Wyszukaj egzamin lub pytanie
Egzamin PES Diabetologia / wiosna 2026
120 pytań
Pytanie 1
Które leki nie mają udowodnionego wpływu na dysfunkcję komórek B wysp trzustkowych?
Pytanie 2
Regularny trening aerobowy nie powoduje:
Pytanie 3
Infekcja swoista dla cukrzycy to złośliwe zapalenie ucha:
Pytanie 4
Który z mechanizmów przyczynia się do powstawania zmian troficznych w podudziach u pacjentów z cukrzycą?
Pytanie 5
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące miażdżycy tętnic kończyn dolnych u pacjentów z cukrzycą:
Pytanie 6
W przypadku zakażonego owrzodzenia należy wykonać badania w kierunku zapalenia kości (osteomyelitis). Które z wyników badań mogą świadczyć o zapaleniu kości?
1) OB powyżej 70 mm/h;
2) prawidłowy wynik CRP wyklucza zapalenie kości;
3) dotyczy zazwyczaj głębokich, zainfekowanych owrzodzeń;
4) w zapaleniu kości na wczesnym etapie w RTG zawsze widoczne są jednoznaczne zmiany destrukcyjne;
5) dodatnia próba Probe-to-Bone test.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 7
U pacjenta z cukrzycą stwierdzono zaburzenia czucia obwodowego lub niedokrwienie, bez deformacji stopy. Jak często podczas wizyt w poradni diabetologicznej należy wykonywać badanie stóp u tego chorego?
Pytanie 8
U chorego z cukrzycową chorobą stóp stwierdzono suchą martwicę w okolicy piętowej, a ponadto zgłasza on nocne bóle kończyn dolnych. W badaniu wskaźnik kostka-ramię (ABI) wynosi 1,0. Które z postępowań jest najbardziej właściwe?
Pytanie 9
Pacjent z owrzodzeniem części podeszwowej przedstopia. Owrzodzenie jest głębokie, próba Probe-to-Bone dodatnia, naciek zapalny >2 cm. W badaniu fizykalnym i badaniach dodatkowych brak cech infekcji uogólnionej. Pacjent wcześniej nie otrzymywał antybiotyku. Jakie powinno być pierwsze postępowanie?
Pytanie 10
U pacjenta z cukrzycą rozpoznano aktywną fazę osteoartropatii Charcota. Które postępowanie jest najbardziej właściwe na typ etapie choroby?
Pytanie 11
Terapia rekomendowana u 65-letniego pacjenta z cukrzycą typu 2, BMI 35 kg/m², bez przewlekłych powikłań cukrzycy, skutecznie leczonego dotychczas pełną dawką metforminy to:
Pytanie 12
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące stosowania inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego typu 2 (SGLT2, tzw. flozyny) u pacjenta z cukrzycą typu 2 i eGFR 30 ml/min/1,73 m2:
Pytanie 13
U pacjenta z cukrzycą typu 2 de novo, po udarze, z eGFR 35 ml/min/1,73 m², BMI 31 kg/m2 lekiem hipoglikemizującym pierwszego rzutu jest:
Pytanie 14
Test doustnej tolerancji glukozy (OGTT, Oral Glucose Tolerance Test ) w celach diagnostycznych wykonuje się raz w roku u:
Pytanie 15
U pacjenta hospitalizowanego z powodu ostrego zespołu wieńcowego (OZW), który otrzymał inhibitor kotransportera sodowo-glukozowego typu 2, diagnostyka cukrzycy przed wypisem ze szpitala powinna być oparta na:
Pytanie 16
Za hipoglikemię u osoby z cukrzycą typu 2 może odpowiadać:
Pytanie 17
Docelowa wartość cholesterolu LDL u pacjenta z wynikiem SCORE2-Diabetes 10 to:
Pytanie 18
Pacjent z niską wartością wyniku SCORE2-Diabetes (<5) może być leczony:
Pytanie 19
Który lek hipoglikemizujący doustny jest wyraźnie przeciwwskazany u pacjentów ze stabilnymi objawami niewydolności serca w klasie III wg NYHA (New York Heart Association)?
Pytanie 20
Miareczkowanie dawki (stopniowe zwiększanie) leków hipoglikemizujących zaleca się przy włączaniu:
Pytanie 21
Skalą przesiewową do oceny obwodowej, symetrycznej czuciowo-ruchowej neuropatii cukrzycowej, uwzględniającą zarówno objawy, jak i wyniki badania przedmiotowego jest:
Pytanie 22
Kwas acetylosalicylowy u pacjenta z cukrzycą typu 2:
Pytanie 23
Skala SCORE2-Diabetes ocenia 10-letnie ryzyko zgonu sercowo-naczyniowego, zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu oraz służy do wskazania:
Pytanie 24
Badanie stóp u pacjenta z cukrzycą typu 2 de novo należy wykonywać tuż po rozpoznaniu cukrzycy oraz raz w roku:
Pytanie 25
U pacjenta bez wcześniej zdiagnozowanej cukrzycy i glikemią na czczo 130 mg% (7,2 mmol/l), hospitalizowanego z powodu OZW wikłanego migotaniem przedsionków, poddanego rewaskularyzacji, u którego doszło do istotnego krwawienia wymagającego transfuzji należy:
Pytanie 26
Na oddział ratunkowy przyjęto 67-letniego pacjenta, który wykazywał splątanie, nie miał gorączki, był stabilny hemodynamicznie. Z relacji rodziny chory w okresie kilku tygodni przed przyjęciem prezentował postępujące osłabienie, nudności, w dniu przyjęcia wymioty treścią pokarmową. Z wywiadu wynikało, że chory leczył się od wielu lat z powodu cukrzycy typu 2, ostatnio przyjmował metforminę w dawce 1 g 2x dziennie, empagliflozynę w dawce 10 mg dziennie, semaglutyd w dawce 2,4 mg podskórnie 1x w tygodniu oraz insulinę glarginę w dawce 40 j./dobę. Odsetek HbA1c przed 2 miesiącami wynosił 9,8%. Empagliflozyna została wprowadzona 6 miesięcy przed przyjęciem do szpitala. W badaniach laboratoryjnych przy przyjęciu do szpitala glikemia wynosiła 161 mg/dl, pH 7,1, HCO3 15 mmol/l, w badaniu ogólnym moczu stwierdzono glikozurię oraz obecność ketonów. Jakie powinno być postępowanie lekarza na SORze?
Pytanie 27
Do poradni diabetologicznej zgłosiła się 57-letnia otyła pacjentka z wieloletnią cukrzycą typu 2. Lekarz POZ skierował chorą do poradni, ponieważ nie tolerowała metforminy i semaglutydu (bóle w jamie brzusznej i wzdęcia), a odsetek HbA1c wynosił 11,7% (glikemie w przedziale 140-280 mg/dl). Diabetolog podjął decyzję o włączeniu kanagliflozyny. Podczas kontrolnej wizyty po 8 tygodniach chora podała utratę masy ciała 8 kg bez poprawy w zakresie glikemii (glikemie w przedziale 190-389 mg/dl). Jaką decyzję co do dalszej terapii powinien podjąć lekarz prowadzący?
Pytanie 28
27-letnia pacjentka chorująca na cukrzycą typu 1 od 15. r.ż., leczona za pomocą indywidualnej pompy insulinowej typu HCL zgłosiła się na kolejną wizytę do poradni diabetologicznej. Kontrolne glikemie wyrażone odsetkiem wartości HbA1c oraz TIR, TBR i TAR były zadowalające. Kobieta planuje ciążę. W tym przypadku należy zalecić:
Pytanie 29
Podczas dyżuru na oddziale diabetologicznym rozpoczęto leczenie 22-letniego pacjenta ze świeżo wykrytą cukrzycą z objawami kwasicy ketonowej. Po rozpoczęciu wlewu dożylnego insuliny i roztworu 0,9% NaCl z suplementacją potasu w kontrolnych badaniach stwierdzono stężenie potasu, które wynosiło 2,7 mmol/l. Jakie działania powinien podjąć lekarz dyżurny?
Pytanie 30
Do pediatry zgłasza się na kontrolną wizytę matka z 11-letnim dzieckiem. Ocena rozwoju somatycznego wykazała, że wskaźnik BMI przekracza 85 centyl dla wieku i płci, w badaniach laboratoryjnych stężenie glukozy na czczo wynosi 95 mg/dl. Matka zaobserwowała, że od roku dziecko przytyło 5 kg (obecnie waży 55 kg). W tym przypadku należy zalecić:
Pytanie 31
Lekarz POZ skierował otyłego pacjenta z wieloletnią cukrzycą typu 2 leczoną insuliną, semaglutydem i flozyną celem objęcia dalszą specjalistyczną opieką. Diabetolog zalecił m.in. kontrolowaną aktywność fizyczną pod postacią regularnych spacerów celem redukcji zapotrzebowania na insulinę. Z uwagi na obecność zaawansowanej neuropatii lekarz zalecił stosowanie systemu CGM z funkcją alarmu dźwiękowego. Jakie powinny być docelowe zakresy glikemii podczas stosowania aktywności fizycznej u tego pacjenta?
Pytanie 32
39-letni mężczyzna z otyłością i cukrzycą typu 2 zgłosił się do poradni diabetologicznej celem podjęcia optymalnej formy terapii dla uzyskania redukcji masy ciała i poprawy kontroli glikemii. Pomimo podejmowania prób stosowania różnych form diety, w tym pod kontrolą dietetyka klinicznego, aktywności fizycznej pod kontrolą fizjoterapeuty, chory nie uzyskiwał redukcji masy ciała (BMI 33 kg/m2) ani optymalnych glikemii. Chory dotychczas stosował metforminę w dawce 2x 1000 mg o przedłużonym czasie uwalniania. Jaką decyzję w zakresie dalszych form terapii powinien podjąć prowadzący diabetolog wraz z pacjentem?
Pytanie 33
Do diabetologa zgłosił się pacjent z cukrzycą typu 1 leczony za pomocą algorytmu wielokrotnych iniekcji insuliny. Ma wiele wątpliwości co do glikemii podczas rozpoczynania aktywności fizycznej, ponieważ boi się hipoglikemii. W tym przypadku diabetolog powinien zalecić, aby nie rozpoczynać wysiłku fizycznego, gdy stężenie glukozy wynosi poniżej:
Pytanie 34
Do lekarza POZ zgłasza się córka z 85-letnią pacjentką z cukrzycą typu 2 leczoną za pomocą glimepirydu i metforminy. Odsetek HbA1c wynosi 6,0%, BMI wynosi 22 kg/m2. Lekarz stwierdza zespół kruchości. Jakie decyzje w zakresie terapii cukrzycy powinien podjąć lekarz?
Pytanie 35
58-letni pacjent z wieloletnią niewyrównaną cukrzycą typu 2 został przyjęty na oddział chirurgiczny w trybie planowym celem przeprowadzenia laparoskopowej cholecystektomii. Anestezjolog w karcie przygotowania do zabiegu operacyjnego wpisał, że chory do dnia przyjęcia przyjmował insulinę glargine i empagliflozynę oraz leki przeciwnadciśnieniowe i hipolipemizujące. Jaki powinien być dalszy krok anestezjologa kwalifikującego chorego do zabiegu?
Pytanie 36
Do diabetologa zgłasza się 35-letni pacjent z cukrzycą typu 1 celem wystawienia karty konsultacyjnej do badań kierowców. Pacjent przed 7 miesiącami podczas pracy w godzinach przedpołudniowych doznał epizodu ciężkiej hipoglikemii. Był to jego kolejny w życiu taki epizod. Jakie informacje powinien zawrzeć w karcie diabetolog, aby pacjent mógł uzyskać od lekarza uprawnionego do badań kierowców zezwolenie na prowadzenie własnego samochodu?
Pytanie 37
Na oddział kardiologiczny został przyjęty 58-letni pacjent z otyłością i cukrzycą typu 2 leczoną za pomocą metforminy i semaglutydu. Powodem przyjęcia były objawy ostrego zespołu wieńcowego potwierdzone zarówno za pomocą markerów martwicy mięśnia sercowego oraz elektrokardiograficznie, a w trakcie koronarografii przeprowadzono implantację stentów do naczyń wieńcowych. Po zabiegu pacjent podał, że do czasu przyjęcia na oddział stosował także rosuwastatynę w dawce 20 mg. Jaką formę terapii hipolipemizującej powinien zaproponować pacjentowi kardiolog przy wypisie?
Pytanie 38
85-letni pacjent z wieloletnią cukrzycą typu 2 leczoną za pomocą metforminy, sitagliptyny i insuliny glargine został przyjęty na oddział internistyczny z powodu utrzymujących się od kilku dni podwyższonych poziomów ciśnienia tętniczego maksymalnie 180/110 mmHg z towarzyszącymi bólami głowy. Podczas diagnostyki wykluczono obecność udaru mózgu oraz istotne hemodynamicznie zwężenie tętnic szyjnych i kręgowych. Chory dotychczas z leków przeciwnadciśnieniowych otrzymywał ramipryl w dawce 1x 5 mg. W badaniach laboratoryjnych z odchyleń stwierdzono obniżoną wartość GFR, która wynosiła 28 ml/min/1,73 m2 oraz stężenie potasu 5,1 mmol/l. Po nawodnieniu chorego celem stabilizacji poziomów ciśnienia tętniczego dołączono amlodypinę i małą dawkę diuretyku pętlowego pod kontrolą stężenia potasu uzyskując średnie wartości ciśnienia tętniczego w graniach 140-150/80-90 mmHg. Która farmakoterapia nadciśnienia tętniczego będzie optymalna jako propozycja do stosowania w warunkach domowych?
Pytanie 39
Do diabetologa zgłasza się 89-letni pacjent, wieloletni palacz tytoniu, po udarze mózgu przed 3 laty, chorujący na cukrzycę typu 2 od 5 lat. Jest leczony za pomocą metforminy. W kontrolnych badaniach laboratoryjnych odsetek HbA1c wynosi 7,8%. Czy diabetolog powinien dążyć do modyfikacji terapii cukrzycy celem poprawy wyrównania metabolicznego?
Pytanie 40
45-letnia pacjentka z cukrzycą typu 1 leczoną od 15. r.ż. zgłosiła się do poradni diabetologicznej na wizytę kontrolną. Od 5 lat leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego. Glikemie na czczo wahały się w graniach 90-180 g/dl, a po posiłkach 170-220 mg/dl. W kontrolnych badaniach laboratoryjnych stężenie cholesterolu LDL wynosiło 180 mg/dl. W tym przypadku diabetolog powinien:
Pytanie 41
57-letnia kobieta z T2D (15 lat), przyjęta w stanie ciężkim, glikemia 640 mg/dl, pH 7,06, HCO3- 10 mmol/l, β-hydroksymaślan 6,2 mmol/l, Na+ 128 mmol/l, K+4,9 mmol/l, kreatynina 2,1 mg/dl, diureza zachowana. Która strategia płynowa jest najbardziej zgodna z zaleceniami na pierwsze 2-3 godziny leczenia?
Pytanie 42
43-letni mężczyzna z T1D, pompa insulinowa, zgłasza się z nudnościami i bólem brzucha. Parametry: glukoza 255 mg/dl, pH 6,98, HCO3- 11 mmol/l, β-hydroksymaślan 7,1 mmol/l, PaCO2 28 mmHg. Jak należy sklasyfikować ten epizod według kryteriów PTD 2025?
Pytanie 43
55-letni chory z T2D (rozpoznanie 2 lata temu), NT dobrze kontrolowane, eGFR 68 ml/min/1,73 m². W badaniach przesiewowych ACR - 1. pomiar 78 mg/g; 2. pomiar (po 6 tyg.) 92 mg/g. Pacjent bez infekcji, bez wysiłku fizycznego przed badaniem. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
Pytanie 44
62-letni pacjent z T2D, eGFR 42 ml/min/1,73 m², ACR 450 mg/g, przebyte NSTEMI, HbA1c 7,4%. Przyjmuje metforminę (zredukowana dawka), ACEI, statynę. Której modyfikacji leczenia wymaga ten pacjent?
Pytanie 45
68-letni mężczyzna z T2D od 20 lat, po CABG, eGFR 48 ml/min/1,73 m², HbA1c 6,4%. Od 6 miesięcy co najmniej 2 epizody ciężkiej hipoglikemii wymagające pomocy osób trzecich. Leczenie - insulina degludec + pochodna sulfonylomocznika. Które działanie terapeutyczne jest konieczne?
Pytanie 46
45-letnia kobieta z T2D (rozpoznanie 3 lata temu) po intensywnej redukcji masy ciała. Od 7 miesięcy bez farmakoterapii. HbA1c 6,2%, glikemia na czczo 102 mg/dl. Wskaż stwierdzenie najbardziej zgodne z definicją remisji T2D:
Pytanie 47
60-letni chory z T1D (30 lat). Zgłasza brak odczuwania hipoglikemii, epizody omdleń przy wstawaniu, spoczynkową tachykardię 105/min. Które badanie jest najbardziej swoiste dla potwierdzenia cukrzycowej neuropatii autonomicznej serca?
Pytanie 48
32-letnia kobieta z T1D planuje ciążę. W badaniu dna oka: ciężka nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa. HbA1c 8,1%. Wskaż prawidłowe postępowanie:
Pytanie 49
58-letni mężczyzna, BMI 21 kg/m², świeżo rozpoznana cukrzyca, HbA1c 9,2%, bóle brzucha, biegunki tłuszczowe, niski poziom witaminy D. Brak wywiadu rodzinnego. Która etiologia cukrzycy jest najbardziej prawdopodobna?
Pytanie 50
70-letni pacjent z T2D, leczony doustnie, przyjęty planowo do dużego zabiegu chirurgicznego. Glikemie na oddziale 180-240 mg/dl. Która strategia kontroli glikemii jest najbardziej zgodna?
Pytanie 51
Ciężką hipoglikemię rozpoznaje się:
Pytanie 52
Hiponatremia z towarzyszącą hiperkaliemią u pacjenta z cukrzycą z tendencją do hipoglikemii w ostatnim czasie wymagają przede wszystkim diagnostyki w kierunku:
Pytanie 53
48-letni chory z cukrzycą typu 2 od 3 lat, HbA1c 7,0%, nadciśnieniem tętniczym, hipercholesterolemią, otyłością, bez stwierdzonych powikłań sercowo-naczyniowych, GFR 60 ml/min. Dotychczas leczony metforminą 3 g/dobę oraz dapagliflozyną 10 mg. W tym przypadku pacjent wymaga:
Pytanie 54
Docelowe wartości ciśnienia tętniczego krwi u osoby z cukrzycą typu 1 w wieku 26 lat to:
Pytanie 55
Wskaż produkt, który zawiera 10 gram węglowodanów (= 1 wymiennik węglowodanowy):
Pytanie 56
40-letnia pacjentka w 8. tygodniu ciąży z wynikiem stężenia glukozy na czczo 100 mg/dl w surowicy krwi żylnej wymaga:
Pytanie 57
Czynniki ryzyka niewydolności serca u pacjenta z cukrzycą to:
1) nadciśnienie tętnicze;
2) końcowe produkty glikacji;
3) choroba wieńcowa;
4) hiperlipidemia;
5) neuropatia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 58
Czynniki sprzyjające rozwojowi neuroartropatii Charcota to:
1) neuropatia ruchowo-czuciowa;
2) neuropatia autonomiczna;
3) uraz;
4) zaburzenia metaboliczne;
5) stan zapalny.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 59
30-letnia pacjentka, szczupła, leczona od kilku lat L-tyroksyną 100 µg/24 godz. z powodu niedoczynności tarczycy w przebiegu autoimmunizacyjnego zapalenia tarczycy, z aktualnym wynikiem TSH 2,6 zgłosiła się do lekarza POZ z następującymi wynikami badań: stężenie glukozy na czczo 132 mg/dl, HbA1c 7,9%. Jakie postępowanie należy zalecić?
1) dieta z niskim indeksem glikemicznym;
2) pochodna sulfonylomocznika 1x dz.;
3) insulina według glikemii do czasu uzyskania wyniku przeciwciał;
4) flozyna 1x dz.;
5) oznaczenie miana autoprzeciwciał antyGAD, a jeśli wynik będzie ujemny autoprzeciwciał anty-IA2 lub przeciw transporterowi cynku (antyZnT8).
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 60
Docelowa wartość HbA1c u pacjentki z cukrzycą typu 1 planującej ciążę to:
Pytanie 61
W przypadku obojga rodziców chorych na cukrzycę typu 1 ryzyko odziedziczenia predyspozycji genetycznej przez ich potomka wynosi:
Pytanie 62
Czynniki ryzyka cukrzycy typu 1 to:
1) predyspozycja genetyczna;
2) przebycie infekcji WZW typu B;
3) przebycie infekcji enterowirusowej (polio, Coxsackie, ECHO, adenowirus);
4) wczesne wprowadzenie do diety niemowlęcia mleka krowiego;
5) wczesne wprowadzenie do diety niemowlęcia glutenu.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 63
Cukrzycę MODY związaną z glukokinazą charakteryzuje:
1) wzrost progu reakcji glukosensora komórek beta trzustki na podwyższone stężenie glukozy;
2) obniżenie progu reakcji glukosensora na podwyższone stężenie glukozy w komórkach beta trzustki;
3) umiarkowany wzrost stężenia glukozy głównie na czczo;
4) dobra odpowiedź insulinowa na doustne obciążenie glukozą;
5) rzadko konieczność farmakoterapii, często wystarczy dieta.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 64
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zależności pomiędzy stężeniem glukozy mierzonym glukometrem i przy pomocy CGM (ciągłe monitorowanie glukozy):
1) stężenia glukozy mierzone glukometrem i przy pomocy CGM mogą się różnić;
2) stężenia glukozy mierzone glukometrem i przy pomocy CGM nie mogą się różnić;
3) przy stabilnym stężeniu glukozy (np. na czczo) opóźnienie (lag time) między wynikiem z glukometru a CGM wynosi zwykle 8-10 minut;
4) opóźnienie między wartością glukozy mierzoną glukometrem a wartością glukozy mierzoną przy pomocy CGM wynika z czasu potrzebnego na proces dyfuzji biernej glukozy przez ścianę naczyń kapilarnych;
5) u chorych na cukrzycę przy gwałtownych zmianach glikemii lag time wydłuża się do 20-40 minut, a nawet więcej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 65
Neuropatię układu autonomicznego należy podejrzewać, jeśli występuje:
1) impotencja erekcyjna;
2) zaburzenia potliwości;
3) sztywny rytm serca (brak narastania tętna podczas wysiłku fizycznego);
4) opóźnione opróżnianie żołądka;
5) hipotonia ortostatyczna.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 66
W skali Dutch Lipid Clinic Network (DLCN) prawdopodobieństwo hipercholesterolemii rodzinnej jest najwyższe u osoby, u której:
Pytanie 67
57-letni otyły mężczyzna leczący się dotychczas z powodu nadciśnienie tętniczego miał oznaczoną HbA1c, której wynik wynosił 5,8%. Jakie powinno być optymalne postępowanie?
Pytanie 68
Dotychczasowe leczenie przed diagnostyką zaburzeń tolerancji glukozy należy odstawić:
Pytanie 69
Który z preparatów nie znajdzie zastosowania u 38-letniego mężczyzny z BMI 29 kg/m2 i rozpoznaniem stanu przedcukrzycowego, nie leczącego się dotychczas przewlekle?
Pytanie 70
U 47-letniego mężczyzny rozpoznano cukrzycę typu 2, nie odnotowano innych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Jakie jest docelowe stężenie cholesterolu frakcji LDL u tego chorego?
Pytanie 71
Jeśli węglowodany w diecie osoby z cukrzycą pochodzą z produktów o niskim IG i dużym udziale błonnika to ich udział w ogólnej kaloryczności diety może sięgać:
Pytanie 72
U większości osób z cukrzycą nie zaleca się rozpoczynać wysiłku fizycznego z glikemią poniżej:
Pytanie 73
Wskazaniem do rozpoczęcia insulinoterapii niezależnie od wartości glikemii nie jest cukrzyca i:
Pytanie 74
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące farmakoterapii nadciśnienia tętniczego:
Pytanie 75
U osób stosujących pompy hybrydowe (Hybrid Closed Loop, HCL) przy wystąpieniu hipoglikemii lub zagrożenia hipoglikemią można podać:
Pytanie 76
Rozpoczynając leczenie euglikemicznej kwasicy ketonowej spowodowanej ciężkim zapaleniem płuc można użyć do nawadniania chorego:
Pytanie 77
U osoby z cukrzycą typu 2 i bardzo wysokim ryzykiem występowania choroby niedokrwiennej serca w pierwszej kolejności należy wykonać:
Pytanie 78
W pierwszej linii farmakoterapii w holistycznym podejściu do ryzyka sercowo-nerkowego wg zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego nie ma zastosowania:
Pytanie 79
W leczeniu bólowej postaci neuropatii cukrzycowej nie ma zastosowania:
Pytanie 80
Stosując system automatycznej podaży insuliny CampAPS w ciąży zalecany cel glikemiczny dla automatu powinien wynosić:
Pytanie 81
Do jakich decyzji lekarskich oprócz skierowania na konsultację dietetyczną powinno prowadzić stwierdzenie u otyłego (BMI 34,5 kg/m2) 28-latka, którego matka choruje na cukrzycę typu 2, glikemii na czczo 104 mg/dl i wartości HbA1c 5,4%?
Pytanie 82
U 63-letniej emerytowanej naczelniczki poczty w Radomiu, o BMI 32,2 kg/m2, po operacji kręgosłupa lędźwiowego z powodu zespołu korzeniowego 3 lata wcześniej, leczonej przewlekle jedynie z powodu nadciśnienia tętniczego, z kamicą pęcherzyka żółciowego, bez objawów hiperglikemii, w badaniach laboratoryjnych wykonywanych w ramach przygotowania do planowej cholecystektomii stwierdzono glikemię na czczo 284 mg/dl i wartość HbA1c 10,5%. Jakie powinny być dalsze decyzje lekarskie w zakresie farmakoterapii cukrzycy?
Pytanie 83
U 28-letniej półprofesjonalnej skrzypaczki, dotychczas całkowicie zdrowej, bez objawów hiperglikemii, z prawidłową masą ciała (BMI 20,4 kg/m2), uprawiającej sporty wytrzymałościowe, bez wywiadu rodzinnego cukrzycy, w toku diagnostyki stanów gorączkowych i limfadenopatii stwierdzono glikemię na czczo 128 mg/dl, a po tygodniu 108 mg/dl. Diagnostyka dolegliwości doprowadziła do rozpoznania choroby kociego pazura. Czy u pacjentki należy rozpoznać zaburzenia metabolizmu glukozy?
Pytanie 84
42-letnia italianistka - tłumaczka przysięgła choruje na cukrzycę typu 1 od 13 lat, przyjmuje insulinę lispro 3x 14-18 j. i degludec 1x 28 j. przed snem. W ciągu jednego tygodnia jej system ciągłego monitorowania glikemii zarejestrował dwa istotnie różniące się od siebie profile glikemii. Wskaż przyczynę wzrostu glikemii w niedzielę w stosunku do czwartku:
Pytanie 85
Zapis ciągłego monitorowania glikemii u 56-letniego inżyniera elektryka napięć wysokich z cukrzycą typu 2 leczonego metforminą 3x 850 mg przedstawiono poniżej. Wg danych z CGM HbA1c wynosi 5,7%, średnia glikemia 98 mg/dl. Pacjent nie zgłasza objawów hipoglikemii ani innych dolegliwości. Jaka powinna być decyzja lekarza oceniającego zapis CGM w trakcie wizyty w poradni diabetologicznej?
Pytanie 86
30-letnia autorka przewodników turystycznych z cukrzycą typu 1, leczona metodą wielokrotnych wstrzyknięć, stosująca system ciągłego monitorowania glikemii planuje wyjazd wakacyjny w góry Tuszetii i Swanetii (Gruzja), gdzie różnica czasowa wynosi +3 godziny (czyli jest tam 3 godziny później niż w Polsce). Przez ile dni pacjentka powinna zachować szczególną ostrożność w zakresie terapii cukrzycy ze względu na przestawienie się organizmu i jego dostosowywanie się do nowej strefy czasowej?
Pytanie 87
26-letnia influencerka kulinarna z cukrzycą typu 1 od 8 miesięcy jest leczona metodą wielokrotnych wstrzyknięć, przed posiłkami podaje sobie 1,5-4 j. Na 2 dni przed swoimi urodzinami, 3 czerwca 2025 r. podanie 3,5 j. przed obiadem ustabilizowało glikemię na optymalnym poziomie (<120 mg/dl) /rycina 1/
podczas gdy 2 dni później, 5 czerwca, podanie takiej samej dawki insuliny (3,5 j.) przed kolacją nie zapobiegło wzrostowi glikemii do 170 mg/dl /rycina 2/.
3 czerwca na obiad pacjentka spożyła sałatkę z kurczakiem z niewielką ilością oliwy i bazyliowego pesto. Co zjadła na kolację urodzinową 5 czerwca?
Pytanie 88
Kolistyna, cykliczny antybiotyk polipeptydowy z grupy polimyksyn o działaniu bakteriobójczym jest aktywny wobec drobnoustrojów Gram-ujemnych i znajduje zastosowanie w leczeniu cukrzycowej choroby stóp wówczas, gdy występuje ryzyko zakażenia opornymi pałeczkami Gram-ujemnymi. Ze względu na toksyczne działanie kolistyny, w trakcie jej stosowania u pacjentów z wieloletnią cukrzycą należy prowadzić monitorowanie stanu:
Pytanie 89
W empirycznej terapii cukrzycowej choroby stóp nie należy stosować:
Pytanie 90
Do przyspieszenia gojenia ran uzyskiwanego dzięki stosowaniu terapii podciśnieniowej VAC w leczeniu cukrzycowej choroby stóp nie przyczynia się:
Pytanie 91
Z którą insuliną można kojarzyć stosowanie gliklazydu?
Pytanie 92
51-letni glazurnik z otyłością i cukrzycą typu 2 rozpoznaną 2 miesiące wcześniej, po 8 tygodniach stosowania tirzepatydu w dawce 5 mg/tyg. uzyskał zmniejszenie masy ciała ze 112 kg do 101 kg (BMI z 32,4 do 29,2 kg/m2) i redukcję wartości HbA1c z 8,4 do 6,1%. Jak należy dalej kontynuować terapię tirzepatydem?
Pytanie 93
59-letni profesor filozofii, pracownik PAN, BMI 26,6 kg/m2, leczony empagliflozyną z powodu przewlekłej choroby nerek, dotychczas nie stwierdzano u niego zaburzeń tolerancji węglowodanów. W badaniach kontrolnych po pół roku stosowania leku stwierdzono ustąpienie albuminurii, cukromocz, ketonurię, wzrost hematokrytu o 3% i glikemię na czczo 102 mg/dl. Pacjent odmawia wykonania doustnego testu obciążenia 75 g glukozy. Jak diagnozować podejrzenie obecności cukrzycy typu 2?
Pytanie 94
U osób z cukrzycą w przebiegu przewlekłego zapalenia trzustki duża zmienność glikemii nie jest spowodowana:
Pytanie 95
Mieszania przed podaniem nie wymaga:
Pytanie 96
34-letnia pacjentka z cukrzycą typu 1 od wieku dziecięcego zgłosiła się na kolejną wizytę kontrolną. W ostatnim czasie pojawiły się bóle brzucha, zauważyła spadek masy ciała, ściemnienie powłok, szczególnie fałdów skórnych na dłoniach, tendencję do hipoglikemii i hipotonii. Pacjentka nie pali, alkohol używa okazjonalnie. Ten wywiad i te objawy mogą z największym prawdopodobieństwem wskazywać na:
Pytanie 97
Na kolejną wizytę w poradni diabetologicznej zgłosił się 69-letni pacjent z BMI 31,7 kg/m2, wieloletnią cukrzycą typu 2, po niedawno przebytym zawale serca. Przy przyjęciu do szpitala HbA1c 7,0%, w czasie hospitalizacji odstawiono dotychczas stosowaną metforminę i zastosowano intensywną insulinoterapię szybkodziałającym analogiem do posiłków i insuliną NPH przed snem. Otrzymał też flozynę i eplerenon ze względu na pozawałową niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową, (beta-bloker i sartan stosował już przed hospitalizacją). Po wypisie do domu częste epizody hipoglikemii, zarówno w nocy, jak i w dzień (stosował łącznie ok. 12 j. insuliny posiłkowej i 12 j. insuliny NPH na noc). W czasie wizyty kontrolnej HbA1c 5,8%. U tego pacjenta należy:
Pytanie 98
Cukrzyca typu 2 wiąże się z podwyższonym ryzykiem zapadalności na nowotwory złośliwe. Wyłączając raki skóry, nowotworem którego ryzyko względne wzrasta najbardziej jest rak:
Pytanie 99
Steatotyczna choroba wątroby związana z zaburzeniami metabolicznymi (Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease, MASLD) jest obecna u większości osób z cukrzycą typu 2. O zwiększonym ryzyku włóknienia mogą świadczyć:
Pytanie 100
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące ciągłego monitorowania stężenia glukozy (CGM, Continuous Glucose Monitoring):
Pytanie 101
Kwalifikacji do zabiegu chirurgii metabolicznej u pacjenta z cukrzycą typu 2 i otyłością II stopnia, nieskutecznie leczoną metodami behawioralnymi i farmakoterapią powinien dokonywać wielodyscyplinarny zespół w skład którego wchodzą wszyscy wymienieni, z wyjątkiem:
Pytanie 102
Do leków przeciwcukrzycowych o korzystnym wpływie na przebieg MASLD nie należą:
Pytanie 103
W przypadku ciąży u kobiety z cukrzycą typu 1 stosującej system CGM czas spędzony w zakresie (TAR, Time In Range) powinien przekraczać 70%. Jako TAR w przypadku ciąży rozumie się zakres:
Pytanie 104
Do poradni diabetologicznej zgłosił się skierowany przez lekarza POZ 54-letni pierwszorazowy pacjent z otyłością II stopnia (BMI 36,8 kg/m2), nadciśnieniem (leczonym ACE-i w połączeniu z diuretykiem tiazydopodobnym i amlodypiną), dyslipidemią (leczoną statyną i fibratem), pogorszeniem tolerancji wysiłku (zadyszka po wyjściu na I piętro) i świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2. W leczeniu cukrzycy otrzymał metforminę, obecnie stosuje 2x 1000 mg. W dostarczonych badaniach dodatkowych HbA1c 7,2%, AspAT 38 U/l, AlAT 58 U/l, kreatynina 1,02 mg/dl (90,2 μmol/l), eGFR 87,3 ml/min/1,73 m2, sód 141 mmol/l, potas 4,3 mmol/l, w badaniu moczu bez istotnych zmian w osadzie, ACR 57 mg/g, NT-proBNP 435 pg/ml, dostarczył też wynik echokardiografii sprzed 6 miesięcy - grubość przegrody międzykomorowej 12,5 mm, tylna ściana 11,5 mm (w rozkurczu), EF 54%. W badaniu fizykalnym bez obrzęków powyżej kostek, bez cech retencji nad płucami. Do dotychczasowej terapii bezwzględnie należy dodać wszystkie wymienione, z wyjątkiem:
Pytanie 105
Do szczepień szczególnie zalecanych u osób z cukrzycą w wieku >65 lat nie należy szczepienie przeciwko:
Pytanie 106
Cukrzyca typu 1 powstaje w wyniku autoimmunologicznej destrukcji komórek β wysp Langerhansa. Zgodnie z obecną definicją najwcześniej można ją rozpoznać, gdy u pacjentów:
Pytanie 107
Duże badania bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego w cukrzycy (CVOT, Cardiovascular Outcome Trials) zostały zalecone przez FDA w celu oceny bezpieczeństwa nowych leków przeciwcukrzycowych. W badaniach z inhibitorami DPP-4 jedynym lekiem, który wykazał dodatkowe korzyści sercowo-naczyniowe była:
Pytanie 108
Jednym z zagrożeń związanych z insulinoterapią są incydenty nocnych hipoglikemii, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia i życia. Najwyższym ryzykiem wywoływania hipoglikemii obarczona jest insulina:
Pytanie 109
W badaniu STENO-2 leczenie wieloczynnikowe cukrzycy (kontrola glikemii, lipidów, ciśnienia tętniczego, redukcja masy ciała i stosowanie kwasu acetylosalicylowego) w porównaniu z terapią opartą na kontroli samej glikemii wykazało istotne korzyści w zakresie licznych badanych zmiennych, z wyjątkiem:
Pytanie 110
Do poradni diabetologicznej zgłosił się 41-letni pacjent leczony od 3 lat jako cukrzyca typu 2 (otyłość - masa ciała 104,5 kg, wzrost 186 cm, BMI 30,2 kg/m2), obecnie stosujący metforminę w dawce 3x 850 mg. W wywiadzie kamica żółciowa, rodzinna hipertriglicerydemia - w wieku 35 lat przebył ciężkie, ostre zapalenie trzustki (stężenie triglicerydów w mg/dl było wówczas czterocyfrowe). Pozostałe leki - statyna i fibrat. W dostarczonych badaniach C-peptyd 3,04 ng/ml, glukoza 119 mg/dl, HOMA-IR 8,46, przeciwciała anty-GAD 91,6 IU/ml. Jaki typ cukrzycy należy rozpoznać u tego pacjenta?
Pytanie 111
78-letni,samotny mężczyzna przyjęty został do szpitala z powodu zawału mięśnia sercowego. Na cukrzycę typu 2 choruje od ok. 10 lat. Dotychczas stosował metforminę 3x 850 mg. W trakcie 3 dni hospitalizacji otrzymywał insulinę wg schematu intensywnej insulinoterapii - zapotrzebowanie dobowe ok. 40 j. Dzień po wykonaniu angioplastyki prawej tętnicy wieńcowej pacjent miał wykonane badania laboratoryjne, obrazowe i antropometryczne - kreatynina 96 µmol/l, eGFR 49 ml/min/1,73 m2, AST 32 U/l, ALT 35 U/l, HbA1c 8,4%, LVEF 45%, BMI 25 kg/m2. Ze względu na HFmrEF zastosowano empagliflozynę. Zlecono konsultację diabetologiczną w 5. dobie hospitalizacji, przed planowanym wypisem do domu. Jak zaplanować dalsze leczenie cukrzycy?
Pytanie 112
Jakie leczenie przeciwhiperglikemiczne należy zastosować po zakończeniu hospitalizacji u 86-letniego pacjenta z wieloletnią cukrzycą typu 2 z ostrym zespołem wieńcowym, który w czasie hospitalizacji otrzymywał insulinoterapię w schemacie intensywnym (zapotrzebowanie dobowe ok. 30 j.), u którego po wykonanym zabiegu angioplastyki tętnicy wieńcowej w 5. dobie pobytu szpitalnego nastąpił spadek eGFR z 47 do 30 ml/min/1,73 m2, a HbA1c przed hospitalizacją wynosiło 9% (w czasie stosowania metforminy w dawce 3x 850 mg)?
Pytanie 113
U 54-letniego pacjenta, miesiąc po przeszczepieniu serca, z nowo rozpoznaną cukrzycą o innej etiologii (posterydową), u którego w trakcie hospitalizacji stosowano intensywną insulinoterapię w schemacie intensywnym (dobowe zapotrzebowanie na insulinę 40 j.) najbardziej bezpieczną i skuteczną opcją leczenia przeciwhiperglikemicznego zaleconą w warunkach ambulatoryjnych będzie zastosowanie:
1) pochodnej sulfonylomocznika;
2) metforminy w maksymalnej dawce;
3) flozyny;
4) agonisty GLP-1;
5) schematu intensywnej insulinoterapii.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 114
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące szczepień u pacjentów z cukrzycą:
Pytanie 115
U pacjenta z mukowiscydozą może wystąpić inny specyficzny typ cukrzycy. Jakie postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne powinno się wdrożyć u chorego z mukowiscydozą?
1) w związku z występowaniem cukrzycy u około 60% nastolatków z mukowiscydozą należy w tej grupie pacjentów co roku wykonywać badania przesiewowe w kierunku cukrzycy;
2) najbardziej czułym badaniem oceniającym zaburzenia gospodarki węglowodanowej jest OGTT z oceną stężenia glukozy na czczo oraz w 30,60,90 i 120 min;
3) najbardziej czułym badaniem oceniającym zaburzenia węglowodanowe jest OGTT z oceną stężenia glukozy na czczo oraz w 120 min.;
4) w sytuacji rozpoznania cukrzycy należy wdrożyć insulinoterapię;
5) w sytuacji rozpoznania cukrzycy należy wyeliminować z diety cukry proste.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 116
38-letni pacjent po przeszczepieniu płuc z powodu mukowiscydozy, w okresie pooperacyjnym wymagał insulinoterapii dożylnej. Przed zabiegiem operacyjnym pacjent nie miał zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Cztery tygodnie po zabiegu, przy stosowaniu 30 mg prednizonu wymagał jedynie przedposiłkowych dawek insuliny analogowej szybko działającej - przed śniadaniem 4 j., przed obiadem 6 j., przed kolacją 6 j. W trakcie stosowania powyższego schematu insulinoterapii glikemia na czczo pozostawała w zakresie 80-110 mg/dl, poposiłkowo 140-220 mg/dl. Jakie powinno być postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne po wypisie ze szpitala?
1) należy rozpoznać inny specyficzny typ cukrzycy;
2) należy wykonać OGTT 75 glukozy po zakończeniu hospitalizacji, po wcześniejszym odstawieniu insuliny;
3) należy utrzymać schemat intensywnej insulinoterapii przy użyciu przedposiłkowej insuliny analogowej szybko działającej;
4) ze względu na małe zapotrzebowanie na insulinę można podjąć próbę zastosowania pochodnej sulfonylomocznika;
5) wskazane jest zastosowanie systemu ciągłego monitorowania stężenia glukozy, które u pacjenta jest refundowane.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 117
U kobiet z cukrzycą typu 1, w czasie ciąży należy:
1) przeprowadzać badania okulistyczne w I trymestrze ciąży, a następnie powtarzać je w każdym trymestrze ciąży i przez rok po porodzie, oceniając stopień retinopatii;
2) przeprowadzać badania okulistyczne w I trymestrze ciąży, a następnie powtarzać je w każdym trymestrze ciąży i 2 lata po porodzie, oceniając stopień retinopatii;
3) zalecić stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 1 mg/kg m.c. (100-150 mg/dobę) od 12. do 36. tygodnia ciąży (profilaktyka stanu przedrzucawkowego);
4) w przypadku pojawienia się nadciśnienia ciążowego należy włączyć leczenie przy wartościach ciśnienia tętniczego >130/80 mmHg;
5) decyzję o wdrożeniu kwasu acetylosalicylowego podejmuje położnik.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 118
U wielu pacjentów z cukrzycą typu 2 występują dolegliwości związane z układem mięśniowo-szkieletowym. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego w tej grupie chorych:
1) u ponad 50% chorych z cukrzycą typu 2 występują objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego;
2) zespół cieśni nadgarstka i choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego to najczęstsze manifestacje schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego w grupie chorych z cukrzycą typu 2;
3) wiek, czas trwania i wskaźnik masy ciała wiążą się ze zwiększoną częstością występowania objawów ze strony narządu ruchu;
4) uogólniona idiopatyczna hiperostoza szkieletu nie występuje w grupie chorych z cukrzycą typu 2;
5) stężenie HbA1c istotnie wpływa na występowanie cheiroartropatii cukrzycowej (im wyższe tym większe ryzyko występowania tego schorzenia).
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 119
U 70-letniego mężczyzny z cukrzycą typu 2 stwierdzono w badaniu USG jamy brzusznej cechy stłuszczenia wątroby. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące rozpoznania MASLD u tego chorego:
1) obecności MASLD można spodziewać się u większości osób z cukrzycą;
2) można rozpoznać MASLD u tego chorego, jeżeli pacjent spożywa <210 g alkoholu na tydzień i wykluczono inne przyczyny uszkodzenia wątroby (np. infekcyjne);
3) jako badanie przesiewowe w kierunku zwłóknienia wątroby w przebiegu MASLD rekomenduje się wskaźnik FIB-4;
4) wskaźnik FIB-4 1,9 świadczy o pośrednim ryzyku zwłóknienia wątroby;
5) najlepszymi lekami przeciwhiperglikemicznymi dla pacjenta będą agoniści receptora GLP 1 lub podwójny agonista receptora GIP/GLP-1, inhibitory SGLT2, pioglitazon, metformina.
Prawidłowa odpowiedź to:
Pytanie 120