Egzamin PES Endokrynologia / wiosna 2018

120 pytań
Pytanie 1

W prewencji indukowanej jodem nadczynności tarczycy stosuje się:
1) tiamazol;
2) węglan litu;
3) nadchloran potasu;
4) propylotiouracyl;
5) propranolol.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 2

Opóźniony wiek kostny występuje w:
1) zespole niedoboru aromatazy;
2) hiperkortyzolemii;
3) pierwotnym niedoborze IGF-1;
4) otyłości;
5) konstytucjonalnie opóźnionym wzrastaniu i dojrzewaniu;
6) zespole Sotosa.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 3

Inhibina nie jest wytwarzana przez:

Pytanie 4

Cukrzyca często towarzyszy następującym endokrynopatiom, z wyjątkiem:

Pytanie 5

Które ze stosowanych w leczeniu cukrzycy typu 2 leków mogą dawać częste objawy nietolerancji ze strony przewodu pokarmowego?
1) metformina;
2) eksenatyd;
3) glimepiryd;
4) akarboza;
5) pioglitazon.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 6

W cukrzycy typu 2 zaburzenia wydzielania insuliny obejmują:

Pytanie 7

Wskaż czynnik ryzyka neuropatii cukrzycowej:

Pytanie 8

W leczeniu neuropatii obwodowej stosuje się:

Pytanie 9

Celem leczenia żywieniowego w anorexia nervosa jest zwiększenie masy ciała o:

Pytanie 10

O defekcie spermatogenezy przy prawidłowej objętości jąder świadczy:

Pytanie 11

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące hiperprolaktynemii polekowej:
1) jest wywołana blokowaniem przez lek receptorów dopaminowych podwzgórza i przysadki;
2) jest spowodowana zmniejszeniem przez lek syntezy podwzgórzowej dopaminy;
3) jest spowodowana zwiększonym powstawaniem makroprolaktyny pod wpływem leku;
4) jest spowodowana zmniejszonym metabolizmem prolaktyny;
5) zawsze wymaga leczenia.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 12

Wskaż zdanie prawdziwe:
1) ekspresję receptorów somatostatynowych można wykazać w oponiakach;
2) ekspresję receptorów somatostatynowych można wykazać w tkankach zmienionych zapalnie;
3) ekspresję receptorów somatostatynowych można wykazać w prawidłowej przysadce;
4) wykazanie obecności receptorów dla somatostatyny w guzie przysadki nie zawsze łączy się ze skutecznością farmakologicznego zastosowania ligandów dla tych receptorów;
5) pozytronowa tomografia emisyjna (PET) jest metodą odzwierciedlającą nasilenie procesów metabolicznych a nie obrazującą morfologię zmian.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 13

PPGL (pheochromocytoma-paraganglioma) może występować jako składowa zespołów genetycznych związanych z mutacjami genów:
1) VHL;
2) RET;
3) dehydrogenazy bursztynianowej;
4) NF1;
5) TMEM 127;
6) MAX.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 14

Obniżonej ARO należy spodziewać się u chorych z:
1) zwężeniem tętnicy nerkowej;
2) chorobą Addisona;
3) SIADH;
4) zespołem mózgowej utraty soli (CSW);
5) WPN-11βOH.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 15

U otyłego chłopca z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym GnRH- zależnym, padaczką lekooporną i napadami śmiechu należy podejrzewać:

Pytanie 16

Obecność przerzutów do węzłów chłonnych u pacjenta z rakiem kory nadnercza oznacza, że:
1) kwalifikuje się go do II lub III stopnia klinicznego zaawansowania choroby w zależności od wielkości guza;
2) kwalifikuje się go do III lub IV stopnia klinicznego zaawansowania choroby w zależności od wielkości guza;
3) wg WHO szacowane 5-letnie przeżycie wynosi poniżej 55%;
4) wg WHO szacowane 5-letnie przeżycie wynosi poniżej 18%;
5) leczenie chirurgiczne nie przynosi korzyści w porównaniu z leczeniem zachowawczym.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 17

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące choroby Gravesa-Basedowa:
1) jest najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy w krajach z prawidłową podażą jodu;
2) występuje częściej u mężczyzn;
3) jej przyczyną jest mutacja receptora dla TSH, powodująca jego ciągłą aktywację;
4) w leczeniu uzupełniającym stosuje się leki beta-adrenolityczne;
5) nadczynności tarczycy zawsze towarzyszy oftalmopatia.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 18

Wskaż lokalizację/rodzaj badania densytometrycznego, w którym dokonany pomiar dotyczy głównie kości korowej:

Pytanie 19

Wskaż potencjalną przyczynę hipokalcemii, której towarzyszy małe stężenie PTH:

Pytanie 20

Wskaż potencjalną przyczynę hipokalcemii, której towarzyszy duże stężenie PTH:

Pytanie 21

74-letnia pacjentka została skierowana do poradni leczenia osteoporozy w celu diagnostyki i leczenia. W przeszłości wystąpiły dwa złamania osteoporotycz- ne (złamanie Collesa w 54. rż oraz złamanie szyjki kości udowej lewej w 72. rż, zaopatrzone endoprotezoplastyką). Chora skarży się na ból pleców oraz zaobser- wowała ubytek wzrostu (6 cm względem wartości odnotowanej w młodości). W przeszłości chora przebyła także laparoskopową cholecystektomię, ponadto występuje od wielu lat obustronna kamica nerek. W badaniu przedmiotowym zwraca uwagę pogłębiona kifoza piersiowa. W wykonanym badaniu densytomet- rycznym (DXA) odcinka lędźwiowego kręgosłupa, wartość BMD (L1-L4) wynosi 1,023 g/cm2, co odpowiada T-score -0,9 oraz Z-score +1,2. Wskaż potencjalne przyczyny relatywnie dużych wartości BMD:
1) przebyte złamania kręgów lędźwiowych kręgosłupa;
2) zmiany zwyrodnieniowe odcinka lędźwiowego kręgosłupa;
3) skrzywienie boczne kręgosłupa;
4) kamica nerek;
5) klips po cholecystektomii laparoskopowej;
6) proteza kości udowej.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 22

Wskaż preparat wapnia, którego powinno się unikać w leczeniu niedoczynności przytarczyc:

Pytanie 23

U 78-letniego pacjenta, pozostającego pod stałą opieką nefrologiczną z powodu przewlekłej choroby nerek (GFR<30 ml/min) rozpoznano osteoporozę w badaniu densytometrycznym (brak złamań w wywiadzie). Ryzyko 10-letnie złamania osteoporotycznego oszacowane na podstawie algorytmu FRAX wynosi 9%. Stężenie wapnia całkowitego w surowicy - 9,2 mg/dl (N: 8,8-10,2); fosforanów - 4,8 mg/dl (N: 1,5-4,5); PTH - 60 ng/l (N: 15-70). Wskaż najwłaściwsze postępowanie:

Pytanie 24

Wskaż choroby/stany, w których nie wykorzystuje się terapii bisfosfonianami:

Pytanie 25

U 43-letniej chorej stwierdzono chorobę Cushinga. Jaki rodzaj badania densytometrycznego, wykonanego techniką DXA, należy zlecić w pierwszej kolejności, aby ocenić wpływ choroby na kość?

Pytanie 26

Wskaż fałszywe stwierdzenie określające fizjologiczną rolę sekretyny:

Pytanie 27

W przypadku którego oznaczenia wykorzystywanego w diagnostyce guza chromochłonnego wysokiej swoistości towarzyszy najwyższa czułość?

Pytanie 28

Do leków obniżających stężenie aldosteronu i powodujących obniżenie wskaźnika aldosteronowo-reninowego w osoczu nie należą:

Pytanie 29

Do objawów obserwowanych u dorosłych pacjentów z niedoborem GH należą:
1) zwiększona ilość tkanki tłuszczowej o lokalizacji centralnej;
2) zmniejszona beztłuszczowa masa ciała;
3) zmniejszona masa i siła mięśniowa;
4) zmniejszona pojemność minutowa serca;
5) obniżona gęstość mineralna kości;
6) zmiany w profilu lipidowym będące przyczyną przedwczesnej miażdżycy naczyń.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 30

Wskaż zdanie fałszywe odnoszące się do diagnostyki hiperaldosteronizmu:

Pytanie 31

Wskaż zdanie fałszywe na temat zespołu Kallmanna:

Pytanie 32

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołu nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH):

Pytanie 33

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące moczówki nerkowej:
1) postać wrodzona będąca skutkiem mutacji genu receptora V2 wazopresyny występuje wyłącznie u mężczyzn;
2) większość przypadków postaci wrodzonej jest wynikiem mutacji genu akwaporyny 2;
3) niektóre leki, zwłaszcza lit, mogą prowadzić do ujawnienia moczówki nerkowej nabytej;
4) przyczyną moczówki nerkowej może być hipokaliemia.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 34

Do przyczyn hipokalcemii nie należy:

Pytanie 35

U chłopca 4,5-letniego wydzielanie hormonu wzrostu maksymalnie w obu testach stymulacyjnych wynosi 22,0 ng/ml. Wzrost chłopca 90 cm (znacznie poniżej wartości 3 centyla, tempo wzrastania 3,5 cm/rok), stężenie IGF-I < 25 ng/ml (< 2,5 percentyla dla wieku wg zestawu), dojrzewanie oceniono na 1 stadium wg skali Tannera. Wiek kostny oceniono na 1 rok. Można podejrzewać:

Pytanie 36

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu Klinefeltera?
1) jest najczęstszą przyczyną hipogonadyzmu hipogonadotropowego u mężczyzn;
2) może wystąpić ginekomastia;
3) histologicznie w tym zespole stwierdza się dysgenezję kanalików plemnikotwórczych oraz rozrost niepełnosprawnych komórek Leydiga;
4) stwierdza się niskie stężenie testosteronu;
5) u chorych z zespołem Klinefeltera istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia guzów zarodkowych i raka piersi.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 37

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące pacjentek z jadłowstrętem psychicznym:
1) wydzielanie hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych jest obniżone;
2) wydzielanie hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych jest podwyższone;
3) stężenie IGF-I jest obniżone;
4) stężenie IGF-I jest podwyższone;
5) stężenie hormonów tarczycy jest podwyższone.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 38

Chłopiec 10-letni leczony z powodu idiopatycznej niedoczynności przytar- czyc został przyjęty do Kliniki z powodu omdlenia na lekcji WF. Tętno 90/min, ciśnienie tętnicze 90/60 mmHg. Należy wykonać:

Pytanie 39

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące pokwitaniowego skoku wzrostowego:

Pytanie 40

Nieosmotyczna stymulacja wydzielania wazopresyny uruchamia się w przypadku:

Pytanie 41

Desmopresyna różni się od endogennej wazopresyny przede wszystkim:

Pytanie 42

U chorego z moczówką prostą ośrodkową i wielohormonalną niedoczyn- nością przysadki otrzymującego desmopresynę włączenie leczenia substytucyj- nego preparatami hydrokortyzonu i L-tyroksyny powoduje:

Pytanie 43

U młodego, dotychczas zdrowego nastolatka, u którego doszło do urazo- wego przerwania szypuły przysadki należy rozważyć zastosowanie następujących leków, za wyjątkiem:

Pytanie 44

Wskazaniem do kontynuacji terapii preparatem hormonu wzrostu w Programie Lekowym po zakończeniu wzrastania, podlegającym obecnie refundacji jest:

Pytanie 45

Niedobór wzrostu i cechy fenotypowe osteodystrofii Albrighta bez towa- rzyszących zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej to objawy typowe dla:

Pytanie 46

Badania przesiewowe noworodków pozwalają na rozpoznanie:
1) pierwotnej niedoczynności tarczycy;
2) wtórnej niedoczynności tarczycy;
3) wrodzonego przerostu nadnerczy z utratą soli;
4) wrodzonego przerostu nadnerczy bez utraty soli.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 47

W przypadku przewlekłej hiponatremii należy dążyć do:
1) szybkiego uzupełnienia niedoborów sodu, optymalnie w ciągu 24 godzin;
2) stopniowego wyrównania hiponatremii w ciągu kilku dni;
3) oznaczenia stężeń aldosteronu i wazopresyny w surowicy w celu ustale- nia przyczyny hiponatremii i wdrożenia odpowiedniego leczenia przyczynowego;
4) zapewnienia optymalnej podaży płynów, w zależności od przyczyny hiponatremii.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 48

U dziecka z objawami moczówki prostej i przedwczesnego pokwitania stwierdzono obecność zmian w okolicy podwzgórzowo-przysadkowej oraz w szyszynce. Najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem u tego pacjenta jest:

Pytanie 49

U chorego z makrogruczolakiem przysadki nieczynnym hormonalnie, le- czonego operacyjnie, a następnie powtórnie operowanego i poddanego radiote- rapii z powodu dwukrotnie stwierdzonej wznowy, w kontrolnym badaniu MR stwierdzono powiększenie się guza w stosunku do poprzedniego badania. W tego chorego należy zastosować:

Pytanie 50

Dziewczynka lat 14, z BMI 27 kg/m2, została skierowana do endokrynolo- ga z powodu insulinooporności (wskaźnik HOMA-IR 4,0) i obrazu jajników policys- tycznych w badaniu USG. Dziewczynka miesiączkuje nieregularnie co 25-38 dni. Pierwsza miesiączka wystąpiła u niej w 11. roku życia. Ma nieznaczny trądzik, w ocenie hirsutyzmu odnotowano 5 pkt. wg skali Ferrimana-Gallweya. W badaniach hormonalnych wykonanych w 4. dniu cyklu stwierdzono stężenie LH 5,5 IU/l, FSH 4,8 IU/l, estradiolu 21 pg/ml, 17-OHP 0,8 ng/ml, glikemia na czczo 89 mg/dl. Wskaźnik wolnych androgenów obliczono na 3%. Wskaż prawidłową interpretację tego obrazu klinicznego:

Pytanie 51

U pacjentki l. 51 z objawami naczynioruchowymi związanymi z menopau- zą (ostatnia miesiączka 50. r.ż.), z zachowaną macicą, bez przeciwwskazań do hormonalnej terapii menopauzy, ale z wywiadem rodzinnym chorób sercowo naczyniowych, za najbezpieczniejszy progestagen uważa się:

Pytanie 52

Wskaż zalecane postępowanie u 10-letniej dziewczynki, u której wykonano biopsję aspiracyjną cienkoigłową litej zmiany ogniskowej w płacie prawym tarczycy i uzyskano w wyniku odpowiednią kategorię wg klasyfikacji Bethesda:

Pytanie 53

Jaka powinna być całkowita dawka dobowa L-tyroksyny włączanej u otyłego pacjenta l. 35 z masą ciała 138 kg po tyreoidektomii całkowitej wykonanej z powodu wola guzkowego nietoksycznego?

Pytanie 54

Wskaż zespoły, który są związane z predyspozycją do zachorowania na raka tarczycy:
1) zespół DICER1;
2) choroba Cowden;
3) zespół del Castillo;
4) rodzinna polipowatość gruczolakowata;
5) MEN 2a;
6) zespół Vernera-Morrisona.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 55

U 20-letniej pacjentki z przyrostem masy ciała o 20 kg w ciągu 3 miesięcy, z zaczerwienieniem twarzy, łatwym siniaczeniem, łysieniem i wtórnym brakiem miesiączki, wykonano test hamowania wydzielania kortyzolu z 2 mg deksameta- zonu na dobę przez 2 dni, uzyskując wynik kortyzolu 10,4 µg/dl. Stężenie ACTH o godz. 8.00 wynosiło poniżej 5 pg/ml. W badaniu TK nadnerczy nie stwierdzono nieprawidłowości. Zwrócono jednak uwagę na jasnobrązowe plamy na skórze i błonach śluzowych. Z uwagi na zgłaszane przez chorą kołatania serca wykonano badanie echokardiograficzne, w którym uwidoczniono guz w lewym przedsionku. Z wywiadu wiadomo, że chora przebyła w wieku 18 lat tyreoidektomię całkowitą z limfadenektomią centralną i następczą terapią 131I z powodu rozpoznanego w biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej raka brodawkowatego tarczycy. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie i gen, którego mutację należy podejrzewać?

Pytanie 56

Cechy osteosklerozy trzonów kręgowych oraz uogólnioną hipoplazję szkliwa zębów stwierdza się w:

Pytanie 57

Pacjentka lat 40 z rozpoznanym zespołem APS 2 (pierwotna niedoczyn- ność nadnerczy, choroba Hashimoto) przyjmowała dotychczas leki wg schematu: hydrokortyzon 10-5-5 mg odpowiednio o godz. 7.00, 12.00 i 16.00, fludrokortyzon 100 µg/dobę oraz L-tyroksynę 100 µg/d. Pacjentka podjęła ostatnio pracę sprzątaczki, wymagającą intensywnego wysiłku fizycznego w godz. 5.00-13.00. Poprzednio pracowała jako kasjerka. Pacjentka zmodyfikowała godziny przyjmo- wania hydrokortyzonu odpowiednio na 4.00, 09.00, 14.00. Pomimo tego czuła się w pracy zmęczona, miała nudności, zawroty głowy, raz zasłabła, bez utraty przytomności. W badaniach wykonanych w SOR po zasłabnięciu stwierdzono: RR 100/60 mmHg, TSH 11,4 mIU/l, K+ 4,8 mmol/l, Na+ 136 mmol/l, Hb 12,5 g/dl, kortyzol godz. 10.30 - 9,52 µg/dl. Chorej podłączono wlew dożylny 0,9% NaCl, podano 100 mg hydrokortyzonu i.v. i poproszono o konsultację endokrynologa. Jakie powinno być dalsze postępowanie u tej chorej, jeśli planuje ona czasowy powrót do tej samej aktywności zawodowej, dopóki nie znajdzie innego zatrudnienia?

Pytanie 58

U chorego po leczeniu operacyjnym gruczolaka przysadki wydzielającego ACTH (choroba Cushinga) wykonano badania oceniające skuteczność zabiegu. Stężenie kortyzolu o godz. 8.00 wynosiło 4,5 µg/dl, a wydalanie wolnego kortyzolu w moczu 8,5 µg/dl. U tego chorego należy:

Pytanie 59

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia niedoboru aldosteronu w przebiegu choroby Addisona:
1) dawka fludrokortyzonu powinna być tak dobrana, aby uzyskać stężenie reniny w dolnym zakresie referencyjnym;
2) aktywność glukokortykoidowa fludrokortyzonu jest wyższa niż kortyzolu;
3) osoczowy okres półtrwania fludrokortyzonu wynosi około 4,9 godziny, co powoduje, że konieczne jest jego stosowanie raz na dobę, a nie dwa-trzy razy w tygodniu;
4) standardowa dawka fludrokortyzonu to 0,05 do 0,2 mg na dobę;
5) wzmożony apetyt na sól (salt craving) zawsze ustępuje po uzupełnieniu niedoboru glukokortykoidów.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 60

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące cukrzycy ciążowej (gestational diabetes):
1) kryteria diagnostyczne to: glukoza na czczo > 100 mg/dL i/lub glukoza w 120 minucie 75-gramowego testu tolerancji glukozy (OGTT) > 140 mg/dL;
2) kryteria diagnostyczne to: glukoza na czczo > 92 mg/dl i/lub glukoza w 60 minucie OGTT > 180 mg/dL i/lub glukoza w 120 minucie OGTT > 153 mg/dL;
3) leczenie metforminą jest absolutnie przeciwskazane;
4) obserwuje się bardzo istotny wzrost częstości występowania wad wrodzonych u płodu;
5) test tolerancji glukozy najlepiej wykonywać na początku ciąży razem z oznaczeniem TSH.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 61

Za optymalną terapią wrodzonego przerostu nadnerczy (niedobór 21- hydroksylazy) u dorosłych przemawia:

Pytanie 62

Leczenie dzieci z achondroplazją za pomocą hormonu wzrostu nie przynosi zadawalających efektów. Przyczyną niedoboru wzrostu w achondroplazji jest bowiem:

Pytanie 63

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia ludzkim rekombinowanym hormonem wzrostu (rhGH) dzieci z zespołem Prader-Willi:
1) zmniejsza apetyt dziecka poprzez hamujący wpływ GH na wydzielanie greliny;
2) poprawia napięcie mięśniowe dzięki zmniejszeniu ilości tkanki tłuszczowej na korzyść tkanki beztłuszczowej;
3) może powodować trudne do opanowania napady hipoglikemii;
4) może powodować przerost tkanki limfatycznej gardła i nocne bezdechy;
5) powinno być prowadzone przez całe życie.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 64

W którym z wymienionych zespołów uwarunkowanych genetycznie wzrasta ryzyko wystąpienia raka piersi u mężczyzn?

Pytanie 65

Ocena wieku kostnego przeprowadzana na podstawie badania rtg nadgarstka i ręki niedominującej wskazuje na stopień dojrzałości biologicznej dziecka. W którym z wymienionych przypadków wiek kostny u dziecka jest opóźniony, tzn. młodszy niż wiek metrykalny?

Pytanie 66

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące przedwczesnego dojrzewania płciowego występującego w przebiegu zespołu Mc Cuna-Albrighta:

Pytanie 67

Zjawisko tzw. hiponatremii rzekomej może wystąpić w przebiegu:

Pytanie 68

Hipokalcemia występująca u niemowlaka może być związana z:
1) przedawkowaniem witaminy D3;
2) zespołem di Georga;
3) zespołem Willimsa;
4) hiperfosfatemią wywołaną nadmierną podażą fosforanów;
5) wrodzoną hipomagnezemią.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 69

Z analizy przyczyn zgonów pacjentów chorych na akromegalię wynika, że najwięcej pacjentów umiera z powodu:

Pytanie 70

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi European Thyroid Association (EU- TIRADS), do cech ultrasonograficznych wskazujących na zwiększone ryzyko złośliwości zmian ogniskowych w tarczycy nie należy:

Pytanie 71

Pacjentka 16-letnia została skierowana na konsultację endokrynologiczną z oddziału neurologii, gdzie przebywa z powodu diagnostyki przyczyn napadu drgawkowego. W badaniu TK głowy - liczne zwapnienia w jądrach podkorowych, stężenie wapnia 5,7 mg/dl (norma 8,5-10,5), fosforanów 7,1 mg/dl (n: 2,8-5,0) i stężenie PTH 260 ng/dl (n: 15-65), kreatynina 07 mg/dl (0,6-1,1 mg/dl), 25OH-D3 - 21 ng/dl (n: 20-30 ng stężenie suboptymalne). U pacjentki należy podejrzewać:

Pytanie 72

Która z wymienionych zmian nowotworowych cechuje się najlepszym rokowaniem?

Pytanie 73

45-letnia nauczycielka zgłosiła się z objawami sugerującymi nadczynność tarczycy (biegunki, uczucie niepokoju, nadmierna potliwość, kołatania serca). Wywiad w kierunku chorób tarczycy ujemny, wywiad rodzinny obciążony (matka - pooperacyjna niedoczynność tarczycy). Przedmiotowo, z odchyleń stwierdzono drżenie rąk, tachykardię 95/min., niewielką retrakcję powiek oraz BMI 32 kg/m2. Bez cech orbitopatii. W badaniach laboratoryjnych: TSH 0,005 µIU/ml (norma 0,27-4,2), FT4 47 pmol/l (norma 11,5 - 21), FT3 8 pmol/l (norma 2,25 - 6). OB. 12 mm/h (norma <15), CRP 4 mg/l (norma <5). W USG tarczycy uwidoczniono pojedynczą zmianę ogniskową bezechową w płacie prawym tarczycy o wym. 6x4x3 mm. Poza tym gruczoł o prawidłowej echogeniczności, objętość 13 ml. Oznaczono przeciwciała przeciwtarczywowe: aTPO, aTg, anty TSH- R w normie. Tyreoglobulina 5 ng/dl (norma 1,4 - 78,0). W badaniu scyntygrafii tarczycy - równomierny wychwyt znacznika, jodochwytność tarczycy 2%/24h. Jaka jest najbardziej prawdopodobna przyczyna obserwowanych objawów?

Pytanie 74

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące problemu osteoporozy u pacjentów z cukrzycą:
1) u chorych na cukrzycę ryzyko złamań jest zwiększone;
2) u chorych na cukrzycę ryzyko złamań jest porównywalne z populacyjnym;
3) zagrożenie złamaniami jest kilkukrotnie większe u pacjentów z cukrzycą typu 1 w porównaniu do chorych z cukrzycą typu 2;
4) u pacjentów z cukrzycą typu 1 należy wykonać badanie densytometryczne po 5 latach od rozpoznania choroby;
5) kalkulator FRAX jest przydatny w ocenie ryzyka złamań u młodych pacjentów z cukrzycą typu 1;
6) u pacjentów z cukrzycą powikłaną przewlekłą chorobą nerek bisfosfoniany są preparatami z wyboru w leczeniu przeciwzłamaniowym.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 75

Mężczyzna lat 70, żyjący na terenie Polski, BMI 24 kg/m2, nadciśnienie tętnicze i łagodny przerost prostaty w wywiadzie. Jakie postępowanie jest najwłaściwsze w świetle aktualnych polskich rekomendacji w zakresie suplementacji witaminy D?

Pytanie 76

U noworodka płci męskiej, urodzonego w 38. t.c., z masą ciała 3100 g, z ciąży pierwszej, w badaniu przesiewowym w 4. dobie życia stężenie TSH 24 µIU/ml. Jakie powinno być dalsze postępowanie?

Pytanie 77

Chromogranina A (CgA) jest jednym z markerów nowotworowych wykorzystywanych w diagnostyce biochemicznej nowotworów neuroendokrynnych (NEN). Oznaczenie stężenia CgA jest pomocne:

Pytanie 78

W diagnostyce lokalizacyjnej nowotworów neuroendokrynnych (NEN) konieczne jest stosowanie różnych zarówno metod o charakterze anatomicznym, jak i czynnościowym. Wśród badań anatomicznych wykorzystuje się:
1) ultrasonografię;
2) tomografię komputerową;
3) tomografię rezonansu magnetycznego;
4) endoskopię;
5) endoskopię kapsułową.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 79

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu pustego siodła:
1) u około połowy chorych współwystępują bóle głowy;
2) często stwierdzany jest u otyłych kobiet;
3) większość chorych prezentuje zaburzenia pola widzenia;
4) najczęstszym towarzyszącym zaburzeniem hormonalnym jest niedoczynność przysadki;
5) może stanowić jatrogenny efekt po radioterapii okolicy siodła tureckiego.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 80

Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) w nowotworach neuroendokrynnych żołądka typu 1 powyżej 1 cm, bez nacieku mięśniówki właściwej leczeniem z wyboru jest endoskopowa dyssekcja podśluzówkowa;
2) zmiany mniejsze można obserwować;
3) w nowotworach neuroendokrynnych żołądka typu 3 leczeniem z wyboru, podobnie jak w pozostałych typach naciekających głęboko ścianę narządu, jest zabieg operacyjny;
4) w przypadku gastrinoma powinno się dążyć do operacyjnego usunięcia guza pierwotnego;
5) w nowotworach neuroendokrynnych dwunastnicy < 1 cm, bez nacieku mięśniówki właściwej, po wykluczeniu przerzutów leczeniem z wyboru jest dyssekcja podśluzówkowa.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 81

Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
1) nowotwory neuroendokrynne jelita cienkiego wywodzą się z przedniej części prajelita (foregut);
2) wykazują one większą zdolność do dawania przerzutów i jest ona w mniejszym stopniu zależna od wielkości guza;
3) guzy w tej lokalizacji bardzo często wchodzą w skład zespołu MEN1;
4) większość NEN jelita cienkiego stanowią guzy wysokozróżnicowane i powoli rosnące;
5) nowotwory neuroendokrynne końcowego odcinka jelita cienkiego i wyrostka robaczkowego w przeważającej większości zbudowane są z komórek enterochromatofinowych (EC, enterochromaffin cells) wytwarzających serotoninę.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 82

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące indukowanego promieniowaniem jonizującym raka tarczycy:
1) jedynie wysokodawkowe napromienianie głowy i szyi stanowi czynnik ryzyka raka tarczycy;
2) pacjent z wywiadem zewnątrzpochodnego napromieniania głowy i szyi jest bezpieczny, o ile w ciągu 5-10 lat po ekspozycji nie stwierdzono rozwoju raka;
3) u około 60% osób z wywiadem napromieniania głowy i szyi rozwija się rak tarczycy;
4) większość raków indukowanych napromienianiem to raki pęcherzykowe;
5) szczególne ryzyko raka tarczycy występuje u osób, które uległy ekspozycji na promieniowanie jako dzieci.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 83

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące pierwotnej niewydolności kory nadnerczy:

Pytanie 84

33-letnia kobieta zgłosiła się z powodu omdleń i zasłabnięć wywołanych głodzeniem, podczas których potwierdzono niskie wartości glikemii z nieadekwatnie wysokim stężeniem insuliny w surowicy. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących schorzenia tej pacjentki są prawdziwe?
1) 10% przypadków tej choroby jest skojarzonych z zespołem MEN1;
2) przyczyną choroby jest najprawdopodobniej guz z komórek alfa wysp trzustkowych;
3) zmiany będące przyczyną tej choroby mają złośliwy charakter w około 10% przypadków;
4) u chorych obserwowany jest często przyrost masy ciała;
5) badaniem lokalizacyjnym o największej wartości jest scyntygrafia receptorów somatostatynowych.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 85

W których z poniższych sytuacji stwierdzić można fałszywie zawyżone wyniki oznaczeń kortyzolu w surowicy:
1) nadczynność tarczycy;
2) szpiczak mnogi;
3) antykoncepcja zwierająca estrogeny;
4) terapia octanem megestrolu;
5) alkoholizm.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 86

W których zaburzeniach enzymatycznych u płodu obserwuje się tendencję do androgenizacji u matki podczas ciąży?
1) niedobór aromatazy (CYP19A1);
2) niedobór 21-hydroksylazy (CYP21A2);
3) niedobór dehydrogenazy 11-beta hydroksysteroidowej typu 2 (HSD11B2);
4) niedobór enzymu odcinającego łańcuch boczny cholesterolu (P450scc);
5) niedobór oksydoreduktazy cytochromu P450 (POR).
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 87

Które choroby układu dokrewnego sprzyjają występowaniu zaćmy?
1) akromegalia;
2) zespół Cushinga; przytarczyc;
3) autoimmunologiczny zespół wielogruczołowy typu 1;
4) nadczynność
5) cukrzyca.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 88

W których zespołach uwarunkowanych genetycznie może występować rak kory nadnercza?
1) zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 1 (MEN1);
2) zespół Li Fraumeniego;
3) zespół Beckwitha-Wiedemanna;
4) zespół Smith-Lemli-Opitz;
5) zespół Kearns-Sayre.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 89

Który z poniższych genów należałoby przede wszystkim zbadać w przypadku 27-letniego pacjenta z guzami chromochłonnymi obu nadnerczy, bez uchwytnego nadciśnienia tętniczego, z wywiadem obciążonym guzem siatkówki stwierdzonym w 13. roku życia oraz mnogimi torbielami nerek?

Pytanie 90

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące gastrinoma:
1) większość przypadków sporadycznych zlokalizowana jest w dwunastnicy;
2) większość przypadków w MEN1 zlokalizowana jest w trzustce;
3) większość guzów w trzustce jest duża (> 1 cm);
4) guzy w dwunastnicy rzadko przerzutują do wątroby;
5) u większości pacjentów z zespołem Zollingera-Ellisona rozpoznaje się MEN1.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 91

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące diagnostyki radioizotopowej insulinoma:
1) złośliwy guz insulinowy cechuje się intensywną ekspresją receptorów GLP-1;
2) łagodny guz insulinowy wykazuje bardzo intensywną ekspresję receptorów GLP-1;
3) łagodny guz insulinowy często słabo wychwytuje analogi somatostatyny;
4) PET z 18F-DOPA ma wyższą czułość niż badanie PET z 68Ga-DOTA- TATE;
5) PET z 18F-DOPA należy rozważyć w przypadku ujemnego wyniku PET z 68Ga-DOTA-TATE.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 92

Zmniejszony wychwyt radiojodu w tarczycy towarzyszy tyreotoksykozie w przypadku:
1) nabłoniaka kosmówkowego;
2) podostrego zapalenie tarczycy;
3) tyreotropinoma;
4) wola jajnikowego;
5) przerzutu raka tarczycy.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 93

Do tyreotoksykozy ze zwiększeniem wychwytu radiojodu w tarczycy może dojść w przypadku:
1) tyreotoksykozy ciężarnych;
2) leczenia inhibitorem kinazy tyrozynowej;
3) nabłoniaka kosmówkowego;
4) leczenia amiodaronem;
5) gruczolaka przysadki produkującego TSH.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 94

Do przyczyn obniżenia stężenia tyreotropiny w surowicy należą:
1) tyreotropinoma;
2) choroba Gravesa;
3) glikokortykosteroidy;
4) pierwotna niedoczynność tarczycy;
5) dopamina.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 95

Do czynników zwiększających jodochwytność tarczycy należą:
1) niedobór jodu;
2) nadchloran;
3) hipoalbuminemia;
4) niewydolność nerek;
5) węglan litu.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 96

Do czynników prognozujących trwałą remisję po odstawieniu tyreostatyków u osób z chorobą Gravesa należą:
1) niewielkie wole;
2) wysokie stężenie przeciwciał przeciwko receptorowi dla TSH;
3) ujawnienie się choroby po 15. r.ż.;
4) rodzinne występowanie choroby Gravesa;
5) T4-toksykoza.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 97

56-letni, otyły pacjent bez dolegliwości subiektywnych, ale z nadciśnie- niem tętniczym i dyslipidemią, zgłosił się do lekarza rodzinnego z aktualnym oznaczeniem glikemii na czczo wynoszącym 130 mg/dl. U pacjenta należy:

Pytanie 98

W diagnostyce różnicowej fizjologicznych przyczyn hiperprolaktynemii należy uwzględnić:
1) niewyrównaną pierwotną niedoczynność tarczycy;
2) ciążę;
3) przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych;
4) guza prolaktynowego przysadki;
5) niewydolność wątroby.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 99

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do BACC zmiany ogniskowej w tarczycy nie jest:

Pytanie 100

Wskaż zdanie fałszywe dotyczące leczenia orbitopatii w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa:

Pytanie 101

Co nie stanowi przeciwwskazania do wykonania doustnego testu tolerancji glukozy?

Pytanie 102

Monitorowanie pacjentów z makroprolactinoma leczonych zachowawczo agonistą dopaminy polega na:
1) kontroli stężenia PRL po miesiącu leczenia, a następnie okresowo co 3-6 miesięcy;
2) kontroli stężenia PRL co miesiąc aż do normalizacji;
3) oznaczaniu okresowo (co 3-6 miesięcy) u kobiet stęż. progesteronu w II fazie cyklu, a u mężczyzn stęż. testosteronu łącznie z oceną prolaktyny;
4) oznaczaniu u kobiet estradiolu i progesteronu, a u mężczyzn testosteronu co miesiąc;
5) wykonaniu kontrolnego badania MRI przysadki po 3, 6 i 12 miesiącach leczenia;
6) wykonaniu kontrolnego badania MRI przysadki po 12 miesiącach leczenia;
7) kontroli pola widzenia co 6-12 miesięcy.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 103

Po resekcji 6,5 cm guza nadnercza, w pooperacyjnym badaniu histopa- tologicznym rozpoznano raka kory nadnercza, a w przeprowadzonej dodatkowo ocenie obrazowej nie wykazano cech lokalnej czy odległej inwazji. Oceń zaawan- sowanie procesu nowotworowego wg skali MacFarlane'a:

Pytanie 104

Której grupie cytologicznej wg klasyfikacji Bethesda odpowiada następujący opis badania cytologicznego materiału z biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC) zmiany ogniskowej tarczycy: 'Liczne grupy monomorficznych komórek pęcherzykowych tarczycy tworzących gniazda i układy rozetkowe. Brak koloidu'?

Pytanie 105

Pierwotny brak miesiączki występuje w:
1) zespole Mayera, Rokitansky'ego, Kustnera i Hausera;
2) zespole Ashermana;
3) zespole niewrażliwości na androgeny - AIS;
4) zarośnięciu kanału rodnego (gynatresio);
5) zespole Sheehana.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 106

Wzrost glikemii rozpoczynający się od godzin wczesnoporannych, skutkujący znacznie zwiększonym stężeniem glukozy rano po przebudzeniu, występuje głównie u chorych na cukrzycę typu 1, zwłaszcza u dzieci w okresie pokwitania. Zjawisko to jest związane ze zwiększonym wydzielaniem hormonu wzrostu w godzinach nocnych oraz kortyzolu i adrenaliny w godzinach porannych. Powyżej opisana hiperglikemia poranna to:

Pytanie 107

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące profilu działania pozaantykoncepcyjnego progestagenów stosowane w antykoncepcji hormonalnej:
1) dydrogesteron pobudza wyłącznie receptory progesteronowe, ma korzystny profil metaboliczny, ale nie jest skuteczny w hamowaniu jajeczkowania;
2) stosowanie lewonorgestrelu wiąże się z niższym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w porównaniu do desogestrelu i drospirenonu;
3) drospirenon może korzystnie wpływać na gospodarkę węglowodanową u kobiet otyłych;
4) progestageny II generacji nie wpływają niekorzystnie na profil lipidów.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 108

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu policystycznych jajników (PCO):
1) stosowanie antykoncepcji hormonalnej z wysokimi dawkami EE wpływa korzystnie na gęstość kości nastolatek z PCO;
2) estrogeny zwiększają syntezę SHBG, co prowadzi do obniżenia stężenia androgenów i IGF1;
3) flutamid jest najsilniejszym blokerem receptora androgenowego, można go stosować w leczeniu hirsutyzmu u młodych kobiet z PCO;
4) oporność insulinowa jest jednym z kryteriów rozpoznania PCO u otyłych nastolatek;
5) stosowanie metforminy u młodych kobiet z PCO wpływa bezpośrednio na steroidogenezę w jajnikach, powodując obniżenie poziomu androgenów.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 109

Grupa ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dokonała podziału zaburzeń miesiączkowania na 7 grup. Podział ten w prosty sposób porządkuje większość zasadniczych przyczyn braku miesiączki. Cechy charakterystyczne dla grupy I to:
1) brak miesiączki, najczęściej wtórny;
2) stężenie gonadotropin LH i FSH oraz estradiolu, testosteronu i czasem prolaktyny zazwyczaj małe lub nieoznaczalne;
3) test z klomifenem najczęściej ujemny;
4) test z GnRH - brak odpowiedzi lub zmniejszona rezerwa LH.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 110

Przeciwwskazania bezwzględne do stosowania antykoncepcji estrogenowo-progestagenowej wg PTG WHO, ACOG to:
1) cukrzyca typu 1 po 35. r.ż.;
2) palenie papierosów po 35. r.ż.;
3) otyłość;
4) migrenowe bóle głowy z objawami neurologicznymi;
5) choroba naczyń tętniczych.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 111

W leczeniu niedoczynności przytarczyc należy dążyć do utrzymywania wartości iloczynu wapniowo-fosforanowego:

Pytanie 112

Do androloga zgłosił się 36-letni mężczyzna starający z się z partnerką o ciążę od 12 miesięcy z wynikiem badania nasienia:
- objętość - 2,5 ml;
- pH > 7,6;
- liczba plemników w 1 ml ejakulatu - 15 mln;
- całkowita liczba plemników w ejakulacie - 40 mln;
- ruchliwość plemników > 39% progresywnych;
- morfologia (odsetek prawidłowych) 4%;
- żywotność > 59% żywych. Wynik badania świadczy o:

Pytanie 113

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące czynności hormonalnej w ciąży:
1) maksymalne stężenie gonadotropiny kosmówkowej hCG w surowicy obserwuje się między 8. i 10. tygodniem ciąży, potem stężenia hCG zmniejszają się osiągając ok 14 tyg. 30% wartości maksymalnej i na takim poziomie utrzymują się do końca ciąży;
2) stężenie prolaktyny wzrasta liniowo w okresie ciąży, po porodzie i wydaleniu łożyska gwałtownie spada. U kobiet karmiących spadek hormonu jest wolniejszy;
3) produkcja progesteronu przez łożysko jest autonomiczna;
4) hydrokortyzon jest unieczynniany w łożysku przez dehydrogenazę 11β-hydroksysteroidową typu 2;
5) nadnercza płodu produkujące DHEA-S są głównym źródłem androgenów przekształcanych pod wpływem enzymów łożyskowych do estrogenów.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 114

W przypadku uszkodzenia przysadki najwcześniej i najczęściej stwierdza się upośledzenie wydzielania:

Pytanie 115

W monitorowaniu i leczeniu pooperacyjnej niedoczynności przytarczyc:
1) w bezpośrednim okresie pooperacyjnym należy monitorować stężenia wapnia zjonizowanego (lub skorygowanego) w surowicy krwi dla oceny funkcji przytarczyc;
2) oznaczanie stężenia PTH nie jest przydatne;
3) powtórną ocenę wskazań do leczenia substytucyjnego powinno przeprowadzić się po 6 miesiącach, roku i 2 latach od operacji;
4) w leczeniu należy dążyć do utrzymywania stężenia wapnia zjonizowanego (lub skorygowanego) w górnym zakresie normy.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 116

Wskazaniem do leczenia operacyjnego bezobjawowej pierwotnej niedoczynności przytarczyc jest:
1) zmniejszenie w badaniu densytometrycznym metodą DXA gęstości mineralnej kości o 2,5 odchylenia standardowego od wartości gęstości szczytowej dla młodych dorosłych;
2) wzrost stężenia wapnia całkowitego w surowicy o 0,25 mmol/l (1 mg/dl);
3) współczynnik przesączania kłębuszkowego wyższy od 60 ml/min/1,73 m2;
4) wiek chorego powyżej 50 lat.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 117

Do przyczyn hiperkalcemii należą:
1) leczenie glikokortykosteroidami;
2) rak piersi z przerzutami do układu kostnego;
3) nadczynność tarczycy;
4) zespół Di George'a.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 118

Do markerów osteogenezy nie należy/ą:

Pytanie 119

Do leków stosowanych w terapii anabolicznej osteoporozy, pobudzających tworzenia kości należą:
1) teryparatyd;
2) abaloparatyd;
3) denosumab;
4) romosozumab;
5) bisfosfoniany.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 120

Wartość współczynnika FRAX przyjęta w Polsce jako próg interwencyjny wynosi: