubytku słuchu w badaniu audiometrycznym.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 15
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia marynarza do wykonywania pracy na statku morskim, wydawanego w formie świadectwa zdrowia:
1) świadectwo zdrowia marynarza mogą wydawać po uprzednim badaniu tylko lekarze uprawnieni do przeprowadzania badań profilaktycznych po zaliczeniu odpowiedniego szkolenia w Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej lub w ośrodku wyznaczonym przez ten Instytut;
2) do przeprowadzenia badań w celu wydania świadectwa zdrowia są uprawnieni lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny pracy, medycyny transportu lub spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 229 Kodeksu pracy;
3) świadectwo zdrowia wydaje się na okres 2 lat, a w przypadku gdy osoba ubiegająca się o zatrudnienie na statku nie ukończyła 18 lat na okres 1 roku;
4) świadectwo zdrowia wydaje się na okres 3 lat, a w przypadku gdy osoba ubiegająca się o zatrudnienie na statku nie ukończyła 18 lat na okres 2 lat.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 16
Jeśli pacjent lub pracodawca nie zgadza się z treścią orzeczenia o braku lub istnieniu przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku to:
1) wnosi odwołanie wraz z uzasadnieniem za pośrednictwem lekarza, który je wydał;
2) wnosi odwołanie bezpośrednio do jednostki odwoławczej;
3) prawo do wniesienia odwołania dotyczy terminu 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia;
4) prawo do wniesienia odwołania dotyczy terminu 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia;
5) lekarz, który je wydał w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania przekazuje je wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego orzeczenia do właściwego podmiotu;
6) lekarz, który je wydał w terminie przekazuje kopię dokumentacji stanowią- cą podstawę wydanego orzeczenia do właściwego podmiotu niezwłocznie po zawiadomieniu przez jednostkę odwoławczą o wniesieniu odwołania;
7) badanie odwoławcze powinno być przeprowadzone w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku;
8) przepisy nie regulują czasu przeprowadzania badania odwoławczego, jedynie czas w jakim pracownik lub pracodawca może się odwołać od orzeczenia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 17
Zapis w skierowaniu na badanie profilaktyczne w pozycji czynniki biologiczne: 'Grupa 2 zagrożenia' oznacza, że:
Pytanie 18
51-letni pacjent z 20-letnim stażem na stanowisku: magazynier, obsługa wózka widłowego z unoszeniem do 1,6 m w trakcie badania okresowego podaje, że od 3 lat jest leczony z powodu jaskry. W badaniu przedmiotowym i podmioto- wym poza tym bez odchyleń od stanu prawidłowego. Warunkiem wydania orze- czenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na tym stanowisku jest:
1) prawidłowy poziom ciśnienia w gałce ocznej prawej i lewej;
2) opinia okulisty leczącego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do obsługi wózków widłowych;
3) stwierdzenie poziomego pola widzenia co najmniej 160° z zakresem co najmniej 70° na lewo i na prawo oraz 30° w górę i w dół, w obrębie kąta 30° od punktu fiksacji nie powinny występować żadne ubytki pola widzenia;
4) stwierdzenie poziomego pola widzenia co najmniej 120° z zakresem co najmniej 70° na lewo i na prawo oraz 30° w górę i w dół, w obrębie kąta 20° od punktu fiksacji nie powinny występować żadne ubytki pola widzenia;
5) przeprowadzanie systematycznego monitoringu oceny funkcjonalności narządu wzroku z częstotliwością uzgodnioną z lekarzem okulistą;
6) prawidłowego wyniku testów sprawności psychoruchowej w ramach obligatoryjnej konsultacji psychologicznej zgodnej ze wzorem zawartym w akcie prawnym.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 19
Zapis w skierowaniu na badanie profilaktyczne w pozycji czynniki fizyczne: 'kategoria B narażenia na promieniowanie jonizujące' oznacza, że:
1) pracownik może być narażony na dawkę skuteczną przekraczającą 6 mSv (milisiwertów) w ciągu roku lub na dawkę równoważną, przekraczającą trzy dziesiąte wartości dawek granicznych dla soczewek oczu, skóry i kończyn;
2) pracownik może być narażony na dawkę skuteczną przekraczającą 1 mSv (milisiwert) w ciągu roku lub na dawkę równoważną, równą jedną dziesiątą wartości dawek granicznych dla soczewek oczu, skóry i kończyn;
3) istnieje zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia objawów ze strony narządów krytycznych ze względu na możliwość rozprzestrzeniania się skażeń promieniotwórczych lub mogą wystąpić duże zmiany mocy dawki promieniowania jonizującego a pracownik pracuje na terenie kontrolowanym;
4) istnieje zmniejszone prawdopodobieństwo wystąpienia objawów ze strony narządów krytycznych ze względu na brak możliwości rozprzestrzeniania się skażeń promieniotwórczych a pracownik pracuje na terenie nadzorowanym.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 20
Pracownik, który w skierowaniu na badanie profilaktyczne ma opisane narażenie na promieniowanie elektromagnetyczne w środowisku pracy, może wykonywać pracę
1) tylko i wyłącznie w strefie bezpiecznej;
2) w strefie pośredniej, przy czym pracownik może przebywać w tej strefie w ciągu całej zmiany roboczej, wynoszącej 8 godzin;
3) w strefie zagrożenia, przy czym pracownik może przebywać w tej strefie przez określony czas, krótszy niż 8 godzin, zależny od wartości natężenia pól elektrycznych i magnetycznych występujących na stanowisku pracow- nika, zgodnie z warunkami dopuszczalnej ekspozycji zawodowej, ustalo- nymi zgodnie z krajowymi zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy w polach elektromagnetycznych;
4) w strefie niebezpiecznej, jedynie pod warunkiem stosowania odpowiednich środków ochrony osobistej;
5) w strefie bezpiecznej, zagrożenia i pośredniej, wykluczona jest możliwość pracy w strefie niebezpiecznej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 21
Zakres schorzeń, które powinien wykluczyć lekarz przeprowadzający badanie osoby występującej o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszającej do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną:
Pytanie 22
Badanie lekarskie osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną obejmuje:
Pytanie 23
Osoba, u której stwierdzono wystąpienie pierwszego lub pojedynczego nieprowokowanego napadu o symptomatologii padaczkowej może uzyskać orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami:
1) jeśli jest osobą ubiegającą o wydanie lub posiadającą prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E ,D, D+E, która przedstawi opinię lekarza neurologa potwierdzająca roczny okres bez napadów;
2) jeśli jest osobą ubiegającą o wydanie lub posiadającą prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B+E lub T, która przedstawi opinię lekarza neurologa potwierdzająca sześciomiesięczny okres bez napadów;
3) jeśli przedstawi lekarzowi uprawnionemu zaświadczenie od epileptologa, który potwierdzi brak podstaw do rozpoznania padaczki;
4) jeśli jest osobą ubiegającą o wydanie lub posiadającą prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, która przedstawi opinię lekarza neurologa potwierdzającą co najmniej 10 letni okres bez napadu padaczkowego lub o symptomatologii padaczkowej bez konieczności leczenia farmakologicznego, a także niestwierdzenie patologii mózgu właściwej dla padaczki i niewykrycie aktywności padaczkopodobnej na elektroencefalogramie;
5) jeśli przedstawi lekarzowi uprawnionemu opinię lekarza neurologa w formie karty konsultacyjnej neurologicznej, według wzoru określonego w rozporządzeniu w sprawie badań kierowców.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 24
20-letni pacjent leczony farmakologicznie z powodu cukrzycy ubiega się o wydanie prawa jazdy kategorii A, B1, B. Możliwe jest wydanie przez lekarza uprawnionego orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, jeśli:
1) pacjent przeprowadza kontrolę nad przebiegiem choroby zgodnie ze wskazaniami lekarza prowadzącego leczenie cukrzycy;
2) pacjent wykaże pełną świadomość ryzyka hipoglikemii w szczególności za- grożenia utratą przytomności i zadeklaruje świadomość konieczności zgło- szenia się na ponowne badanie w przypadku wystąpienia w porze czuwania ciężkiej hipoglikemii nawet nie związanej z kierowaniem pojazdami;
3) termin kolejnego badania zostanie wyznaczony za max 5 lat;
4) termin kolejnego badania zostanie wyznaczony za max 3 lata, a w przypadku insulinoterapii za rok;
5) pacjent przedstawi zaświadczenie od diabetologa;
6) pacjent przedstawi uprawnionemu lekarzowi opinię lekarza specjalisty w dziedzinie diabetologii albo innego lekarza prowadzącego leczenie cukrzycy w formie karty konsultacyjnej diabetologicznej, według wzoru zawartego w rozporządzeniu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 25
60-letni kierowca kategorii B skierowany na badanie w związku z zastrzeżeniami w stanie zdrowia w wywiadzie podaje napad o symptomatologii padaczkowej (6 miesięcy temu po zażyciu viagry), który powtórzył się w tych samych okolicznościach po 4 miesiącach. W konsultacji neurologicznej rozpoznano: inne padaczki; nie można wykluczyć indukcji napadów przez viagrę, od 4 miesięcy leczony Depakine Chrono. Specjalista medycyny pracy może wydać orzeczenie:
Pytanie 26
Promocja zdrowia w miejscu pracy to:
1) interwencje w sferze zdrowotnych stylów życia pracowników, związanych z pracą a także z ich codziennym życiem poza pracą;
2) interwencje w sferze zdrowotnych stylów życia pracowników, ale tylko związanych z pracą;
3) ponadnormatywne, tzn. niewymagane formalnie, interwencje medyczne związane z profilaktyką;
4) realizowanie przez zakład wszystkich obowiązujących przepisów BHP;
5) służące zdrowiu ponadnormatywne, czy pozanormatywne interwencje w środowisko pracy, tzn. polepszanie warunków środowiska pracy ponad minima określone normatywami higienicznymi.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 27
45-letni kierowca autobusu podlegający badaniu na podstawie art. 39j ust.1 ustawy o transporcie drogowym zgłosił się na badanie kontrolne po zabiegu wszczepienia defibrylatora (zabieg 2 miesiące temu). Specjalista medycyny pracy powinien wydać orzeczenie:
Pytanie 28
Rolą wojewódzkich ośrodków medycyny pracy w zakresie promocji zdrowia w miejscu pracy jest:
Pytanie 29
Który z niżej wymienionych związków ulega w organizmie utlenieniu do tlenku węgla tworząc karboksyhemoglobinę?
Pytanie 30
W próbie oziębienia rąk połączonej z czynnościową próbą termiczną, wykonywanej pilarzowi w diagnostyce postaci naczyniowej zespołu wibracyjnego, za 'brak odnowy' przyjmuje się powrót temperatury rąk do stanu wyjściowego w czasie:
Pytanie 31
Wśród wymienionych w pozycji 'Nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze dla ludzi' wykazu chorób zawodowych nie znajduje się:
Pytanie 32
Stolarzowi lat 50, pracującemu 15 lat w narażeniu na pył drewna, bez stwierdzonej patologii w badaniu, należy zgodnie z przepisami prawa wyznaczyć termin następnego badania profilaktycznego za:
Pytanie 33
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące akrylonitrylu:
Pytanie 34
Do narażenia na który z niżej wymienionych czynników narażenia zawodowego zakres badania profilaktycznego obejmuje obligatoryjnie oznaczenie TSH:
Pytanie 35
Dla znacznego uszkodzenia nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka typowy jest:
Pytanie 36
Szponowate ustawienie palców jest objawem znacznie zaawansowanego uszkodzenia nerwu:
Pytanie 37
Wskaż mechanizm działania soli czwartorzędowych związków amoniowych:
Pytanie 38
Następstwem przebytego ostrego zatrucia arsenowodorem może być:
Pytanie 39
Do biomarkerów skutków należy:
Pytanie 40
Skutkiem narażenia - ostrego lub przewlekłego - na wanad są:
1) działanie drażniące na układ oddechowy (kaszel, podrażnienie nosa, gardła, krwotoczne zapalenie oskrzeli, chemiczne zapalenie płuc);
2) działanie drażniące na układ oddechowy (kaszel, podrażnienie nosa, gardła);
3) zielone zabarwienie języka;
4) bóle i zawroty głowy;
5) drżenie rąk;
6) zmiany skórne o typie wyprysku;
7) zielone zabarwienie włosów;
8) alergiczne zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych;
9) zaburzenia ruchowe i niedowłady;
10) chorobę Shavera.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 41
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące miedzi:
Pytanie 42
U ucznia szkoły piekarskiej po 1,5 roku od rozpoczęcia szkolenia zawodowego wystąpiły objawy nieżytu nosa, napadowy suchy kaszel i słyszalne świsty przy oddychaniu. Objawy nasilają się podczas praktycznej nauki zawodu. Jakie powinno być dalsze postępowanie lekarza sprawującego opiekę profilaktyczną na uczniem?
Pytanie 43
Jeżeli pracownicy narażeni są w ciągu tej samej zmiany roboczej kolejno lub jednocześnie na kilka substancji o podobnym charakterze działania toksycznego, to:
Pytanie 44
Pacjent 62-letni, po zawale serca 4 lata wcześniej, na badaniach okreso- wych powiedział, że ostatnio występują u niego zaburzenia rytmu serca i w ciągu ostatniego roku 3 razy stracił przytomność z tego powodu i planowana jest u niego implantacja rozrusznika - oczekuje na zabieg. Ze skierowania wynika, że pracownik wykonuje pracę na wysokości powyżej 3 m. U tego pacjenta należy:
Pytanie 45
U pacjenta przyjmowanego do pracy na stanowisku operatora, u którego pracodawca określił w skierowaniu, że jest to praca wymagająca pełnej sprawności psychoruchowej, oprócz kompleksowej oceny stanu zdrowia należy wykonać następujący zestaw badań:
Pytanie 46
Pacjent 35-letni, po urazie oka (utrata prawego oka) zgłosił się na badanie kontrolne po 6 miesiącach zwolnienia i 2 miesiącach świadczenia rehabilitacyj- nego. Wykonuje pracę na stanowisku magazyniera - w skierowaniu wskazano pracę na wysokości powyżej 3 m. Na tym stanowisku pacjent pracuje od 10 lat. Pacjent przedstawił opinię lekarza okulisty potwierdzającą adaptację do jednooczności. U tego pacjenta należy:
Pytanie 47
W przypadku której z chorób zawodowych można określić okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpozna- nia choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym:
Pytanie 48
Przeciwwskazaniem do pracy obciążającej narząd głosu są:
1) wady rozwojowe krtani, wady wrodzone podniebienia;
2) porażenia nerwów krtaniowych wstecznych;
3) brodawczaki krtani;
4) guzki głosowe o charakterze nawrotowym, tzn. oporne na leczenie fonochirurgiczne i rehabilitację głosu;
5) zanikowy nieżyt górnych dróg oddechowych;
6) sezonowy alergiczny nieżyt nosa;
7) nadwrażliwość na kredę.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 49
Uszkodzenie słuchu uważa się za trwałe, jeśli po ustaniu narażenia na hałas utrzymuje się ono przez okres ponad:
Pytanie 50
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zawodowego ubytku słuchu:
1) jest to obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem;
2) wyrażony jest podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym;
3) wyrażony jest podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 55 dB w uchu lepiej słyszącym;
4) jest obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 2, 3 i 4 kHz;
5) jest obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 51
Cechą charakterystyczną astmy wywołanej przez alergeny o dużej masie cząsteczkowej, odróżniającą ją od astmy wywołanej przez alergeny o małej masie cząsteczkowej jest:
Pytanie 52
W Polsce przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli można rozpoznać jako chorobę zawodową, jeżeli na stanowisku pracy stwierdzono przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń w ostatnich:
Pytanie 53
Nadreaktywność oskrzeli może występować w wielu stanach chorobowych innych niż astma oskrzelowa - z wyjątkiem:
1) atypowego zapalenia płuc;
2) alergicznego nieżytu nosa;
3) alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych;
4) eozynofilowego zapalenia oskrzeli;
5) zastoinowych wad serca;
6) wirusowych infekcji dróg oddechowych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 54
Gorączką poniedziałkową, ze względu na charakterystyczne występowa- nie dolegliwości po okresie wolnym od pracy, w pierwszym dniu tygodnia roboczego, nazywa się:
Pytanie 55
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące chromu:
Pytanie 56
Wskaż cechy charakterystyczne dla kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia, odróżniające je od alergicznego kontaktowego zapalenia skóry:
1) wysoka częstość choroby;
2) niska częstość choroby;
3) przebieg choroby o charakterze crescendo;
4) przebieg choroby o charakterze decrescendo;
5) wcześniejsza ekspozycja nie jest konieczna;
6) konieczna wcześniejsza ekspozycja;
7) występują odczyny immunologiczne;
8) zmiany skórne mogą się szerzyć poza miejscem ekspozycji.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 57
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące testów otwartych (open tests):
Pytanie 58
Zgodnie z krótką klasyfikacją ILO z 1980 r. zacienienia małe nieregularne o grubości 1,5-3 mm opisuje się symbolem:
Pytanie 59
Wskaż fałszywe stwierdzenia dotyczące alergii na tworzywa akrylowe:
1) stanowią podstawowy materiał do produkcji protez dentystycznych, szkieł kontaktowych i sztucznych paznokci;
2) powodują ciężkie zmiany wypryskowe skóry rąk, umiejscowione nie tylko na powierzchniach grzbietowych, ale również na opuszkach palców;
3) dobrą ochronę skóry rąk przed akrylanami stanowią rękawiczki lateksowe;
4) nadwrażliwość powodują monomery - pochodne kwasu akrylowego i kwasu metakrylowego;
5) nadwrażliwość powodują oligomery, kopolimery, inicjatory, aktywatory, plastyfikatory i fotostabilizatory.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 60
Pylice niekolagenowe są spowodowane wdychaniem pyłu:
1) cyny;
2) siarczanu baru;
3) kaolinu;
4) tlenków żelaza;
5) karborundu;
6) kobaltu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 61
Które działanie biologiczne jest charakterystyczne dla odpowiedniego rodzaju pyłu?
1) działanie zwłókniające;
a) pył szkła;
2) działanie drażniące;
b) pył bawełny;
3) działanie alergizujące;
c) pył zawierający kaolin;
d) pył zawierający nierozpuszczalne związki baru;
e) pył zawierający trydymit.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 62
Zacienienia nieregularne, pasmowate i smużaste, w zależności od ich grubości opisywane literami s, t i u, są typowe dla obrazu radiologicznego:
Pytanie 63
Podczas wstępnego badania profilaktycznego przeprowadzonego u 45-letniego mężczyzny, który ma być zatrudniony na stanowisku związanym z narażeniem w miejscu pracy na hałas o wielkości Lex8h = 89dB, w badaniu audiometrycznym stwierdzono średni odbiorczy ubytek słuchu dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz wynoszący 15 dB dla ucha lewego i 10 dB dla ucha prawego. Wskaż właściwe postępowanie orzecznicze:
Pytanie 64
Podczas badania profilaktycznego przeprowadzonego u przedstawiciela handlowego, kierującego pojazdem silnikowym (do czego wymagana jest kate- goria B prawa jazdy) stwierdzono cukrzycę typu 2 leczoną insuliną, bez epizodów ciężkiej hipoglikemii. Pacjentowi:
Pytanie 65
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące badań profilaktycznych instruktorów techniki jazdy:
Pytanie 66
Na badanie profilaktyczne zgłosił się kierowca taksówki osobowej (do prowadzenia której wymagana jest kategoria B prawa jazdy). W wywiadzie podał, że od 5 lat choruje na cukrzycę typu 2 leczoną lekami doustnymi, bez epizodów ciężkiej hipoglikemii. Pacjentowi:
Pytanie 67
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące kryteriów dla narządu słuchu dla osób kierujących pojazdami uprzywilejowanymi (dla kategorii B prawa jazdy):
Pytanie 68
Jakie poziomy hałasu w miejscu pracy są przeciwskazaniem do pracy dla kobiet w ciąży?
Pytanie 69
Na badanie lekarskie zgłosił się pacjent ubiegający się o kategorię C prawa jazdy. W trakcie badania okulistycznego stwierdzono: - ostrość wzroku bez korekcji dla oka lewego: 0,5 - ostrość wzroku po korekcji dla oka lewego: 0,7 - ostrość wzroku bez korekcji dla oka prawego: 0,1 - ostrość wzroku po korekcji dla oka prawego: 0,4 - pole widzenia: 90 na lewo i 70 na prawo i 30 w górę i w dół - rozpoznawanie barw: prawidłowe - widzenie stereoskopowe: brak - widzenie zmierzchowe i wrażliwość na olśnienie: prawidłowe U pacjenta można orzec:
Pytanie 70
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące oceny widzenia zmierzchowego i wrażliwości na olśnienie u osób ubiegających się o prawo jazdy:
Pytanie 71
Które z poniżej wymienionych nie jest przeciwwskazaniem zdrowotnym do kierowania pojazdem uprzywilejowanym lub przewożącym wartości pieniężne:
Pytanie 72
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące kryteriów zdolności rozpoznawania barw u osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną:
Pytanie 73
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące oceny układu oddechowego u osoby wykonującej prace podwodne:
Pytanie 74
Wskaż płatnika badania lekarskiego przeprowadzonego w celu udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia:
Pytanie 75
Które spośród niżej wymienionych stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczają możliwość wydania orzeczenia o posiadaniu zdolności fizycznej i psychicznej do wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej?
1) organiczne zaburzenia psychiczne włącznie z zespołami objawowymi;
2) zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych, z wyłączeniem palenia tytoniu;
3) schizofrenia, zaburzenia typu schizofrenii (schizotypowe) i urojeniowe;
4) zaburzenia nastroju (afektywne);
5) zaburzenia nerwicowe lękowe, obsesyjno-kompulsyjne, dysocjacyjne, pod postacią somatyczną;
6) przewlekająca się reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne;
7) zaburzenia osobowości;
8) zaburzenia nawyków i popędów;
9) zaburzenia preferencji seksualnych (transwestytyzm fetyszystyczny, ekshibicjonizm, oglądactwo, pedofilia, sadomasochizm);
10) upośledzenie umysłowe.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 76
Test ciśnieniowy przeprowadzany u osób wykonujących prace podwodne ma na celu ustalenie reakcji organizmu na:
Pytanie 77
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące oceny narządu wzroku u osoby wykonującej prace podwodne:
Pytanie 78
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące oceny układu nerwowego u osoby wykonującej prace podwodne:
Pytanie 79
Profilaktyczna opieka zdrowotna jest to ogół działań:
Pytanie 80
Które spośród niżej wymienionych chorób układu wydzielania wewnętrznego stanowią przeciwskazanie do wykonywania zawodu nurka?
1) cukrzyca;
2) choroba Gravesa-Basedowa;
3) choroba Cushinga;
4) choroba Addisona.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 81
Zadań służby medycyny pracy w myśl obowiązujących przepisów nie realizują:
Pytanie 82
W przypadku których z poniżej wymienionych narażeń pracodawca nie jest obowiązany zapewnić pracownikom pracujących w tych narażeniach okresowych badań lekarskich po zaprzestaniu pracy:
Pytanie 83
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące ochrony kobiet ciężarnych eksponowanych zawodowo na promieniowanie jonizujące:
Pytanie 84
Międzynarodowa Agencja Badań Nad Rakiem (IARC) uznała pole magnetyczne zakresu ELF (3 - 3000 Hz) za przypuszczalnie rakotwórcze dla ludzi (grupa 2B). Jakie jeszcze pole elektromagnetyczne zostało zaliczone do tej grupy?
Pytanie 85
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące przeprowadzania w trybie odwoławczym badań lekarskich kandydatów do szkół ponadpodstawowych lub wyższych i na kwalifikacyjne kursy zawodowe, uczniów tych szkół, studentów, słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz uczestników studiów doktoranckich, w przypadku gdy kwestionowane badanie miało miejsce w podstawowej jednostce służby medycyny pracy:
Pytanie 86
Do czego jest obowiązany pracodawca w ramach ochrony pracownika przed zagrożeniem spowodowanym przez szkodliwy czynnik biologiczny?
1) do zapewnienia pracownikowi bezpiecznych warunków spożywania posiłków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach;
2) do wyposażenia pracownika w odpowiednie środki ochrony indywidualnej i przechowywania ich w wyraźnie oznakowanym miejscu;
3) do zapewnienia właściwych pomieszczeń, urządzeń higieniczno- sanitarnych, a także środków higieny osobistej oraz, jeżeli to konieczne, środków do odkażania skóry lub błon śluzowych;
4) do zapewnienia bezpiecznych warunków odkażania, czyszczenia, a w razie konieczności niszczenia odzieży, środków ochrony indywidualnej i wyposażenia, które uległy skażeniu szkodliwym czynnikiem biologicznym;
5) do zgłaszania awarii lub wypadku związanego z uwolnieniem się szkodliwego czynnika biologicznego, w zależności od jego rodzaju, do właściwych jednostek służby medycyny pracy oraz właściwego inspektora sanitarnego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 87
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
Pytanie 88
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
Pytanie 89
Poczucie tzw. izolacji akustycznej u pracownika zawodowo narażonego na hałas, to:
Pytanie 90
Kobieta w ciąży na stanowisku pracy nie może:
Pytanie 91
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące mikroklimatu w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów prawnych:
1) kryterium klasyfikacji środowiska termicznego do obszaru mikroklimatu gorącego jest wartość wskaźnika PMV (przewidywana ocena średnia) w zakresie powyżej +2,0;
2) obciążenie termiczne w mikroklimacie gorącym określa się za pomocą wskaźnika WBGT wyrażonego w stopniach Celsjusza [°C];
3) mikroklimat zimny odnosi się do warunków środowiska termicznego, dla których temperatura powietrza wynosi poniżej 10°C, a prędkość ruchu powietrza i jego wilgotność względna są większe odpowiednio od 0,1 ms- 1 i 5%;
4) dopuszczalne wychłodzenie miejscowe organizmu określa wartość wskaźnika IREQmini IREQneutral [m2·K·W−1], które zależą od warunków środowiska termicznego, metabolizmu (wydatku energetycznego) oraz parametrów odzieży (izolacyjności i przepuszczalności powietrza);
5) dopuszczalne wychłodzenie ogólne organizmu określa wskaźnik tWC [°C].
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 92
Według aktualnie obowiązujących przepisów prawnych, pole elektromag- netyczne oznacza czynnik fizyczny w środowisku pracy w postaci pola lub promieniowania elektromagnetycznego o częstotliwości z zakresu:
Pytanie 93
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące pracy monotypowej:
1) o monotypii pracy mówi się, jeżeli wykonywane czynności powtarzają się w odstępach krótszych niż 10 minut;
2) jeżeli praca monotypowa ma charakter statyczny, to po 50 minutach pracy wymagany jest 10-minutowy odpoczynek;
3) parametrami przydatnymi w ocenie obciążenia pracami monotypowymi są: czas wykonywania danej czynności, siła potrzebna do jej wykonania, częstość powtarzania i stopień ograniczenia ruchowego;
4) podczas wykonywania prac monotypowych należy wyeliminować częste zmiany kierunku ruchów, które powodują przyspieszenie i zwolnienie ruchów, co prowadzi do straty czasu i zwiększenia zużycia energii;
5) podczas wykonywania prac monotypowych ruchy rąk powinny być symetryczne i przeciwkierunkowe.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 94
Minimalne wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, jakie powinny spełniać stanowiska pracy wyposażone w monitory ekranowe zakładają, że:
Pytanie 95
Wskaż prawidłowe przyporządkowanie patogenów do grup zagrożenia szkodliwych czynników biologicznych według klasyfikacji określonej przepisami prawa:
Pytanie 96
Długotrwała praca w lateksowych rękawicach ochronnych powoduje hy- dratację lateksu, co zmniejsza jego szczelność, zwiększa porowatość i możliwość transmisji zakażeń krwiopochodnych. Z tego powodu w przypadku długotrwałych zabiegów chirurgicznych operatorzy powinni:
Pytanie 97
Test Cozena, próba Milla i próba Maudsleya są stosowane w diagnostyce klinicznej:
Pytanie 98
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące chorób nowotworowych o etiologii zawodowej:
1) ekspozycja na wysokie stężenia benzenu zwiększa ryzyko rozwoju szpiczaka mnogiego;
2) białaczki wywołane narażeniem na promieniowanie jonizujące są roz- patrywane w orzecznictwie z pozycji 17.9 wykazu chorób zawodowych, tj. jako nowotwory wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%;
3) białaczki wywołane narażeniem na promieniowanie jonizujące są rozpatrywane w orzecznictwie z pozycji 17.3 wykazu chorób zawodowych, tj. jako nowotwory układu krwiotwórczego;
4) ekspozycja na promieniowanie jonizujące wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju przewlekłej białaczki limfatycznej;
5) ekspozycja na promieniowanie jonizujące nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju czerniaka.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 99
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące egzogennego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych (EAZPP):
Pytanie 100
Skala GRBAS służy do:
Pytanie 101
Najczęściej rozpoznawane choroby zawodowe wśród pracowników opieki zdrowotnej i pomocy społecznej w latach 2009-2016 stanowią:
Pytanie 102
Badanie analityczne, w którym uczestnicy są włączani do badania przed wystąpieniem badanego rezultatu (choroby) jest definiowane w epidemiologii jako:
Pytanie 103
Znaczące przesunięcie progu słuchu definiuje się jako wystąpienie śred- niego przesunięcia progu słuchu w odniesieniu do audiogramu 'zerowego' o wartość co najmniej:
Pytanie 104
Narażenie na hałas może skutkować ubytkiem słuchu wyrażonym podwyższeniem progu słuchu do:
Pytanie 105
Które zmiany nie są charakterystyczne dla postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego?
Pytanie 106
Który z nerwów czaszkowych najczęściej ulega porażeniu we wczesnym stadium neuroboreliozy?
Pytanie 107
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołu wibracyjnego wywołanego ogólnym działaniem drgań mechanicznych:
Pytanie 108
Które z wymienionych kryteriów nie jest charakterystyczne dla rozpoznania zespołu Corrao?
Pytanie 109
Mianem frakcji respirabilnej określa się:
Pytanie 110
Do nowotworów azbestozależnych zalicza się międzybłoniaka oraz:
Pytanie 111
Najczęstszą przyczyną choroby niedokrwiennej serca jest:
Pytanie 112
Miejsce największej kumulacji rtęci bez względu na jej postać chemiczną to:
Pytanie 113
Wskaż najczęstszą tachyarytmię nadkomorową:
Pytanie 114
Genetycznie uwarunkowany niedobór α1-antytrypsyny jest czynnikiem ryzyka rozwoju:
Pytanie 115
Stłuszczenie wątroby mogą spowodować wymienione poniżej substancje, z wyjątkiem:
Pytanie 116
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące cukrzycy typu 2:
Pytanie 117
Zespół stopy cukrzycowej jako przewlekłe powikłanie cukrzycy powstaje wskutek:
Pytanie 118
W przebiegu niedokrwistości chorób przewlekłych obserwuje się:
Pytanie 119
Co uzasadnia stosowanie promieniowania jonizującego?
Pytanie 120

