Egzamin PES Endokrynologia / jesień 2020
120 pytań
Pytanie 1
Do skutków stosowania steroidów anaboliczno-androgenowych (SAA) nie zalicza się:
1) ginekomastii;
2) zwiększenia stężenia globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG);
3) zahamowania wydzielania gonadotropin przez przysadkę;
4) zmniejszenia objętości jąder;
5) zwiększenia objętości jąder.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 2
U otyłego pacjenta (BMI 31 kg/m2) z cukrzycą typu 1, u którego mimo optymalnej insulinoterapii nie udaje się uzyskać pożądanych wartości glikemii, w leczeniu wspomagającym możesz zastosować:
Pytanie 3
Spośród podanych poniżej stwierdzeń na temat wysoce aktywnej terapii antyretrowirusowej (HAART) wskaż fałszywe:
1) terapia HAART hamuje metabolizm wątrobowy witaminy D;
2) u chorych leczonych HAART najczęstszym zaburzeniem czynności tarczycy jest choroba Gravesa i Basedowa;
3) powikłaniem leczenia HAART może być ginekomastia;
4) stosowanie HAART u pacjentów zakażonych wirusem HIV zwiększa ryzyko złamań kości;
5) aby zmniejszyć negatywny wpływ HAART na uszkodzenie kości stosuje się częste zmiany schematu terapii antyretrowirusowej oraz przerwy w leczeniu (drug holiday - wakacje lekowe).
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 4
Klasycznym objawem pierwotnej nadczynności przytarczyc jest obraz radiologiczny ostetitis fibrosa cystica, na który składa/ją się:
1) resorpcja podokostnowa;
2) guzy brunatne kości;
3) torbiele kostne;
4) obraz soli i pieprzu w kościach czaszki;
5) zanik kostny w obrębie bliższych końców obojczyków.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 5
W postępowaniu zachowawczym w pierwotnej nadczynności przytarczyc zalecisz pacjentowi:
1) ograniczenie spożycia wapnia w diecie do poziomu nieprzekraczającego 500 mg/24h, ponieważ utrzymanie zwykłej podaży wapnia u chorego na pierwotną nadczynność przytarczyc powoduje progresję choroby;
2) utrzymanie zwykłej podaży wapnia w diecie, ale nie przekraczającej 1000 mg/24h;
3) dietę bogatą w wapń, gdyż spowolnia to utratę masy kostnej;
4) unikanie ekspozycji na światło, używanie kremów z filtrem SPF50 w celu utrzymania stężenia witaminy 25(OH)D w surowicy poniżej 20 ng/dl;
5) rozpoczęcie suplementacji witaminy D od dawek 400-1000 j.m/24h, aby utrzymać jej poziom 20-30 ng/ml.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 6
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące nadczynności tarczycy u nowo- rodka spowodowanej autoimmunologiczną chorobą gruczołu tarczowego u matki:
1) nadczynność tarczycy u noworodka może być poprzedzona przemijającą niedoczynnością tarczycy, jeśli matka jest leczona lekiem przeciwtarczy- cowym;
2) jeśli matka przed laty przebyła leczenie radiojodem z powodu nadczyn- ności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa i Basedowa i obecnie jest w eutyreozie to wystąpienie nadczynności tarczycy u noworodka jest niemożliwe;
3) nadczynność tarczycy u noworodka należy leczyć lekiem przeciwtarczy- cowym jako przygotowanie do leczenia radykalnego;
4) leczenie noworodka lekiem przeciwtarczycowym może być konieczne przez około 2 miesiące, ma to związek z okresem półtrwania odmatczynych przeciwciał anty-TSHR;
5) w końcowym okresie ciąży stężenie przeciwciał u płodu jest równe stężeniu przeciwciał u matki.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 7
U nosicieli mutacji RET należy przeprowadzić badania w celu oceny aktualnego zaawansowania choroby, takie jak:
1) badanie stężenia kalcytoniny we krwi, podstawowe i stymulowane;
2) badanie USG szyi i BACC w przypadku zmian ogniskowych w tarczycy;
3) badanie USG jamy brzusznej;
4) diagnostykę biochemiczną w kierunku guza chromochłonnego;
5) badanie stężenia wapnia w surowicy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 8
W której/ych z podanych poniżej sytuacji wskazane jest wykonanie adrenalektomii metodą otwartą?
1) obecność pięciocentymetrowego guza nadnercza lewego o densyjności wyjściowej w badaniu tomografii komputerowej 32 j.H, o bezwzględnym współczynniku wypłukiwania kontrastu po 10 minutach 34%, wykazującego cechy miejscowego naciekania;
2) obecność pięciocentymetrowego guza chromochłonnego nadnercza prawego;
3) u chorego wymagającego reoperacji nadnercza;
4) obecność dziewięciocentymetrowego guza nadnercza lewego o densyj- ności wyjściowej w badaniu tomografii komputerowej 2 j.H., o bezwzględ- nym współczynniku wypłukiwania kontrastu po 10 minutach 88%;
5) adrenalektomia metodą otwartą jest operacją o znaczeniu historycznym obecnie referencyjną metodą zawsze jest adrenalektomia laparoskopowa.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 9
Wskaż stwierdzenie fałszywe dotyczące diagnostyki DNA w raku rdzeniastym tarczycy:
Pytanie 10
Wskaż prawidłowy zestaw czynników zmniejszających stężenie SHBG:
Pytanie 11
Do przyczyn hipogonadyzmu hipogonadotropowego u mężczyzn nie należy:
Pytanie 12
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące wpływu poszczególnych hormonów na metabolizm:
Pytanie 13
W bloku których z wymienionych enzymów steroidogenezy stwierdza się współistnienie hiperandrogenizacji z nadciśnieniem tętniczym niskoreninowym?
1) 21-hydroksylazy;
2) 11-ß-hydroksylazy;
3) 17-α-hydroksylazy;
4) dehydrogenaza 3-ß-hydroksysteroidowa.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 14
Jakich sytuacji w diagnostyce i leczeniu hormonalnym możesz spodziewać się u pacjentki przyjmującej karbamazepinę?
Pytanie 15
Wskaż prawdziwe stwierdzenia opisujące działanie układu podwzgórzowo-przysadkowego:
1) wazopresyna wpływa hamująco na wydzielanie ACTH;
2) CRH wpływa hamująco na łaknienie;
3) podanie klonidyny powoduje u zdrowej osoby hamowanie wydzielania GH;
4) pierwotna niedoczynność tarczycy może być przyczyną hiperprolaktynemii;
5) hiperglikemia i wzrost poziomu wolnych kwasów tłuszczowych działają hamująco na wydzielanie GH.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 16
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące niedoczynności przysadki u pacjentów onkologicznych:
1) pierwszym objawem przerzutu raka piersi do przysadki może być moczówka prosta;
2) u dzieci leczonych radioterapią z powodu neuroblastoma najczęściej dochodzi do niedoczynności kortykotropowej przysadki;
3) do leków mogących wywołać niedoczynność przysadki zaliczamy inhibito- ry punktów kontrolnych (anty-CTLA-4 i anty-PD-1) oraz cyklofosfamid.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 17
U pacjenta z mieszanym guzem przysadki wydzielającym prolaktynę i hormon wzrostu leczonego analogiem somatostatyny i bromokryptyną oraz z nieprawidłową glikemią na czczo leczoną metforminą, lekarz rodzinny w ramach rutynowych badań laboratoryjnych stwierdził stężenie TSH 0,31 uIU/ml. Powyższy wynik może być związany z:
1) wtórną niedoczynnością tarczycy wynikającą z ucisku komórek tyreotropowych przysadki przez masę guza;
2) obecnością wola guzowatego nadczynnego;
3) leczeniem analogiem somatostatyny;
4) leczeniem bromokryptyną;
5) leczeniem metforminą.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 18
Niskorosłość nie jest elementem obrazu klinicznego zespołu:
Pytanie 19
Wskaż prawdziwe stwierdzenia opisujące zespół Pradera-Williego:
1) jest związany z zaburzeniem ekspresji matczynego allela chromosomu 15;
2) w wieku niemowlęcym objawia się hipotonią i upośledzeniem odruchu ssania;
3) w zespole Pradera-Willego stwierdza się zwiększone ryzyko wystąpienia wtórnej niedoczynności kory nadnerczy;
4) hipogonadyzm w przebiegu zespołu Pradera-Williego może być zarówno pochodzenia ośrodkowego (hipogonadyzm hipogonadotropowy) jak i obwodowego (hipogonadyzm hipergonadotropowy);
5) warunkiem włączenia i pozostania w programie leczenia hormonem wzrostu jest utrzymanie wskaźnika masy ciała BMI <90. centyla.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 20
U 30-letniego mężczyzny z nawracającą chorobą wrzodową w wywiadach stwierdzono ogólne osłabienie, pogorszenie libido i zaburzenia widzenia o typie zawężania pola widzenia:
1) wspomniane wyżej zaburzenia mogą być spowodowane mutacją protoonkogenu RET;
2) wspomnianym wyżej zaburzeniom mogą towarzyszyć zmiany ogniskowe nadnerczy;
3) rozpoznanie wstępne uzasadnia ocenę gospodarki wapniowo-fosforano- wej pod kątem pierwotnej nadczynności przytarczyc;
4) rozpoznanie wstępne uzasadnia poszukiwanie plam café au lait na ciele;
5) w powyższej sytuacji należy ocenić, czy istnieją wskazania do włączenia substytucji hydrokortyzonem, ponieważ choroba Addisona może współistnieć z zaburzeniami występującymi u pacjenta.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 21
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące osteokalcyny:
1) jest to niekolagenowe białko macierzy kostnej;
2) produkowana jest głównie przez osteoklasty;
3) wymaga do powstania witaminy K;
4) jej podwyższone stężenie obserwuje się u pacjentów z nadczynnością tarczycy i ze szpiczakiem mnogim;
5) jej czas półtrwania wynosi kilkanaście minut.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 22
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
Pytanie 23
Do przyczyn hipokalcemii należą:
1) hiperwitaminoza A;
2) przyjmowanie diuretyków tiazydowych;
3) przyjmowanie diuretyków pętlowych;
4) uszkodzenie mięśni poprzecznie prążkowanych;
5) długotrwałe przyjmowanie barbituranów.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 24
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące tyreoglobuliny (Tg):
Pytanie 25
Wysoką jodochwytność tarczycy obserwuje się w przypadku obecności:
1) wola jajnikowego;
2) zaśniadu groniastego;
3) wola wieloguzkowego toksycznego;
4) podostrego zapalenia tarczycy;
5) thyreoroxicosis factitia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 26
Do grupy antyandrogenów i antagonistów receptora androgenowego należą:
1) ranitydyna;
2) flutamid;
3) marihuana;
4) cyproteron.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 27
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
Pytanie 28
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
Pytanie 29
W autoimmunologicznym zespole niedoczynności wielogruczołowej typu 3 (APS-3) nie występuje:
Pytanie 30
Hiperkalcemia spowodowana mutacją aktywującą receptora PTH-1 to zespół:
Pytanie 31
Które stwierdzenie dotyczące konstytucjonalnego opóźnienia wzrastania oraz dojrzewania jest fałszywe?
Pytanie 32
Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
Pytanie 33
9,5-letni chłopiec został skierowany do endokrynologa z powodu niedoboru wzrostu. Wzrost 120 cm, SDS wzrostu poniżej wartości -3SD, rozwój płciowy - I stadium wg skali Tannera, wiek kostny oceniono na 8 lat, maksymalne wydzielanie hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych 19 ng/ml, stężenie IGF-1 - 100 ng/ml (poniżej wartości 2,5 centyla dla wieku). Wskaż najwłaściwsze postępowanie:
Pytanie 34
W którym z poniższych zespołów nie stwierdza się obecności macicy?
Pytanie 35
Najczęstszą przyczyną przedwczesnego dojrzewania płciowego obwodowego rzekomego jest:
Pytanie 36
Które stwierdzenia są prawdziwe w odniesieniu do hormonu antymüllerowskiego (anti-Müllerian hormone - AMH)?
1) podlega ekspresji w pęcherzykach jajnikowych o średnicy do 8 mm;
2) stężenie AMH najlepiej koreluje z całkowitą liczbą pęcherzyków jajnikowych;
3) stężenia AMH są bezpośrednio powiązane z tzw. funkcjonalną rezerwą jajnikową (Functional Ovarian Reserve - FOR) odpowiadającą puli pęcherzyków rosnących (2-5 mm);
4) wahania stężeń AMH pomiędzy cyklami miesięcznymi są niewielkie;
5) ocena stężeń AMH pozwala w przybliżeniu przewidzieć wiek menopauzy, zwłaszcza u młodszych kobiet.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 37
Następujące stwierdzenia są prawdziwe odniesieniu do leczenia orbitopatii Gravesa:
1) skuteczność steroidoterapii doustnej oraz dożylnej jest porównywalna;
2) ryzyko znacznego uszkodzenia wątroby gwałtownie narasta, gdy łączna dawka dożylnie podanego metylprednizolonu przekroczy cztery gramy (4.0 g);
3) dożylna steroidoterapia łączy się z dużym ryzykiem jatrogennej supresji kory nadnerczy;
4) rytuksymab wykazuje podobną skuteczność, jak analogi somatostatyny (oktreotyd, lanreotyd);
5) skuteczność preparatów selenu bezpośrednio koreluje ze spadkiem miana przeciwciała Anty-TPO podczas terapii selenem.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 38
Antykoncepcja estrogenowo-progesteronowa zwiększa ryzyko:
1) raka piersi;
2) raka jajnika;
3) raka szyjki macicy;
4) raka endometrium;
5) guzów przysadki;
6) raka jelita grubego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 39
Do przeciwwskazań bezwzględnych do antykoncepcji estrogenowo- progesteronowej należą:
1) palenie papierosów po 35. r.ż.;
2) hiperlipidemie;
3) otyłość;
4) cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi;
5) choroba naczyń tętniczych;
6) toczeń rumieniowaty układowy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 40
Na obniżoną rezerwę jajnikową w okresie przedmenopauzalnym wskazuje zmniejszona ilość pęcherzyków jajnikowych oraz zmiany biochemiczne we krwi:
Pytanie 41
Zespół pustego siodła (ZPS) prawidłowo charakteryzują stwierdzenia:
1) może być wrodzony;
2) częściej występuje u mężczyzn;
3) częściej występuje u otyłych kobiet;
4) przyczyną może być wodogłowie;
5) przyczyną nie może być gruczolak przysadki;
6) nie występuje jednoczasowo z guzem przysadki.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 42
Wybierz stany, w których występuje podwyższone stężenie parathormonu we krwi:
1) trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc;
2) osteopetroza;
3) hipomagnezemia;
4) hipokalcemia hiperkalciuryczna;
5) rzekoma niedoczynność przytarczyc;
6) anomalie receptora wapniowego.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 43
Wskaż, które stwierdzenia prawidłowo charakteryzują wiązanie hormonów steroidowych z białkami nośnikowymi:
1) estradiol w większym stopniu niż testosteron przenoszony jest przez globulinę wiążącą hormony płciowe (SHBG);
2) testosteron niemal w całości transportowany jest w postaci związanej;
3) testosteron u kobiet jest w mniejszym stopniu wiązany przez SHBG niż u mężczyzn;
4) większość progesteronu transportowana jest przez albuminy;
5) aldosteron niemal w całości transportowany jest w postaci związanej;
6) większość kortyzolu związana jest z globuliną wiążącą kortykosteroidy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 44
Wybierz zaburzenia hormonalne charakterystyczne dla jadłowstrętu psychicznego:
1) zwiększone stężenie kortyzolu;
2) zaburzony rytm dobowy kortyzolu;
3) zwiększone stężenie GH;
4) zwiększone stężenie IGF-1;
5) obniżone stężenie trijodotyroniny;
6) obniżone stężenie TSH.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 45
Spośród podanych poniżej wskaż objawy charakterystyczne wyłącznie dla kretynizmu neurologicznego:
1) niski wzrost;
2) niedorozwój umysłowy;
3) zez;
4) głuchoniemota;
5) wygórowanienie odruchów;
6) dysgenezja przynasad kostnych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 46
Niedoczynność tarczycy u kobiet w okresie poporodowym na obszarach o prawidłowej podaży jodu najczęściej wywołana jest przez:
Pytanie 47
Zapotrzebowanie na jod u kobiet w ciąży:
Pytanie 48
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące fizjologii gruczołu tarczowego:
Pytanie 49
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące zapaleń tarczycy u kobiet w ciąży:
Pytanie 50
U kobiet ciężarnych z nadczynnością tarczycy:
Pytanie 51
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zapaleń tarczycy w okresie poporodowym:
Pytanie 52
U kobiety z niedoczynnością tarczycy rozpoznaną w ciąży:
Pytanie 53
U pacjenta z pierwotną niedoczynnością kory nadnerczy wdrożono kwarantannę z powodu kontaktu z chorym z potwierdzonym zakażeniem SARS- CoV-2. Jakie powinno być dalsze właściwe postępowanie u tego chorego?
Pytanie 54
Wskaż stwierdzenie prawdziwe, oparte na udowodnionych danych naukowych:
1) niedobór witaminy D zwiększa ryzyko zakażenia SARS-CoV-2;
2) niedobór witaminy D zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu Covid-19;
3) w celu zmniejszenia ryzyka infekcji SARS-CoV-2 u osób dorosłych w wieku 18-75 lat i prawidłowa masą ciała należy stosować cholekalcyferol w dawce 2000-4000 j.m./dobę;
4) stosowanie dużych dawek witaminy D (8 000 - 10 000 j.m./d) wiąże się z ryzykiem hiperkalcemii;
5) rekomendowana dawka cholekalcyferolu dla populacji ogólnej dzieci w wieku 11-18 lat wynosi 800-2000 j.m. /dobę.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 55
U pacjentki l. 17 z zaburzeniami miesiączkowania i narastającymi objawa- mi hirsutyzmu (16 punktów w skali Ferrimana-Galweya) wykonano badania hor- monalne, w których w 5 dniu cyklu miesiączkowego stwierdzono: testosteron - 0,913 ng/ml (norma 0,046-0,383); DHEA-S - 940.20 ug/dl (75-370); SHBG - 45.9 nmol/l (27,1 - 128); FSH - 5,8 IU/L (3,5-12,5); LH - 6,4 IU/L (2,4-12,6); estradiol - 31,7 pg/ml (26,7-156,0); androstendion - 5,01 ng/ml (0,70-4,31); kortyzol 8:00 - 6,2 µg/dl; kortyzol 24:00 - 0,4 µg/dl; 17-OH-progesteron w teście z Synacthenem (250 µg) 0' - 6,2 ng/ml, 30' - 12,3 ng/ml, 60' - 19 ng/ml, następnie wykonano test z deksametazonem 0,5 mg co 6 h przez 2 dni. Który z uzyskanych wyników jest najbardziej prawdopodobny u powyższej pacjentki?
Pytanie 56
U chorej lat 38 leczonej alemtuzumabem z powodu stwardnienia rozsiane- go wystąpiły kołatania serca i utrata masy ciała. W badaniach biochemicznych stwierdzono TSH < 0,005 uIU/ml; FT3 10,59 pg/ml (2 - 4,4); FT4 4,06 ng/dl (0,93 - 1,7); przeciwciała przeciw receptorowi dla TSH (anty-rTSH Ab) 15,04 IU/L. Wskaż jakie powinno być prawidłowe postępowanie u tej chorej:
Pytanie 57
Wskaż stwierdzenie fałszywe dotyczące postępowania u chorych z akromegalią:
Pytanie 58
Niedobór hormonu wzrostu w wieku dorosłym można rozpoznać u wszystkich pacjentów, z wyjątkiem:
Pytanie 59
Ginekomastia może być wynikiem stosowania:
1) marihuany;
2) amfetaminy;
3) imatynibu;
4) omeprazolu;
5) werapamilu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 60
Wskaż prawidłowe stwierdzenie dotyczące postępowania u pacjentów z zespołami MEN2:
Pytanie 61
U pacjenta lat 44 po urazie głowy, z padaczką, rozpoznano wtórną niedo- czynność tarczycy i włączono leczenie L-tyroksyną w dawce 100 µg/dobę. W MR przysadki nie uwidoczniono nieprawidłowości, wykluczono moczówkę prostą. W badaniach kontrolnych wykonanych po 6 miesiącach stwierdzono: TSH - 0,02 µIU/ml; FT3 - 2,15 pg/ml (2,0 - 4,4); FT4 - 1,02 ng/dl (0,93 - 1,7); IGF-1 - 50,2 ng/ml (88,5 - 216); ACTH godz. 8:00 - 48,9 pg/ml; kortyzol 8:00 - 15,3 µg/dl; testosteron - 3,7 ng/ml; FSH - 8,4 [IU/L] LH - 7,5 [IU/L]; prolaktyna - 15,2 ng/ml. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące postępowania u tego chorego:
Pytanie 62
Wskaż zdanie prawdziwe dotyczące postępowania w nowotworach tarczycy:
Pytanie 63
Wskaż steroid, którego zwiększone wydalanie z moczem jest markerem wrodzonego przerostu nadnerczy spowodowanego niedoborem 21-hydroksylazy:
Pytanie 64
Wskaż zestaw prawidłowych stwierdzeń dotyczących badań scyntygra- ficznych stosowanych w diagnostyce przytarczyc:
1) w przypadku badania dwufazowego ze znakowanym Tc-99m metoksyizo- butylizonitrylem (MIBI) ostatnia akwizycja ma miejsce po 24 godzinach od podania znacznika;
2) badanie subtrakcyjne wykorzystuje różnicę w wypłukiwaniu np. nadtechnecjanu technetu-99m i chlorku talu-201 z tkanki tarczycy oraz nieprawidłowej tkanki przytarczyc;
3) badanie scyntygraficzne jest przeciwskazane u kobiet w ciąży;
4) w badaniu dwufazowym tempo wypłukiwania 99mTc-MIBI z gruczolaka przytarczycy jest znacznie niższe niż z prawidłowej tkanki tarczycowej;
5) jeśli pacjent przygotowywany do dwufazowego badania przytarczyc z użyciem 99mTc-MIBI pobiera egzogenne hormony tarczycy, powinien je odstawić.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 65
Wskaż zestaw prawidłowych stwierdzeń dotyczących scyntygrafii stosowanej w diagnostyce guzów typu pheochromocytoma:
1) wychwyt metajodobenzylguanidyny (MIBG) przez utkanie współczulne jest hamowany przez labetalol;
2) dodatnia scyntygrafia z MIBG jest konieczna do rozpoznania pheochromocytoma;
3) po podaniu MIBG znakowanego izotopem jodu-123 lub jodu-131 znikoma aktywność może być rejestrowana także w prawidłowym rdzeniu nadnerczy;
4) przygotowanie pacjenta do badania wymaga podawania płynu Lugola;
5) klirens osocza z MIBG jest powolny, w granicach 20-30% dawki wydzielonego do moczu w ciągu 24h.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 66
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące testu z cytrynianem klomifenu:
1) test opiera się na zasadzie zniesienia ujemnego sprzężenia zwrotnego między estrogenami a podwzgórzem;
2) test może być również stosowany w diagnostyce hipogonadyzmu hipogo- nadotropowego u mężczyzn, choć zalecane podawanie klomifenu trwa wówczas dłużej;
3) krwawienie po teście przypominające miesiączkę nie ma znaczenia diagnostycznego;
4) u kobiet klomifen podaje się przez pięć kolejnych dni, rozpoczynając od pierwszego dnia cyklu;
5) klomifen zmniejsza wydzielanie TSH.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 67
Wybierz prawdziwe stwierdzenia dotyczące 5-alfa-reduktazy:
1) deficyt 5-alfa-reduktazy typu 1 powoduje feminizację zewnętrznych narządów płciowych u dorosłych mężczyzn;
2) 5-alfa-reduktaza katalizuje przemianę testosteronu do dihydrotestosteronu;
3) niedobór dihydrotestosteronu zaburza rozwój wewnętrznych narządów płciowych u płodów męskich;
4) u osób płci męskiej z niedoborem 5-alfa-reduktazy dochodzi do maskulinizacji po pokwitaniu;
5) dutasteryd jest silniejszym inhibitorem 5-alfa-reduktazy niż finasteryd.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 68
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące melatoniny:
1) wydzielanie melatoniny jest stymulowane przez hipoglikemię;
2) używki takie jak kawa, herbata, alkohol zwiększają stężenie melatoniny w surowicy;
3) maksymalne stężenie melatoniny w surowicy stwierdzane jest około 1.00 w nocy;
4) amplituda nocnego wydzielania melatoniny wzrasta z wiekiem;
5) stężenia melatoniny są istotnie niższe u osób z demencją niż u rówieśników bez zaburzeń funkcji poznawczych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 69
Która z poniższych chorób nie jest związana z ryzykiem wystąpienia niedoczynności przytarczyc?
Pytanie 70
Które ze stwierdzeń dotyczących wielogruczołowego zespołu autoimmunizacyjnego typu 1 (APS1) jest prawdziwe?
Pytanie 71
Które ze stwierdzeń dotyczących leczenia przełomu tarczycowego (hipermetabolicznego) jest prawdziwe?
Pytanie 72
Które ze stwierdzeń dotyczących leczenia przełomu nadciśnieniowego w przebiegu guza chromochłonnego są prawdziwe?
1) podstawowym lekiem stosowanym w leczeniu przełomu jest fentolamina podawana i.v. lub w ciągłym wlewie dożylnym;
2) w przypadku braku skuteczności fentolaminy należy dołączyć labetalol;
3) jeżeli fentolamina i.v. jest niedostępna można zastosować urapidyl i.v. lub w pompie infuzyjnej;
4) w przypadku stosowania nitroprusydku sodowego w dawkach przekracza- jących 2 mcg/kg/min, jego długotrwałe stosowanie (powyżej 12 godzin) wiąże się z ryzykiem nagromadzenia cyjanków w toksycznych stężeniach;
5) w przypadku braku skuteczności fentolaminy można zastosować klonidynę i.v. w dawkach do 3 mg/dobę.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 73
U 40-letniego pacjenta z BMI 24 kg/m2 od 15 lat stwierdza się glikemię na czczo w zakresie 6,5-8 mmol/l. Wyniki OGTT wykonanego przed miesiącem: glikemia na czczo 7,2 mmol/l, glikemia w 120 minucie testu: 10,5 mmol/l. Poziom HbA1c wynosi 7,2%. W młodym wieku (<30 r.ż) zdiagnozowano cukrzycę u matki pacjenta, jej dwóch braci, bratanka, prawdopodobnie na cukrzycę chorował dziadek ze strony matki. Które ze stwierdzeń dotyczących leczenia pacjenta jest prawdziwe?
Pytanie 74
W teście z GnRH u pacjentek z czynnościowym brakiem miesiączki pochodzenia podwzgórzowego związanym z niską masą ciała (anoreksją) stwierdza się:
Pytanie 75
W którym z zespołów stwierdza się zaburzenia spermatogenezy z prawidłowym stężeniem testosteronu?
1) zespole Del Castillo;
2) dystrofii miotonicznej typu 1;
3) dystrofii miotonicznej typu 2;
4) zespole Klinefeltera;
5) agenezji komórek Leydiga;
6) zespole regresji jąder - anorchii.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 76
U pacjenta z cukrzycą typu 2 oraz przewlekłą chorobą nerek (GFR 40 ml/min/1,73 m2):
Pytanie 77
Cewnikowanie żył nadnerczowych jest rekomendowane u pacjentów z hiperaldosteronizmem pierwotnym. Od tej procedury nie można odstąpić w przypadku:
Pytanie 78
30-letni mężczyzna leczony był w dzieciństwie preparatem hormonu wzrostu (GH) z powodu somatotropinowej niedoczynności przysadki (postać izolowana). Obecnie pacjent czuje pogorszenie jakości życia. W badaniu MR przysadki nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego. Endokrynolog zaproponował diagnostykę w celu ewentualnego ponownego włączenia leczenia preparatem hormonu wzrostu (GH). Mężczyzna będzie wymagał leczenia preparatem GH w życiu dorosłym jeśli:
Pytanie 79
30-letnia kobieta z wielohormonalną niedoczynnością przysadki, która wystąpiła w wyniku operacji czaszkogardlaka umiejscowionego śródsiodłowo w 10 r.ż., w dzieciństwie była leczona preparatem hormonu wzrostu (GH), preparatem L-tyroksyny oraz preparatem hydrocortison. Po zakończeniu wzrastania leczenia GH odstawiono i obecnie pacjentka stosuje jedynie leczenie substytucyjne preparatem L-tyroksyny, preparatem hydrocortison oraz hormonalną terapię zastępczą. Pacjentka czuje pogorszenie jakości życia, ma aterogenny profil lipidowy. Endokrynolog zaproponował diagnostykę w celu ewentualnego ponownego włączenia leczenia preparatem GH. Kobieta będzie wymagała leczenia preparatem GH w życiu dorosłym jeśli:
Pytanie 80
17-letni chłopiec z somatotropinową niedoczynnością przysadki zakończył leczenie preparatem hormonu wzrostu (GH) z powodu skostnienia przynasad chrzęstnych kości długich (wiek kostny oceniono na powyżej 18 lat). Retesting - czyli ponowną ocenę wydzielania GH można przeprowadzić:
Pytanie 81
Przeciwwskazaniem do leczenia preparatem hormonu wzrostu (GH) u osoby dorosłej z potwierdzoną somatotropinową niedoczynnością przysadki jest:
1) czynna choroba nowotworowa;
2) ciężki (krytyczny) stan pacjenta np. będącego po operacji kardiochirurgicznej;
3) cukrzyca typu 2;
4) kardiomiopatia przerostowa;
5) przewlekła choroba wątroby.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 82
W wieku dorosłym wskazaniami do diagnostyki w kierunku niedoboru GH są objęci pacjenci ze wszystkich wymienionych grup, z wyjątkiem:
Pytanie 83
U 40-letniego pacjenta z BMI=27 kg/m2 i podejrzeniem niedoboru hormonu wzrostu (GH) występują przeciwwskazania do wykonania testu stymulacyjnego po podaniu insuliny i.v. i wobec tego przeprowadzono test z argininą i GHRH. Jaki wynik testu będzie wskazywał na niedobór GH?
Pytanie 84
Mutacje inaktywujące podjednostkę alfa białka G receptorów mogą dopro- wadzić do wystąpienia oporności na działanie odpowiednich hormonów. Spośród wymienionych wskaż hormon, który nie działa poprzez receptor związany z białkiem G:
Pytanie 85
W odniesieniu do macimoreliny prawdziwe jest stwierdzenie:
Pytanie 86
U 17-letniej dziewczynki z nadmierną masą ciała oceniono stężenie lipidów i uzyskano następujące wyniki badań: cholesterol całkowity - 68 mg/dl (N: 120-203), cholesterol LDL <30 mg/dl (N: 59-137), cholesterol HDL - 39 mg/dl (N: 35-65), triglicerydy - 34 mg/dl (N: 37-140). Wyniki te są charakterystyczne dla:
Pytanie 87
U 6-letniej pacjentki z przedwczesnym powiększeniem gruczołów piersio- wych wykonano test stymulacyjny po podaniu dożylnym GnRH i oznaczono stęże- nie LH i FSH przed podaniem preparatu oraz po 30 i po 60 minutach trwania testu. Uzyskano następujące wyniki: LH-0'= 1,3 IU/ml, LH-30'=15,2 IU/L i LH-60'= 8,2 IU/L oraz FSH-0'= 0,7 IU/ml, FSH-30'=6,2 IU/L i FSH-60'=2,2 IU/L. Jedno- cześnie oceniono stężenie estradiolu - 12,5 pg/ml. Jakie rozpoznanie należy postawić u tej pacjentki?
Pytanie 88
U 7-letniej pacjentki z niskorosłością z podejrzeniem powiększenia gru- czołów piersiowych przeprowadzono w warunkach ambulatoryjnych diagnostykę hormonalną i uzyskano następujące wyniki badań: stężenie LH- 7,2 IU/L, FSH- 27,3 IU/L, estradiolu <5 pg/ml. W badaniu USG zabrodawkowo nie stwierdzono obecności tkanki gruczołowej a jedynie tłuszczową. Jakie rozpoznanie należy podejrzewać u tej pacjentki?
Pytanie 89
U 19-letniego pacjenta leczonego od 7 rż preparatem GH z powodu idio- patycznej izolowanej postaci somatotropinowej niedoczynności przysadki, po roku od zakończeniu terapii GH przeprowadzono retesting i uzyskano w teście stymu- lacyjnym po podaniu dożylnym insuliny maksymalne stężenie GH 5,5 ng/ml. Jaki powinien być dalszy sposób postępowania?
Pytanie 90
Enzymem niebiorącym udziału w biosyntezie kortyzolu z pregnenolonu jest:
Pytanie 91
Największe ryzyko wystąpienia niewydolności kory nadnerczy u noworod- ka związane jest z długotrwałym stosowaniem u matki w okresie ciąży:
Pytanie 92
Przyczyną moczówki prostej nerkopochodnej nie jest:
Pytanie 93
U donoszonego noworodka urodzonego przez matkę z chorobą Gravesa i Basedowa, otrzymującą do końca ciąży leki przeciwtarczycowe należy:
Pytanie 94
U dzieci z ciężkim pierwotnym niedoborem insulinopodobnego czynnika wzrostowego-1 (IGF-1) w obowiązującym w Polsce Programie Lekowym stosuje się:
Pytanie 95
Niedobór wzrostu poniżej 3 centyla dla wieku i płci jest kryterium włączenia terapii hormonem wzrostu u dzieci w Programach Lekowych w przypadku somatotropinowej niedoczynności przysadki oraz:
1) zespołu Turnera;
2) zespołu Pradera-Williego;
3) zespołu Larona.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 96
W badaniu ultrasonograficznym tarczycy stwierdzono zmianę ogniskową, położoną w środkowo-powierzchownej części płata prawego, o wymiarach 14 x 8 x 11 mm, o budowie litej, dość jednorodnej, normoechogenicznej, otoczonej regularnym, relatywnie wąskim, hipoechogenicznym 'halo'; bez jakichkolwiek zwapnień. W prezentacji PD - obwodowy typ unaczynienia. Jaką tej zmianie przyporządkujesz kategorię według klasyfikacji EU-TIRADS?
Pytanie 97
56-letnia pacjentka, z wieloletnią, osteoporozą powikłaną licznymi złama- niami, przeszła 2 miesiące temu operację z powodu pierwotnej nadczynności przytarczyc (wycięto gruczolakowato zmienioną przytarczycę prawą dolną, w badaniu histopatologicznym średnica guza - 15 mm). Od operacji, chora przyjmuje węglan wapnia 1000 mg - 2x 1 tabl/dobę, cholekalcyferol - 500 IU/dobę oraz alfa-kalcidol - 0,25 mcg/dobę. W chwili obecnej, chora czuje się dobrze, ale zaniepokojona jest wzrostem stężenia PTH w surowicy - 67 pg/ml (N:10-65); pozostałe parametry (surowica): wapń całkowity - 9,5 mg/dl (N: 8,8- 10,2); fosfor - 3,6 mg/dl (N: 3,0-4,5); 25(OH)D - 19 ng/ml (N: 30-50); kreatynina - 0,7 mg/dl (N: 0,6-1,3). Po operacji PTH wynosił 23 pg/ml; ponadto okresowo pojawiały się wtedy mrowienia wokół ust i opuszkach palców; obecnie bez objawów tężyczkowych. Jakie jest najwłaściwsze postępowanie?
Pytanie 98
Wskaż potencjalną przyczynę hiperfosfatemii:
Pytanie 99
Wskaż leki, które mogą wywołać hipofosfatemię:
Pytanie 100
W przypadku przewlekłej, zmniejszonej podaży fosforu w diecie (dieta niskofosforanowa) należy spodziewać się w zdrowym organizmie kompensacyjnego:
Pytanie 101
Najlepszą, w znaczeniu praktycznym, metodą oceny podaży jodu u kobiety w ciąży jest:
Pytanie 102
Który z wymienionych gestagenów ma najsilniejsze działanie antyandrogenne?
Pytanie 103
Objawy androgenizacji u kobiet mogą towarzyszyć:
1) niedoczynności tarczycy;
2) hipokortyzolemii;
3) hiperkortyzolemii;
4) hiperinsulinemii.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 104
Dla zespołu Morrisa charakterystyczne są:
1) zwiększone stężenie testosteronu;
2) obniżone stężenie testosteronu;
3) zewnętrzne narządy płciowe żeńskie;
4) zewnętrzne narządy płciowe męskie;
5) wysokie stężenie estrogenów.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 105
Które z poniższych stwierdzeń dotyczących funkcjonalnego podwzgórzowego braku miesiączki są prawdziwe?
1) czynnikiem przewidującym stopień wyzdrowienia jest indeks masy ciała;
2) u pacjentek z funkcjonalnym podwzgórzowym brakiem miesiączki obserwuje się obniżone stężenie kortyzolu;
3) rozpoznanie można postawić jeśli FSH/LH >1 w obecności hipoestrogenemii;
4) ocena stopnia hipoestrogenemii może być przeprowadzona w oparciu o test progesteronowy;
5) celem wyrównania niedoboru estrogenów u pacjentek wskazane jest włączenie estrogenowej terapii zastępczej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 106
Które stwierdzenie dotyczące syntezy i działania progesteronu u kobiety ciężarnej jest prawdziwe?
Pytanie 107
Które z wymienionych czynników mogą mieć znaczenie w powstaniu depresji poporodowej?
1) niskie stężenie prolaktyny;
2) obecność przeciwciał przeciwtarczycowych;
3) obniżenie stężenia oksytocyny;
4) obniżenie stężenia estrogenów;
5) podwyższenie stężenia kortyzolu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 108
Podwyższone stężenia prolaktyny można zaobserwować u pacjentów z:
1) niedoczynnością tarczycy;
2) niedoczynnością przysadki;
3) niedoczynnością kory nadnerczy;
4) zespołem McCune'a-Albrighta;
5) zespołem pustego siodła.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 109
W otyłości u dzieci dochodzi do:
1) zmniejszenia wydzielania hormonu wzrostu;
2) zmniejszenia wydzielania TSH;
3) obniżenia stężenia kortyzolu;
4) zwiększenie stężenia androgenów.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 110
Która z metod antykoncepcji hormonalnej nie jest przeciwwskazana u kobiet po przebytym leczeniu raka piersi?
1) dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne;
2) iniekcje z octanu medroksyprogesteronu;
3) wkładka domaciczna z lewonorgestrelem;
4) przezskórny system antykoncepcyjny.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 111
Jakie powinno być optymalne postępowanie u pacjentki leczonej z powo- du wtórnej niedoczynności tarczycy, u której podczas kontrolnej wizyty stwierdzono TSH<0,005 mlU/L (N: 0,4-4,0), FT4 1,65 ng/dl (N: 0,9-1,7), FT3 - 4,9 pmol/L (N: 2,25-5,5)?
Pytanie 112
W leczeniu pacjenta z hiperkalcemią PTH-niezależną nie znajduje zastosowania następujące leczenie:
Pytanie 113
Podstawą rozpoznania pierwotnej nadczynności przytarczyc jest:
Pytanie 114
U pacjentki l. 66 z wywiadem raka sutka stwierdzono stężenie wapnia w surowicy -11,5 mg/dl (norma: 8,5-10,5 mg/dl) i stężenie PTH 215 pg/ml (norma: 15-65 mg/dl). Najbardziej prawdopodobne rozpoznanie to:
Pytanie 115
Które z wymienionych leków mogą prowadzić do hiperkalcemii PTH- zależnej?
Pytanie 116
Który z objawów nie należy do charakterystycznych dla przewlekłej hipokalcemii?
Pytanie 117
U 50-letniej chorej stwierdzono dość twardy guzek płata lewego tarczycy. W USG tarczycy - zmiana ogniskowa o średnicy ok. 20 mm, lita, niejednorodna, głównie hipoechogeniczna (EU-TIRADS - 5); okoliczne węzły chłonne niepowiększone; w wykonanej BACC - patomorfolog postawił rozpoznanie grupy 5 (Bethesda) - podejrzenie raka tarczycy, ale nie mógł wykluczyć, że jest to ognisko przerzutowe do tarczycy. O nowotworze jakiego narządu, który mógłby dać przerzuty do tarczycy, myślisz przede wszystkim?
Pytanie 118
Do cech różnicujących autoimmunologiczne zespoły wielogruczołowe (Autoimmune Polyglandular Syndrome; APS1 i APS2) należą:
1) wiek początku choroby;
2) częstość występowania choroby Addisona;
3) częstość występowania niedokrwistości złośliwej;
4) częstość występowania autoimmunizacyjnej choroby tarczycy;
5) częstość występowania u kobiet.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 119
Guz prolaktynowy to najczęstszy gruczolak przysadki, wywodzący się z komórek laktotropowych, autonomicznie wydzielający prolaktynę (PRL), która uwalniana w nadmiarze prowadzi do hipogonadyzmu hiperprolaktynowego. Od czego zależą objawy kliniczne tego guza:
Pytanie 120
