Egzamin PES Endokrynologia / jesień 2019
120 pytań
Pytanie 1
Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego w ramach oceny powikłań akromegalii należy wykonywać:
1) usg tarczycy co 1-2 lata;
2) badanie echokardiograficzne co 2 lata;
3) kolonoskopię co rok;
4) EKG co rok;
5) TSH co rok;
6) PRL co 2 lata.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 2
Wg zaleceń EuropeanThyroidAssociation (ETA) z 2018 r. stężenie przeciwciał przeciwko receptorowi TSH należy oznaczać:
1) w celu ustalenia właściwego rozpoznania;
2) zawsze przed odstawieniem leków przeciwtarczycowych;
3) zawsze przed zmianą dawki tyreostatyku;
4) zawsze w czasie ciąży;
5) zawsze po 12 miesiącach terapii lekiem przeciwtarczycowym.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 3
Według wytycznych EuropeanThyroidAssociation (ETA) z 2018 r. za rozpoznaniem wtórnej niedoczynności tarczycy (WNT) przemawiają:
1) występowanie WNTu krewnych I stopnia;
2) przyspieszenie wzrastania, makroorchidyzm;
3) utrata słuchu;
4) objawy niedoczynności tarczycy;
5) stwierdzenie mutacji w obrębie licznych genów, np. TSHbeta, TRHR, TBL1X, IGSF1;
6) prawidłowa czynność przysadki w zakresie wydzielania innych niż TSH hormonów;
7) osłabiona lub opóźniona odpowiedź TSH na podanie TRH;
8) utrzymany, prawidłowy nocny wyrzut TSH.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 4
Jednym ze skutków hiperprolaktynemii jest niepłodność. Począwszy od jakiego stężenia PRL u kobiet może pojawić się to powikłanie?
Pytanie 5
Do rozwoju lub zaostrzenia orbitopatii Gravesa (GO) dochodzi u 15-33% chorych po podaniu 131I. Ryzyko wystąpienia lub progresji GOjest większe u:
1) palaczy tytoniu;
2) nadużywających alkoholu;
3) osób z późno włączonym leczeniem korygującym niedoczynność tarczycy po zastosowaniu 131I;
4) chorych z dużym stężeniem anty-TSHR;
5) chorych z cukrzycą t.2.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 6
Przedwczesne dojrzewanie płciowe izoseksualne u dziewcząt, spowodowa- ne ciężką pierwotną niedoczynnością tarczycy, prowadzącą do nieswoistego pobudzenia receptorów dla FSH przez wysokie stężenia TSH, to:
Pytanie 7
Hipogonadyzmhipergonadotropowy jako przyczyna opóźnionego lub braku dojrzewania płciowego występuje w:
1) zespole Kallmana;
2) zespole Klinefeltera;
3) zespole Turnera;
4) zespole McCune-Albrighta;
5) anorchii;
6) anoreksji.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 8
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu Sotosa:
1) jest chorobą dziedziczną, dziedziczoną autosomalnie recesywnie;
2) zwykle spowodowany jest mutacją genu NSD1;
3) charakteryzuje się małą masą urodzeniową, poniżej 10.centyla;
4) szybkość wzrastania przyśpiesza w wieku kilku lat, dorosłe osoby osiągają wzrost powyżej 175 cm u kobiet i 190 cm u mężczyzn;
5) charakterystyczne cechy dysmorfii twarzy to antymongoidalne ustawienie szpar powiekowych, hiperteloryzm, wysokie czoło.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 9
Terapię analogami wazopresyny stosuje się w leczeniu:
1) wrodzonej moczówki prostej sprzężonej z chromosomem X;
2) moczówki ciężarnych;
3) zespołu nieadekwatnej antydiurezy;
4) hemofilii A;
5) hemofilii B;
6) choroby von Willebranda;
7) krwawienia z żylaków przełyku;
8) krwawienia z wrzodu dwunastnicy;
9) moczenia nocnego u dzieci.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 10
W którym z poniższych niedoborów enzymatycznych u pacjentek obserwuje się objawy hiperandrogenemii?
1) niedobór 21α-hydroksylazy;
2) niedobór dehydrogenazy 11β-hydroksysteroidowej-1;
3) niedobór 11β-hydroksylazy;
4) niedobór 17α-hydroksylazy;
5) niedobór dehydrogenazy 11β-hydroksysteroidowej-2.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 11
Do czynników zwiększających stężenie we krwi globuliny wiążącej hormony płciowe, SHBG zalicza się:
1) hiperandrogenemię;
2) progesteron;
3) hipertyreozę;
4) antykoncepcję hormonalną dwuskładnikową;
5) przewlekły stres.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 12
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zmian stężeń hormonów w przebiegu cyklu miesiączkowego:
1) stosunek LH/FSH w przebiegu fazy folikularnej ulega stałemu wzrostowi z wyraźną przewagą LH w piku owulacyjnym;
2) szczyt wydzielania 17-OHP przypada na okres poowulacyjny;
3) stężenie prolaktyny w surowicy nie wykazuje znaczących zmian w przebiegu cyklu;
4) najwyższe stężenia androgenów obserwuje się w fazie lutealnej;
5) szczyt wydzielania estradiolu występuje jednocześnie z pikiem LH.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 13
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do operacji bariatrycznej (metabolicznej) u pacjenta z cukrzycą typu 2 nie jest:
Pytanie 14
Na hiperandrogenemię wskazuje indeks wolnych androgenów (FAI - free androgen index) wyższy niż:
Pytanie 15
Zróżnicowany rak tarczycy wysokiego ryzyka to nowotwór wykazujący przynajmniej jedną z poniższych cech:
1) nastąpiła niekompletna resekcja guza;
2) minimalne naciekanie poza torebkę tarczycy (microscopicextrathyroidalextension- ETE);
3) rak brodawkowaty z mutacją BRAF;
4) rak brodawkowaty z mutacją BRAF i obecnością ETE;
5) przerzuty do węzłów chłonnych średnicy powyżej 3 cm;
6) przerzuty wielkości 0,2-3 cm do co najmniej 5 węzłów chłonnych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 16
U nosicieli mutacji genu RET predysponujących do zespołu MEN2A innych niż mutacja w kodonie 634 zaleca się profilaktyczną tyreoidektomię:
Pytanie 17
W przypadku nieskutecznego leczenia operacyjnego pacjenta z akrome- galią, kontrolne badanie rezonansu magnetycznego przysadki po zabiegu należy wykonać:
Pytanie 18
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia farmakologicznego akromegalii agonistami dopaminy:
1) bromokryptyna normalizuje stężenie IGF-1 u około 10% pacjentów z akromegalią i nie powinna być stosowana w jej leczeniu;
2) kabergolina w połączeniu z analogami somatostatyny może być zastosowa- na, jeżeli stężenieIGF-1 przekracza 2,5-krotność górnego zakresu normy;
3) kabergolina jako jedyny lek w zachowawczym leczeniu akromegalii może być zastosowana, jeżeli stężenieIGF-1 nie przekracza 2,5-krotności górnego zakresu normy;
4) największą korzyść z leczenia agonistą dopaminy odnoszą pacjenci z guzami mieszanymi, wydzielającymi GH i prolaktynę.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 19
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące scyntygrafii przytarczyc:
1) w scyntygrafii przytarczyc można zastosować: chlorek talu-201, 99mTc- MIBI, 99mTc-tetrofosminę;
2) wysoka czułość chlorku talu-201 oraz niższa dawka promieniowania w porównaniu z 99mTc-MIBI powoduje, że jest on preferowanym znacznikiem w obrazowaniu przytarczyc;
3) 99mTc-MIBI jest wypłukiwany z gruczolaka przytarczyc szybciej niż z prawidłowej tkanki tarczycy;
4) technika obrazowania SPECT/CT zwiększa czułość i swoistość scyntygrafii przytarczyc.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 20
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące kontynuacji terapii hormonem wzrostu u dorosłych:
1) wszyscy pacjenci leczeni w dzieciństwie hormonem wzrostu (GH) z powo- du niedoboru hormonu wzrostu wymagają kontynuowania tej terapii jako dorośli;
2) kontynuowanie leczenia hormonem wzrostu u dorosłych pacjentów z nie- doborem tego hormonu rozpoznanym w dzieciństwie wymaga ponownej oceny sekrecji GH;
3) u około 50% pacjentów z niedoborem hormonu wzrostu po operacji z powodu czaszkogardlaka w dzieciństwie, nadal stwierdza się niedobór hormonu wzrostu w wieku dorosłym;
4) można odstąpić od ponownej oceny sekrecji GH przed decyzją o kontynu- owaniu leczenia hormonem wzrostu u osób dorosłych, u których stwier- dza się mutację genu POUF1, PROP1, HESX-1, LHX-3 lub LHX-4 oraz niedobór co najmniej jednego z innych hormonów produkowanych przed przedni płat przysadki.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 21
Wskaż, które z kryteriów wyrównania cukrzycy są prawdziwe:
1) HbA1c≤ 6,5% u pacjentów z cukrzycą typu 1;
2) HbA1c≤6,0% u pacjentek z cukrzycą planujących ciążę;
3) HbA1c≤8,0% u pacjentów w podeszłym wieku;
4) HbA1c≤6,5% u pacjentów z krótkotrwałą cukrzycą typu 2;
5) HbA1c≤7,0% u pacjentów z makroangiopatią cukrzycową (przebyty zawał serca, udar).
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 22
U 32-letniej pacjentki w 8. tygodniu ciąży pierwszej stwierdzono stężenie glukozy na czczo 7,5 mmol/l.U pacjentki tej:
Pytanie 23
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia hirsutyzmu doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (DŚA):
1) u pacjentki ze zwiększonym ryzkiem wystąpienia żylnej choroby zakrze- powo-zatorowej (np. otyłej lub > 39. r.ż.) preferowane jest rozpoczynanie leczenia DŚA od leków zawierających najmniejszą skuteczną dawkę etynyloestradiolu;
2) u pacjentki ze zwiększonym ryzkiem wystąpienia żylnej choroby zakrze- powo-zatorowej (np. otyłej lub > 39. r.ż.) preferowane jest stosowanie DŚA zawierających progestageny wiążące się z najmniejszym ryzykiem zakrzepicy (norgestymat albo lewonorgestrel);
3) w leczeniu hirsutyzmu DŚA zawierające progestageny o mniejszym dzia- łaniu androgennym (norgestymat, dezogestrel, gestoden) są skuteczniej- sze od DŚA zawierających progestageny o stosunkowo silnym działaniu androgennym (norgestrel, lewonorgestrel);
4) DŚA zawierające 17-β-estradiol lub walerian estradiolu równie skutecznie hamują wydzielanie androgenów przez jajniki co DŚA zawierające etynyloestradiol.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 24
Nadmierne owłosienie (hipertrychoza) może wiązać się z:
1) jadłowstrętem psychicznym;
2) niedoczynnością tarczycy;
3) porfirią;
4) zapaleniem skórno-mięśniowym;
5) stosowaniem cyklosporyny;
6) stosowaniem fenytoiny.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 25
Przyczyną wczesnej hipokalcemii noworodkowej nie jest:
Pytanie 26
Wykonanie których z wymienionych badań jest konieczne do przeprowa- dzenia procesu kwalifikacji dziecka z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym do leczenia analogiem GnRH w ramach Programu Lekowego Ministerstwa Zdrowia w Polsce?
1) test stymulacyjny na wydzielanie LH i FSH po podaniu GnRH;
2) badanie TK lub MR głowy (układu podwzgórzowo-przysadkowego) w celu wykluczenia guza wewnątrzczaszkowego;
3) stężenie β-gonadotropiny kosmówkowej (β-hCG);
4) ocena wydzielania kortyzolu po dożylnym podaniu Synacthenu (ACTH);
5) kariotyp;
6) dwa różne testy stymulacyjne na wydzielanie hormonu wzrostu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 27
Alfakalcydol wchodzący w skład m.in. preparatu Alfadiol to:
Pytanie 28
W którym z wymienionych zaburzeń będących przyczyną hipoglikemii u dziecka nie będzie występowała ketonuria?
1) hiperinsulinizm;
2) niedobór hormonu wzrostu;
3) niedoczynność kory nadnerczy;
4) zaburzenia beta oksydacji kwasów tłuszczowych;
5) deficyt glukozo-6-fosfatazy (glikogenoza typu 1).
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 29
U 13-letniej, szczupłej dziewczynki w grudniu oznaczono stężenie 25(OH)D i stwierdzono wynik: 105 ng/ml. Rodzice podają dziecku profilaktycznie 4000 j dziennie witaminy D od września. Jaki jest właściwy sposób postępowania?
Pytanie 30
Co przemawia za rozpoznaniem przedwczesnego dojrzewania płciowego pochodzenia centralnego u 6-letniej dziewczynki z powiększeniem gruczołów piersiowych?
Pytanie 31
Cechy niedoczynności kory nadnerczy obserwowane u chłopca w 9. dobie życia mogą być związane z następującymi zaburzeniami,za wyjątkiem:
Pytanie 32
Obecnie w Polsce u wcześniaków w celu wykluczenia niedoczynności tarczycy rekomenduje się:
Pytanie 33
U dziecka z rozpoznaną idiopatyczną hipoglikemią ketotyczną należy:
Pytanie 34
Obecnie w Polsce u noworodków prowadzone jest badanie przesiewowe krwi w kierunku:
1) wrodzonej niedoczynności tarczycy;
2) wrodzonego przerostu kory nadnerczy;
3) cukrzycy monogenowej spowodowanej mutacją w genie KCNJ11;
4) rodzinnej hipercholesterolemii;
5) zespołu Prader-Willi.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 35
U dziewczynki z wrodzoną wadą serca wykonano badanie genetyczne i rozpoznano zespół diGeorge'a. Dla których z wymienionych poniżej chorób występuje zwiększone ryzyko współwystępowania w tym zespole?
1) hipokalcemii związanej z niedoczynnością przytarczyc;
2) niedoczynności tarczycy związanej z przewlekłym autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy;
3) hipogonadyzmuhipogonadotropowego związanego z uszkodzeniem węchomózgowia;
4) hiperkotyzolemii w przebiegu makroguzkowego rozrostu kory nadnerczy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 36
Które z poniższych leków mogą powodować wzrost stężenia chromograniny A?
Pytanie 37
Poza pierwotną nadczynnością tarczycy obniżenie stężenia TSH może występować w poniższych stanach, z wyjątkiem:
Pytanie 38
Do gabinetu endokrynologicznego zgłasza się pacjent skierowany z poradni kardiologicznej, u którego w badaniu SPECT serca z użyciem 99mTcMIBI wykryto w tarczycy ognisko wzmożonego wychwytu znacznika. Jakie powinno być postępowanie u tego pacjenta?
1) konieczne jest wykonanie BACC, ze względu na duże ryzyko nowotworu złośliwego;
2) należy wykonać USG tarczycy i zakwalifikować ognisko do BACC na podstawie ogólnie przyjętych kryteriów;
3) nie ma konieczności wykonywania innych badań, wynik scyntygrafii jest artefaktem;
4) należy ocenić funkcję przytarczyc, gdyż ognisko wzmożonego wychwytu może być gruczolakiem przytarczyc;
5) należy ocenić tyreometabolizm, gdyż wzmożony wychwyt może być wynikiem nadczynności tarczycy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 39
Pacjentka lat 31 w 25. tygodniu pierwszej ciąży została skierowana do endokrynologa z podejrzeniem zespołu Cushinga z powodu znacznego wzrostu masy ciała (15 kg), pojawienia się nadciśnienia tętniczego oraz cukrzycy. W badaniu fizykalnym stwierdzono różowo-czerwone rozstępy na skórze brzucha i bioder, w badaniach laboratoryjnych wykonanych w warunkach podstawowych na czczo glikemia 6,2 mmol/l, stężenie ACTH 55pg/ml, (N 5,6-56 pg/ml), kortyzol 31 µg/dl. Wskaż najbardziej celowe postępowanie, które powinno być przeprowadzone w pierwszej kolejności:
Pytanie 40
W terapii pacjenta z chorobą Addisona oraz dołączającą się nadczynnoś- cią tarczycy w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa należy przede wszystkim zawrócić uwagę na:
Pytanie 41
Pacjentka 32-letnia zgłosiła się do endokrynologa w 9. tygodniu drugiej ciąży z wynikiem oznaczenia TSH 0,085 µIU/ml. Kobieta skarży się na nasilone nudności i zgłasza okresowe uczucie kołatania serca po wysiłku fizycznym. Przedmiotowo tętno 82/min. Wskaż postępowanie jakie należy podjąć w pierwszej kolejności:
Pytanie 42
Która z chorób nie wiąże się z ryzkiem przedwczesnego dojrzewania płciowego GnRH-niezależnego?
Pytanie 43
Która z poniższych chorób nie występuje w przebiegu autoimmunologicznego zespołu wielogruczołowego typu 3?
Pytanie 44
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące podostrego zapalenia tarczycy:
1) występuje stan podgorączkowy a nawet gorączka;
2) ból ma tendencję do migrowania;
3) odnotowuje się podwyższoną aktywność fosfatazy zasadowej;
4) powiększeniu ulegają węzły chłonne po stronie zajętej części gruczołu;
5) u ponad połowy chorych podostre zapalenie tarczycy prowadzi do trwałej niedoczynności gruczołu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 45
Które z poniższych testów znajdują zastosowanie w diagnostyce niedoboru hormonu wzrostu?
1) doustny test tolerancji glukozy;
2) test z TRH;
3) test insulinowy;
4) test z L-DOPA;
5) test z glukagonem.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 46
Stężenie we krwi których hormonów obniża się fizjologicznie z wiekiem:
1) lutropiny;
2) trijodotyroniny;
3) parathormonu;
4) melatoniny;
5) siarczanudehydroepiandrosteronu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 47
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące nadczynności tarczycy:
1) nadmiar hormonów tarczycy wiąże się z wtórnym podwyższeniem stężeń prolaktyny w surowicy krwi;
2) u chorych obserwuje się często nasilony dermografizm;
3) u chorych mężczyzn może pojawiać się ginekomastia;
4) charakterystyczne jest zwiększenie amplitudy tętna w przebiegu choroby;
5) w zaawansowanej postaci choroby może wystąpić niedrożność porażenna jelit.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 48
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące częstości występowania podwyższonego stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych (anty-Tg i anty-TPO):
1) zwiększa się z wiekiem;
2) jest większa u kobiet w porównaniu z mężczyznami;
3) jest największa u kobiet w wieku rozrodczym; 4)występuje korelacja częstości występowania pomiędzy anty-Tg i anty-TPO; 5) powyżej 80. r.ż. jest zbliżona u mężczyzn i kobiet.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 49
Wskaż objawy o największej pozytywnej wartości predykcyjnej w rozpoznawaniu niedoczynności tarczycy:
1) osłabienie słuchu;
2) spowolnienie ruchowe;
3) obrzęk okołooczodołowy;
4) zwiększenie masy ciała;
5) suchość skóry;
6) oziębienie skóry.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 50
Który z poniższych testów i wskaźników nie dotyczy oceny wrażliwości ustroju na insulinę?
Pytanie 51
Wskaż stany patologiczne, w których stwierdza się zmniejszone surowicze stężenie globuliny wiążącej hormony tarczycy (TBG): 1) niedoczynność tarczycy; 2)nadczynność tarczycy; 3) niedoczynność nadnerczy; 4)posocznica; 5) zespół Cushinga. Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 52
Do leków, które zmniejszają surowicze stężenie globuliny wiążącej hormony tarczycy (TBG) należą: 1) estrogeny; 2)tamoksyfen; 3) androgeny; 4) kortykosteroidy; 5) kwas nikotynowy. Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 53
Do leków hamujących wydzielanie hormonów tarczycy należą:
1) amiodaron;
2) metformina;
3) analogi somatostatyny; 4)aminoglutetymid; 5) lit.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 54
Do cech różnicujących chorobę Gravesa i podostre zapalenie tarczycy należą:
1) obraz usg;
2) wole;
3) obecność przeciwciał przeciwtarczycowych;
4) iloraz T3/T4;
5) wychwyt radiojodu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 55
Do różnic pomiędzy tyroksyną i trójjodotyroniną należą:
1) stopień absorpcji z przewodu pokarmowego;
2) szczyt stężenia w surowicy;
3) okres półtrwania;
4) powinowactwo do receptora dla hormonów tarczycy;
5) stopień wiązania z białkami.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 56
Wskaż te rzadkie skutki uboczne stosowania leków przeciwtarczycowych, które częściej wywoływane są przez propyltiouracyl w porównaniu do metimazolu: 1) martwica komórek wątrobowych; 2)cholestaza; 3) zespół rzekomotoczniowy; 4) zapalenie naczyń; 5)utrata smaku; 6)hipoglikemia. Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 57
Wskaż fizjologiczne zmiany w ciąży dotyczące tarczycy:
1) zmniejszenie wydalania jodu z moczem;
2) zwiększenie wytwarzania TBG (globuliny wiążącej hormony tarczycy) w wątrobie;
3) przyspieszona degradacja hormonów tarczycy;
4) zmniejszenie puli hormonów tarczycy;
5) zwiększone stężenie wolej tyroksyny.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 58
Do wad rozwojowych związanych z narażeniem w życiu płodowym na działanie tiamazolu należą:
1) aplasiacutis: ubytki skóry, głównie na głowie;
2) niedrożność nozdrzy tylnych;
3) wrodzone wodonercze;
4) atrezja przełyku z przetoką tchawiczo-przełykową;
5) torbiele szyi;
6) ubytek w przegrodzie międzykomorowej;
7) athelia: niewykształcenie brodawek sutkowych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 59
Jaką dawkę dobową L-tyroksyny należy zastosować u wcześniaka o masie ciała 2000 g urodzonego w 35. tygodniu ciąży, u którego rozpoznano wrodzoną niedoczynność tarczycy?
Pytanie 60
Wskaż, w przebiegu której endokrynopatii występują, wyłącznie u mężczyzn, zwapnienia na małżowinach usznych:
Pytanie 61
Hiperkalcemia polekowa może wystąpić w trakcie terapii:
1) diuretykiemtiazydowym;
2) bisfosfonianem;
3) węglanem litu;
4) alfakalcydolem;
5) tretynoiną;
6) rekombinowanym ludzkim hormonem wzrostu w leczeniu substytucyjnym;
7) glikokortykosteroidami.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 62
Obowiązujące wskazania do przeprowadzenia badań przesiewowych u pacjenta z podejrzeniem zespołu guza chromochłonnego i przyzwojaków (PPGL) obejmują:
1) napadowe występowanie objawów sugerujących nadmierne wydzielanie katecholamin;
2) przebyty epizod napadowego wzrostu ciśnienia tętniczego w trakcie nagłej appendektomii u pacjenta bez wywiadu nadciśnienia;
3) przypadkowo wykryty guz nadnercza u osoby z nadciśnieniem opornym;
4) kontrola raz na 5 lat u osób z potwierdzoną mutacją zarodkową predysponującą do PPGL;
5) bliskie pokrewieństwo pacjenta z osobą, u której rozpoznano PPGL.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 63
Wskaż cechę, która nie jest charakterystyczna dla przejściowej tyreotoksykozy ciążowej w przebiegu niepowściągliwych wymiotów ciężarnych (THHG):
Pytanie 64
31-letni pacjent zgłosił się do Poradni Endokrynologicznej z powodu jed- nostronnej ginekomastii, potwierdzonej w badaniu usg. Nie zgłasza obniżonego libido ani zaburzeń erekcji. W badaniu fizykalnym prawidłowa wielkość i konsys- tencja jąder. BMI: 23,5 kg/m2. Skargi na utrzymującą się drażliwość, bezsenność oraz nadpotliwość. Przy badaniu tachykardia 120/min. W badaniach lab: TSH <0,005, podwyższone wartości FT3 i FT4. Uzupełniająca diagnostyka wykazała podwyższone miano przeciwciał TRAb. Rozpoznano nadczynność tarczycy na podłożu choroby Graves-Basedowa i rozpoczęto terapię lekiem przeciwtarczyco- wym. Wskaż najbardziej prawdopodobny mechanizm tłumaczący wystąpienie ginekomastii u tego pacjenta:
1) zależne od hormonów tarczycy zwiększenie stężenia SHBG;
2) zależne od hormonów tarczycy zmniejszenie stężenia SHBG;
3) zależne od hormonów tarczycy zmniejszenie aktywnościaromatazy;
4) zależne od hormonów tarczycy zwiększenie aktywnościaromatazy;
5) działanie niepożądane leku przeciwtarczycowego;
6) hipogonadyzmhipergonadotropowy;
7) hiperprolaktynemia w przebiegu nadczynności tarczycy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 65
Zastosowanie którego z poniższych leków może, u pacjentów z cukrzycą t.1 leczonych intensywną insulinoterapią, wiązać się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia normoglikemicznej kwasicy ketonowej (eDKA)?
Pytanie 66
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące guza przysadki typu tyreotropinoma:
1) około 30% tyreotropinoma wydziela w nadmiarze podjednostkę alfa hormonów glikoproteinowych;
2) u około 1/3 pacjentów z tyreotropinomastężenie TSH mieści się w granicach normy, a stężenia hormonów tarczycy są zwiększone;
3) w różnicowaniu tyreotropinoma od oporności na hormony tarczycy zastosowanie ma m.in. test supresji TSH - wykazanie zahamowania TSH po podawaniu trijodotyroniny wyklucza rozpoznanie tyreotropinoma;
4) w badaniu fizykalnym pacjenta z podejrzeniem tyreotropinoma często stwierdza się objawy nadczynności tarczycy i wole;
5) gruczolaki przysadki wydzielające TSH stanowią około 10% wszystkich gruczolaków przysadki.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 67
Wtórna niedoczynność tarczycy może być wywołana przez czynniki genetyczne. Który z poniżej podanych zestawów gen kandydat - odpowiadający mu fenotyp jest nieprawdziwy?
Pytanie 68
Które z wymienionych zaburzeń można przypisać zaawansowanej pierwotnej nadczynności przytarczyc?
Pytanie 69
Pacjent lat 60 z utrwalonym migotaniem przedsionków ma zaplanowane wykonanie biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BACC) tarczycy z powodu wola guzkowego nietoksycznego z obecnością 2 zmian podejrzanych ultrasonogra- ficznie. Pacjent otrzymuje leczenie dabigatranem.Jaka modyfikacja leczenia powinna być dokonana przed BACC?
Pytanie 70
Wskaż zdanie fałszywe dotyczące działań niepożądanych ipilimumabu na układ dokrewny:
Pytanie 71
U pacjentki lat 68 z kwalifikowanej do chemioterapii z powodu raka płuca nagle wystąpiły zaburzenia świadomości. W badaniu TK wykonanym na SOR nie stwierdzono nieprawidłowości. RR 130/80 mmHg. Wykonano badania dodatkowe, w których stwierdzono: Na 125 mmol/l; K 3,9 mmol/l; TSH 3,40 IU/l; kortyzol o godz. 8.00 19 µg/dl, osmolalność osocza 165 mOSm/kg H2O, osmolalność moczu 680 mOsm/kg H2O, wydalanie Na z moczem 211 mmol/24h (norma 40 - 220). Kreatynina w DZM 18,1 mg/24h/kg m.c (norma 11 - 20), glukoza w surowicy 680 mg/dl. Chora przyjmuje: metforminę, ramipryl i citalopram.Wskaż stwierdzenie prawdziwe dotyczące tej chorej:
Pytanie 72
Matka pacjentki lat 25 po urazie głowy, z padaczką pourazową i zaburze- niami depresyjno-lękowymi, zgłosiła się do lekarza z powodu pogorszenia kontak- tu z córką. W badaniach podstawowych hiponatremia 108 mmol/l. Chora przyjmuje leki: karbamazepinę, sertalinę i wenlafaksynę. Który ze stosowanych leków może być przyczyną stwierdzonej hiponatremii?
Pytanie 73
Pacjentka l. 65, po złamaniu kręgu L1 bez urazu, miała wykonane badanie densytometryczne, w którym stwierdzono T-score L2-L4 - 3,1, T-scorebkku - 2,6. W badaniach dodatkowych stwierdzono Ca 2,15 mmol/l (norma 2,1-2,55), fosforany 1,58 mmol/L (norma 0,81 - 1,45), PTH 95 pg/ml (norma 15 - 65), TSH 3,1 mIU/l, GFR 22,4 ml/min/1,73 m2, 25(OH)D 17,7 ng/ml.Wskaż najbardziej prawidłowe postępowanie u tej chorej:
Pytanie 74
Wskaż stwierdzenie fałszywe dotyczące stosowania L-tyroksyny (L-T4):
Pytanie 75
Pacjent l. 25, wcześniej zdrowy, zaobserwował u siebie od 5 tygodni narastające obustronne powiększenie sutków. Objaw ten wystąpił miesiąc po rozpoczęciu stosowania steroidów anabolicznych (metandienon), które podawał sobie w celu przyrostu masy mięśniowej. W badaniach dodatkowych potwierdzo- no ginekomastię i wykluczono inne jej przyczyny. Stężenie prolaktyny wynosiło 13 ng/ml. Wskaż, jakie leczenie będzie u chorego najskuteczniejsze poza zaleceniem natychmiastowego odstawienia steroidów anabolicznych:
Pytanie 76
U dziewczynki lat 14 z powodu kamicy nerkowej przeprowadzono diagnostykę i rozpoznano pierwotną nadczynność przytarczyc. Podczas badania USG szyi stwierdzono w płacie lewym tarczycy podejrzaną ultrasonograficznie zmianę ogniskową, a w rozmazie cytologicznym opisano obraz raka rdzeniastego. Po zabiegu tyreoidektomii u dziecka pojawiły się epizody wzrostu ciśnienia tętni- czego do 180/100 mmHg, a w toku diagnostyki rozpoznano guza chromochłonne- go. Jaka mutacja jest najbardziej prawdopodobną przyczyną choroby u tej pacjentki?
Pytanie 77
Po stwierdzeniu ciąży u pacjentki z moczówką prostą ośrodkową rozpoznaną przed ciążą:
1) należy zwiększyć dawkę desmopresyny w przypadku nasilenia objawów moczówki;
2) należy zastosować preparat wazopresyny zamiast desmopresyny;
3) nie wolno stosować desmopresyny z uwagi na ryzyko malformacji płodu;
4) nie należy stosować desmopresyny z uwagi na jej zwiększoną degradację przez wazopresynazę.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 78
Przejściowa moczówka prosta podczas ciąży jest spowodowana:
Pytanie 79
U noworodka płci genetycznej męskiej (kariotyp 46,XY), niepełna maskulinizacja zewnętrznych narządów płciowych może być spowodowana niedoborem:
1) aromatazy;
2) dehydrogenazy 3β-hydroksysteroidowej;
3) 5α-reduktazy;
4) oksydoreduktazy P450 (POR).
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 80
Zespół Pradera i Williego jest chorobą:
Pytanie 81
W leczeniu hiponatremii w przebiegu zespołu nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH) podstawowe znaczenie ma:
1) ograniczenie podaży płynów;
2) podanie dożylnie izotonicznego (0,9%) NaCl;
3) podanie dożylnie hipertonicznego (3%) NaCl;
4) podanie dożylnie hydrokortyzonu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 82
Moczówka prosta ośrodkowa jest typowym objawem w przypadku mutacji genu kodującego:
1) wazopresynę-neurofizynę II (AVP-NPII);
2) wolframinę (WFS1);
3) akwaporynę 2 (AQP2);
4) czynnik PROP1 (PROP1).
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 83
Cechami USG obserwowanymi w badaniu węzłów chłonnych szyi, które nasuwają podejrzenie przerzutu raka brodawkowatego, są wszystkie wymienione cechy,z wyjątkiem:
Pytanie 84
U pacjenta dorosłego z rozpoznaną w dzieciństwie wielohormonalną niedoczynnością przysadki kryterium rozpoznania ciężkiego niedoboru hormonu wzrostu (GH) po zakończeniu terapii promującej wzrastanie jest:
Pytanie 85
U 7-letniego chłopca obserwuje się od kilku tygodni poliurię i polidypsję, ponadto pojawiło się owłosienie łonowe, któremu towarzyszy powiększenie jąder. W badaniu rezonansu magnetycznego stwierdzono obecność guzów w okolicy nadsiodłowej i w okolicy szyszynki. Najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem jest:
Pytanie 86
U 7-letniej dziewczynki rozpoznano przedwczesne dojrzewanie płciowe prawdziwe, w badaniu rezonansu magnetycznego uwidoczniono obecność hamartoma podwzgórza wielkości 8 mm. Postępowaniem z wyboru jest:
Pytanie 87
Które z wymienionych leków mogą spowodować hiperkalcemię? 1)kalcymimetyki; 2) tiazydy; 3) lit; 4) antagoniści receptora wapniowego; 5) witamina D. Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 88
Optymalnym sposobem leczenia niedoczynności tarczycy pochodzenia centralnego u pacjenta dorosłego jest stosowanie:
Pytanie 89
U pacjenta ze stwierdzoną klinicznie i laboratoryjnie hipofosfatemią, najwłaściwszym badaniem powinno być oznaczenie/wykonanie:
Pytanie 90
W przypadku udowodnionej utraty fosforu przez nerki, następne badanie, które należy zlecić to oznaczenie:
Pytanie 91
Cechą charakterystyczną hipofosfatemii FGF-23-zależnej jest:
Pytanie 92
Pierwotny ciężki niedobór IGF-I charakteryzuje się:
1) znacznym niedoborem wzrostu poniżej -3 SD (odchyleń standardowych);
2) obniżonym stężeniem hormonu wzrostu (GH) w testach stymulacyjnych;
3) prawidłowym lub podwyższonym stężeniem GH w testach stymulacyjnych;
4) obniżonym stężeniem insulinopodobnego czynnika wzrostowego I (IGF-I) oraz białka wiążącego insulinopodobne czynniki wzrostu 3 (IGFBP3);
5) prawidłowym stężeniem IGF-I oraz IGFBP3.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 93
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tzw. 'silentpituitaryadenomas': 1)pojęcie 'silentpituitaryadenomas' obejmuje zarówno guzy bez sekrecji hormonalnej, jak i z sekrecjąsubkliniczną; 2)najczęstszym typem guza są tzw. 'nullcelladenomas', wykazujące brak barwienia immunohistochemicznego na podjednostkę beta hormonów przysadki oraz brak czynników transkrypcyjnych; 3)klinicznie prezentacja obejmuje zwykle objawy uciskowe i/lub cechy niedoczynności przysadki; 4)guzy o typie PIT-1 dodatnich gruczolaków (PIT-1 positiveadenomas) charakteryzują się szczególnie agresywnym przebiegiem; 5)ekspresja czynnika transkrypcyjnego PIT1 jest też opisywana w guzach o typie TSH-oma oraz w gruczolakach somatotropowych. Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 94
Do różnicowania pomiędzy przedwczesnym dojrzewaniem prawdziwym a przedwczesnym powiększeniem piersi wśród badań hormonalnych największe znaczeniemaocena stężenia:
Pytanie 95
Obojnactwo rzekome żeńskie jest to maskulinizacja w czasie życia płodo- wego zewnętrznych narządów płciowych u płci genetycznie żeńskiej 46 XX DSD (dawniej pseudohermaphroditismusfemininus): 1)przyczyną jest wrodzony przerost nadnerczy o typie niedoboru 21- hydroksylazy, 11-hydroksylazy, dehydrogenazy 3-hydroksysteroidowej; 2)przyczyną jest wrodzony przerost nadnerczy o typie niedoboru 21- hydroksylazy, 11-hydroksylazy oraz 20,22-desmolazy cholesterolu; 3)przyczyną jest niedobór P450 aromatazy łożyskowej; 4)przyczyną jest guz wirylizujący jajnika u matki; 5)wewnętrzne narządy płciowe są typu męskiego. Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 96
Wskaż lek/leki, których nie stosuje się w leczeniu hiperkalcemii PTH-niezależnej:
Pytanie 97
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zwiększonego stężenia kortyzolu w surowicy u pacjentów z jadłowstrętem psychicznym:
1) jest wynikiem zmniejszenia klirensu metabolicznego;
2) jest wynikiem aktywacji osi podwzgórze-przysadka w odpowiedzi na przewlekły stres;
3) upośledzenie hamowania deksametazonem jest wynikiem nabytej oporności receptora glikokortykosteroidów;
4) w jadłowstręcie psychicznym nie odnotowuje się zwiększonego stężenia kortyzolu w surowicy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 98
W toku różnicowania między jadłowstrętem psychicznym a niedoczynnością przysadki za jadłowstrętem psychicznym przemawia:
1) wysokie stężenie GH;
2) wysokie stężenie IGF-I;
3) zmniejszona odpowiedź LH na dużą dawkę GnRH;
4) prawidłowe stężenie prolaktyny.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 99
Wskaż konstelację właściwą dla hipokalcemii w przypadku choroby (uszkodzenia) wątroby:
1) obniżone stężenie fosforanów;
2) podwyższone stężenie fosforanów;
3) obniżone stężenie PTH;
4) podwyższone stężenie PTH;
5) prawidłowe stężenie PTH;
6) prawidłowe stężenie 25(OH)D3;
7) obniżone stężenie 25(OH)D3.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 100
Wskaż fałszywe stwierdzenie:
Pytanie 101
Do przyczyn hipokalcemii należą:
1) zespół Williamsa;
2) 'zespół głodnych kości';
3) kwasice cewkowe;
4) zespół Di George'a;
5) szpiczak mnogi.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 102
Wydzielanie glukagonu jest stymulowane przez:
1) hipoglikemię;
2) alaninę;
3) wolne kwasy tłuszczowe;
4) somatostatynę;
5) gastrynę.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 103
Które z poniższych leków mogą przyczyniać się do wystąpienia cukrzycy?
1) estradiol;
2) kwas askorbinowy;
3) diazoksyd;
4) deksametazon;
5) fenytoina.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 104
W których z poniższych sytuacji klinicznych należy zalecić zamiast cholekalcyferolu stosowanie alfakalcidolu?
1) niedoczynność przytarczyc w przebiegu autoimmunologicznego zespołu wielogruczołowego typu 1 (APS 1);
2) mutacja genu CYP21A1;
3) osteoporoza;
4) niewydolność nerek;
5) wirusowe zapalenie wątroby.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 105
Na typowy obraz kliniczny cukrzycy MODY składa się:
1) początek choroby przed 25. r.ż.;
2) tendencja do kwasicy ketonowej;
3) wczesne zachorowanie na cukrzycę u co najmniej 2 członków rodziny;
4) nieoznaczalny peptyd C;
5) znaczny cukromocz.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 106
Zespół Pradera i Williego cechuje:
1) hiperfagia;
2) otyłość centralna;
3) niedobór wzrostu;
4) gigantyzm; 5)hipogonadyzmhipogonadotropowy; 6) hipogonadyzmhipergonadotropowy.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 107
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu ektopowego wydzielania ACTH:
1) występuje 5 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn;
2) najczęstszą przyczyną tego zespołu jest rak drobnokomórkowy płuca;
3) w obrazie klinicznym dominuje osłabienie mięśniowe, hiperpigmentacja oraz hipokaliemia i zasadowica nieoddechowa;
4) kryterium rozpoznania jest wzrost wydzielania ACTH po stymulacji CRH.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 108
Do objawów obserwowanych u dorosłych pacjentów z niedoborem GH należą:
1) zwiększona ilość tkanki tłuszczowej o lokalizacji centralnej;
2) zmniejszona beztłuszczowa masa ciała;
3) zmniejszona masa i siła mięśniowa;
4) zmniejszona pojemność minutowa serca;
5) obniżona gęstość mineralna kości;
6) zmiany w profilu lipidowym będące przyczyną przedwczesnej miażdżycy naczyń.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 109
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące pacjentek z jadłowstrętem psychicznym:
1) wydzielanie hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych jest obniżone;
2) wydzielanie hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych jest podwyższone;
3) stężenie IGF-I jest obniżone;
4) stężenie IGF-I jest podwyższone;
5) stężenie hormonów tarczycy jest podwyższone.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 110
Wskaż zespoły, które są związane z predyspozycją do zachorowania na raka tarczycy:
1) zespół DICER1;
2) choroba Cowden;
3) zespół del Castillo;
4) rodzinna polipowatość gruczolakowata;
5) MEN 2a;
6) zespółVernera-Morrisona.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 111
U młodego, dotychczas zdrowego nastolatka, u którego doszło do urazo- wego przerwania szypuły przysadki należy rozważyć zastosowanie następujących leków, za wyjątkiem:
Pytanie 112
U dziecka z objawami moczówki prostej i przedwczesnego pokwitania stwierdzono obecność zmian w okolicy podwzgórzowo-przysadkowej oraz w szyszynce. Najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem u tego pacjenta jest:
Pytanie 113
W którym z wymienionych zespołów uwarunkowanych genetycznie wzrasta ryzyko wystąpienia raka piersi u mężczyzn?
Pytanie 114
Do przyczyn hipokalcemii nie należy:
Pytanie 115
Które z wymienionych markerów są uważane za czynniki predykcyjne powodzenia stymulacji owulacji i zalecane w ocenie rezerwy jajnikowej?
1) AMH (hormon anty-Müllerowski);
2) FSH; antralnych);
3) objętość jajników;
4) AFC (liczba pęcherzyków
5) inhibina B.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 116
U nosicielek genu BRCA1 w celu antykoncepcji dopuszczone jest stosowanie:
1) dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych;
2) mini-tabletek zawierających wyłącznie gestageny;
3) implantów podskórnych;
4) wkładek wewnątrzmacicznych niezawierających hormonów;
5) hormonalnych krążków dopochwowych.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 117
W procesie kwalifikacji do leczenia operacyjnego pacjentów z asymptomatyczną pierwotną nadczynnością przytarczyc należy uwzględnić:
1) płeć pacjenta;
2) wiek pacjenta;
3) stan czynnościowy nerek;
4) wynik badania densytometrycznego;
5) stężenie PTH.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 118
Która mutacja jest przyczyną najczęstszej postaci pierwotnej nadczynności przytarczyc?
Pytanie 119
Przyczyną obniżonej gęstości mineralnej kości w przebiegu jadłowstrętu psychicznego jest:
1) hipoestrogenizm;
2) hiperkortyzolemia;
3) obniżone stężenie IGF-1;
4) podwyższone stężenie hormonu wzrostu;
5) obniżone stężenie T3.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 120
