Egzamin PES Diabetologia / jesień 2026

120 pytań
Pytanie 1

68-letni pacjent z cukrzycą typu 2 (T2DM) choruje od 14 lat. HbA1c 7,8%, eGFR 32 ml/min/1,73 m², albumina/kreatynina w moczu (UACR) 420 mg/g, ciśnienie tętnicze 128/76 mmHg. Stosuje metforminę (1000 mg/d), empagliflozynę, ramipryl i atorwastatynę. Które postępowanie jest najbardziej zgodne z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD) 2026?

Pytanie 2

61-letnia kobieta z T2DM ma HbA1c 10,8%. W badaniu okulistycznym stwierdzono aktywną proliferacyjną retinopatię cukrzycową wymagającą leczenia. Planowana jest intensyfikacja terapii. Które postępowanie jest najbardziej właściwe?

Pytanie 3

Pacjent z T2DM po zawale serca otrzymuje maksymalną tolerowaną dawkę statyny. LDL-C wynosi 82 mg/dl. Wskaż kolejny etap leczenia, zgodnie z zaleceniami PTD 2026:

Pytanie 4

Który z pacjentów najbardziej uzasadnia przyjęcie mniej rygorystycznego celu HbA1c (8,0-8,5%)?

Pytanie 5

37-letni szczupły mężczyzna zgłasza utratę masy ciała i wielomocz. HbA1c wynosi 10,5%, BMI 21 kg/m². W wywiadzie brak otyłości i cech zespołu metabolicznego. Które badanie ma największe znaczenie dla potwierdzenia autoimmunologicznego podłoża choroby?

Pytanie 6

U 58-letniego mężczyzny zażywającego flozynę z powodu współistniejącej niewydolności serca, bez objawów hiperglikemii uzyskano HbA1c 6,7%, glikemię na czczo 121 mg/dl, HbA1c powtórzona po 3 tygodniach 6,6%. Wskaż najbardziej właściwe rozpoznanie:

Pytanie 7

Który zestaw badań powinien być rutynowo wykonywany co najmniej raz w roku u chorych na T2DM bez rozpoznanej PChN?

Pytanie 8

Który zestaw wartości odpowiada stanowi przedcukrzycowemu?

Pytanie 9

32-letni pacjent z długoletnią T1DM, przytomny, ma glikemię 48 mg/dl. Pierwszym postępowaniem powinno być:

Pytanie 10

Który parametr jest zalecanym drugorzędowym celem leczenia po osiągnięciu LDL-C?

Pytanie 11

Który lek został uwzględniony w zaleceniach PTD 2026 jako możliwość opóźnienia rozwoju jawnej cukrzycy typu 1 (T1DM)?

Pytanie 12

75-letni pacjent z T2DM zgłasza się do kontroli ambulatoryjnej. HbA1c wynosi 8,0% (64 mmol/mol), LDL-C 70 mg/dl (1,8 mmol/L). Nie stwierdzono przewlekłych powikłań cukrzycy, brak rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej, choroby tętnic obwodowych oraz klinicznie istotnej choroby tętnic dogłowowych. Które z zaleceń dotyczących monitorowania jest najbardziej prawidłowe, zgodnie z zaleceniami PTD na rok 2026?

Pytanie 13

U chorego na cukrzycę leczonego insuliną lub pochodną sulfonylomocznika ryzyko hipoglikemii w trakcie wysiłku fizycznego zwiększają:
1) brak redukcji dawki wspomnianych leków hipoglikemizujących przed planowanym wysiłkiem;
2) spożycie alkoholu;
3) trening aerobowy;
4) trening siłowy;
5) brak aktualnego HbA1c.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 14

Sposobem wstępnej weryfikacji stanu emocjonalnego pacjenta z cukrzycą, ukierunkowanej na przesiew w kierunku depresji, może być zadanie następujących pytań wykorzystywanych do wstępnej oceny ryzyka depresji:
1) Czy w ciągu ostatniego miesiąca często dokuczało Panu/Pani przygnębienie lub poczucie beznadziejności?
2) Czy w ciągu ostatniego miesiąca często dokuczała Panu/Pani utrata zainteresowań wykonywaniem różnych czynności lub utrata odczuwania przyjemności z ich wykonywania?
3) Czy w ciągu ostatniego miesiąca często odczuwał(a) Pan/Pani napięcie mięśni karku związane ze stresem dnia codziennego?
4) Czy w ciągu ostatniego miesiąca często miał(a) Pan/Pani poczucie zdenerwowania przed wizytami lekarskimi?
5) Czy w ciągu ostatniego miesiąca często czuł(a) Pan/Pani zniecierpliwienie podczas oczekiwania na wyniki badań?
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 15

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia T1DM:
1) w okresie częściowej remisji T1DM możliwe jest odstawienie insuliny i zastąpienie jej inhibitorem SGLT-2 lub agonistą receptora GLP-1 w celu utrzymania prawidłowej glikemii;
2) osoby z T1DM wymagają bezwzględnie insulinoterapii, również w okresie częściowej remisji choroby, a inhibitory SGLT-2 oraz agoniści receptora GLP-1 nie mogą stanowić leczenia hipoglikemizującego;
3) agoniści receptora GLP-1 mogą być stosowani u niektórych pacjentów z T1DM, np. w leczeniu choroby otyłościowej, przy jednoczesnej konieczności ścisłej kontroli glikemii i modyfikacji insulinoterapii;
4) inhibitory SGLT-2 mogą być stosowane u pacjentów z T1DM ze wskazań pozaglikemicznych (np. choroba sercowo-naczyniowa lub PChN), z jednoczesną koniecznością ścisłej kontroli glikemii, adaptacji insulinoterapii oraz monitorowania ketonurii/ketonemii w celu prewencji euglikemicznej kwasicy ketonowej;
5) dołączenie metforminy u niektórych pacjentów z T1DM może wiązać się z uzyskaniem korzyści klinicznych, szczególnie w przypadku współistniejącej insulinooporności.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 16

U pacjenta ze świeżo rozpoznaną T2DM, z HbA1c 7,5% (58 mmol/mol) oraz ryzykiem sercowo-naczyniowym według SCORE2-Diabetes równym 12, właściwe postępowanie terapeutyczne powinno obejmować:

Pytanie 17

Pacjent z T2DM, leczony metforminą w pełnej tolerowanej dawce, bez powikłań cukrzycy, bez choroby serca lub nerek, z HbA1c 7,5% (58 mmol/mol) oraz SCORE2-Diabetes 7. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) można dołączyć inhibitor SGLT2 w celu poprawy kontroli glikemii;
2) należy dołączyć inhibitor SGLT2 z powodu wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego wynikającego ze SCORE2-Diabetes 7;
3) można dołączyć agonistę receptora GLP-1 niezależnie od BMI w celu poprawy kontroli glikemii;
4) należy dołączyć agonistę receptora GLP-1 z powodu wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego wynikającego ze SCORE2-Diabetes 7;
5) należy odstawić metforminę i zastąpić ją inhibitorem SGLT2 lub agonistą receptora GLP-1 z powodu wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 18

Do potwierdzenia rozpoznania nadciśnienia tętniczego u osoby bez stanu nagłego preferowaną metodą wg zaleceń PTD jest:

Pytanie 19

U pacjenta, który po 20 latach leczenia T2DM i złożonej farmakoterapii z pełnymi dawkami leków (bez użycia insuliny), która nie zapewnia obecnie wyrównania glikemii (HbA1c 9%/75 mmol/mol) należy:

Pytanie 20

Pacjent z T2DM, u którego wg skali SCORE2-Diabetes 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe wynosi 12%. W tym przypadku należy:
1) dążyć do wartości LDL-cholesterolu <55 mg/dL(<1,4 mmol/L);
2) dążyć do wartości LDL-cholesterolu <70 mg/dL (<1,8 mmol/L);
3) włączyć leczenie przeciwpłytkowe kwasem acetylosalicylowym;
4) dodać leki hipoglikemizujące o udowodnionych korzyściach sercowo-naczyniowych;
5) dążyć do wartości HbA1c <6,5% (<48 mmol/mol).
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 21

Wartość glikemii 65 mg/dL (3,6 mmol/L ) u 60-letniego pacjenta z T2DM, nadciśnieniem tętniczym i hiperlipidemią, leczonego metforminą i inhibitorem DPP-4, z prawidłową funkcją nerek i wątroby oraz niepozostającego na diecie z istotnym ograniczeniem węglowodanów powinna być uznana za:

Pytanie 22

Pacjenta dotychczas bez rozpoznania cukrzycy, w 3. dobie hospitalizacji z powodu ostrego zespołu wieńcowego (OZW), HbA1c 6,5% (48 mmol/mol), bez obecności czynników zakłócających zależność między HbA1c a średnią glikemią. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:

Pytanie 23

Który z leków/grup leków hipoglikemizujących może być stosowany bez modyfikacji dawki niezależnie od wartości eGFR (w tym u pacjentów z zaawansowaną PChN przed rozpoczęciem terapii nerkozastępczej) w leczeniu T2DM, zgodnie z zaleceniami PTD?

Pytanie 24

U pacjenta z T2DM bez objawów neuropatii czy niedokrwienia kończyn dolnych, minimalna częstość badania stóp, zgodnie z zaleceniami wynosi raz na:

Pytanie 25

Która z sytuacji stanowi bezwzględne wskazanie do rozważenia dużej (powyżej kostki) amputacji kończyny dolnej?

Pytanie 26

Które z badań nie należy do rutynowych badań wykonywanych przed planowanym zabiegiem chirurgicznym u dorosłego pacjenta z T2DM?

Pytanie 27

Czynnikiem hamującym osteoporozę w T2DM jest:

Pytanie 28

63-letni mężczyzna z wieloletnią T2DM, PChN (G4) oraz zaawansowaną polineuropatią cukrzycową, leczony intensywną insulinoterapią zgłasza się do poradni diabetologicznej z powodu narastającego od 10 dni obrzęku, zaczerwienienia i wzmożonego ucieplenia prawej stopy. Chory nie zgłasza istotnego bólu. W wywiadzie kilka tygodni wcześniej doszło do niewielkiego urazu stopy. Od 3 miesięcy obecne jest owrzodzenie podeszwowe pod głową I kości śródstopia. W badaniu przedmiotowym stwierdza się dodatni test probe-to-bone. Temperatura skóry chorej stopy jest o 3,5°C wyższa niż po stronie przeciwnej. CRP 70 mg/l, leukocytoza jest nieznaczna. RTG wykazuje cechy demineralizacji kości śródstopia oraz destrukcję I stawu śródstopno-paliczkowego. Które z rozpoznań należy w pierwszej kolejności potwierdzić lub wykluczyć, ponieważ istotnie zmienia dalsze postępowanie terapeutyczne?

Pytanie 29

Wskaż objawy występujące w przebiegu neuropatii autonomicznej, których częstość występowania jest istotnie większa u pacjentów z T2DM w porównaniu do pacjentów chorujących na T1DM:
1) hipotonia ortostatyczna;
2) zaparcia;
3) biegunki;
4) zaburzenia czynności pęcherza moczowego;
5) zaburzenia czynności górnego odcinka pokarmowego.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 30

32-letnia kobieta chorująca od 18 lat na T1DM planuje ciążę. W badaniu okulistycznym stwierdzono umiarkowaną retinopatię nieproliferacyjną. HbA1c 9,4%, ciśnienie tętnicze jest prawidłowe. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:

Pytanie 31

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące martwiczego zapalenia powięzi u chorego na cukrzycę:

Pytanie 32

74-letni mężczyzna z wieloletnim wywiadem T2DM, PChN i polineuropatią został przyjęty z powodu owrzodzenia okolicy piętowej. Wskaźnik kostka-ramię (ABI) wynosi 1,18. W RTG stopy uwidoczniono rozległe zwapnienia ścian tętnic odpowiadające stwardnieniu tętnic Mönckeberga. Chory był konsultowany przez angiologa, który opierając się na prawidłowej wartości ABI nie zalecił dalszej diagnostyki ani leczenia naczyniowego. Wskaż dalsze postępowanie:

Pytanie 33

U pacjenta z cukrzycą stwierdzono zaburzenia czucia obwodowego i niedokrwienie, bez deformacji stopy. Jak często podczas wizyt w poradni diabetologicznej należy wykonywać badanie stóp u tego chorego?

Pytanie 34

42-letni pacjent z T1DM rozpoznaną w dzieciństwie zgłosił się z głębokim owrzodzeniem części podeszwowej śródstopia. Od kilku miesięcy leczony w poradni chirurgicznej bez efektów. Wokół rany stwierdza się niewielki naciek zapalny, bez wycieku wydzieliny z rany oraz nieprzyjemnego zapachu. W badaniu przedmiotowym i badaniach laboratoryjnych nie ma cech infekcji uogólnionej. Pierwszym postępowaniem diagnostycznym powinno być wykonanie:

Pytanie 35

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące T1DM u dorosłych:

Pytanie 36

22-letni pacjent z T1DM, leczony intensywną funkcjonalną insulinoterapią w oparciu o osobistą pompę insulinową w systemie hybrydowej pętli zamkniętej 780G zgłosił się na wizytę w poradni diabetologicznej z powodu nawracających hipoglikemii w czasie wysiłku fizycznego. Które zalecenia należy wydać pacjentowi?

Pytanie 37

Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) za efekt inkretynowy w około 44% odpowiada GLP-1;
2) GIP odpowiada za stymulację wydzielania insuliny i hamuje wydzielanie glukagonu przez komórki trzustki;
3) GIP odpowiada za wychwyt glukozy oraz triglicerydów i ich gromadzenie w tkance tłuszczowej;
4) GLP-1 powoduje zmniejszenie wydalania Na w nerkach;
5) GIP powodu zwolnienie opróżniania żołądka.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 38

79-letni pacjent z wieloletnią T2DM, obciążony chorobą sercowo-naczyniową (NSTEMI + DES w 2020), niewydolnością nerek GFR 34 ml/min, nadciśnienie tętniczym, łagodnym zespołem demencyjnym zgłosił się do poradni diabetologicznej ze skierowaniem z POZ, celem poprawy wyrównania metabolicznego. Chory aktualnie leczony metforminą w dawce 2x 1 g oraz linagliptyną w pełnej dawce leczniczej. HbA1c 7,8%. W tym przypadku należy zalecić redukcję dawki metforminy do 1 g/dobę oraz:

Pytanie 39

Przeciwwskazaniem do uprawiania sportu przez pacjentów z T1DM wymagających orzeczenia specjalisty medycyny sportowej nie jest:

Pytanie 40

U 10-letniego pacjenta z T2DM nie można zastosować:

Pytanie 41

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące cukrzycy mitochondrialnej:

Pytanie 42

Przed planowanym zabiegiem operacyjnym u chorego na T2DM flozynę należy odstawić:

Pytanie 43

Do poradni diabetologicznej zgłasza się 65-letni pacjent, u którego po raz pierwszy w życiu na stopie pojawiła powierzchowna rana bez penetracji do ścięgien, mięśni ani kości, jednak z rumieniem wokół rany na około 1,5-2 cm. Które decyzje terapeutyczne w zakresie antybiotykoterapii powinien podjąć diabetolog?

Pytanie 44

Na oddziale chirurgicznym hospitalizowano 80-letniego pacjenta ze stopą cukrzycową, u którego stwierdzono cechy zapalenia kości. Z uwagi na duże ryzyko operacyjne oraz decyzję pacjenta nie przeprowadzono resekcji zmian osteolitycznych. Ile tygodni powinno się stosować antybiotykoterapię w takim przypadku?

Pytanie 45

48-letni pacjent z T2DM skojarzoną z otyłością zgłosił się do poradni diabetologicznej celem ustalenia optymalnego sposobu leczenia z powodu nawracających od kilku miesięcy owrzodzeń stopy. Chory był wielokrotnie leczony za pomocą antybiotykoterapii, w tym przez 6 tygodni z powodu zapalenia kości w obrębie paliczka dystalnego palucha. Obecnie palec pierwszy (paluch) stopy prawej charakteryzuje się obrzękiem i zaczerwienieniem z wyciekiem treści surowiczo-krwistej z przetoki. Jaką optymalną decyzję w zakresie terapii powinien podjąć diabetolog, jeżeli w badaniach laboratoryjnych nie stwierdza się podwyższonej leukocytozy ani podwyższonego stężenia CRP?

Pytanie 46

Do poradni diabetologicznej zgłosił się pacjent, który przed rokiem miał przeprowadzoną amputację prawej kończyny dolnej z powodu stopy cukrzycowej. Czy diabetolog powinien dokonać oceny czynników ryzyka powstania stopy cukrzycowej w obrębie przeciwległej (pozostałej) kończyny, a jeżeli tak, to jak często taka ocena powinna być przeprowadzana?

Pytanie 47

Czy pacjent z cukrzycą, u którego w badaniu USG Doppler stwierdzono krytyczne zwężenie tętnicy udowej powierzchownej oraz tętnicy piszczelowej przedniej i tylnej powinien być jak najszybciej zakwalifikowany do procedury rewasularyzacyjnej z uwagi na obecność cukrzycowej choroby stóp i duże ryzyko amputacji?

Pytanie 48

Na oddziale diabetologicznym hospitalizowano 56-letniego mężczyznę z T2DM z powodu stopy cukrzycowej pod postacią zakażonego owrzodzenia tkanek miękkich. Po wypisie ze szpitala pacjent ma stosować antybiotyk:

Pytanie 49

Do poradni diabetologicznej zgłosił się pacjent z T1DM, który po pobycie na wakacjach w Tunezji zauważył na stronie podeszwowej stopy pęcherz z wyciekiem ropnej treści. Diabetolog podczas badania stwierdził głęboki naciek zapalny penetrujący w głąb stopy. Z tego powodu wystawił receptę na cyprofloksacynę i skierował chorego do szpitala. Czy taka antybiotykoterapia powinna być w tym przypadku zastosowana?

Pytanie 50

68-letni dializowany pacjent z wieloletnią T2DM został przyjęty na oddział z powodu kolejnego epizodu stopy cukrzycowej. Chory gorączkował od kilku dni pomimo zastosowanej w domu terapii za pomocą amoksycyliny z kwasem klawulanowym. Z uwagi na duże ryzyko MRSA w szpitalu włączono wankomycynę i imipenem, pobrano posiewy z krwi, moczu oraz rany. W kolejnych dniach z krwi nie uzyskano dodatnich posiewów. Czy w takim przypadku należy kontynuować terapię za pomocą wankomycyny, jeżeli w posiewie z rany wyhodowano MRSA?

Pytanie 51

56-letnia otyła pacjentka z wieloletnią T2DM była hospitalizowana na oddziale chirurgicznym z powodu stopy cukrzycowej powikłanej cechami zapalenia kości. W trakcie hospitalizacji usunięto martwaki, stosowano celowaną antybiotykoterapię, zalecono stosowanie odciążenia. Po jakim czasie od hospitalizacji u chorej powinno się wykonać kontrolne badania potwierdzające ustąpienie cech zapalenia kości?

Pytanie 52

U 32-letniej kobiety z chorobą Hashimoto w stadium eutyreozy wykonano diagnostykę zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Glikemia na czczo wynosiła 104 mg/dl (5,8 mmol/l), a w OGTT na czczo 110 mg/dl (6,1 mmol/l), 2 godziny po obciążeniu (75 g glukozy) 132 mg/dl (7,3 mmol/l). Odsetek HbA1c wynosił 5,6% (38 mmol/mol). Oznaczono także przeciwciała przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego (Glutamic Acid Decarboxylase, anty-GAD) - wynik w graniach normy oraz przeciwko insulinie (Insulin Autoantibodies, IAA) - uzyskując miano dodatnie. Wskaż dalsze postępowanie:

Pytanie 53

Fałszywie niższego oznaczenia glukozy w pomiarze glukometrem należy spodziewać się u osoby przyjmującej:

Pytanie 54

Pojęcie stresu cukrzycowego (Diabetes Distress, DD) nie obejmuje:

Pytanie 55

Zakres glikemii definiujący czas spędzony w wąskim zakresie terapeutycznym (Time In Tight Range, TITR) wynosi:

Pytanie 56

U osób z T2DM i niewydolnością serca nie powinno się stosować:

Pytanie 57

Wskaż wartość z całodobowej rejestracji ciśnienia tętniczego wskazującą na podwyższone ciśnienie tętnicze:

Pytanie 58

Zwiększone ryzyko wystąpienia ostrego zapalenia trzustki w przebiegu ciężkiej hipertriglicerydemii występuje, jeżeli stężenie triglicerydów przekracza:

Pytanie 59

Preparatem stosowanym w leczenie cukrzycowego obrzęku plamki u pacjentów pierwszorazowych jest:

Pytanie 60

Brak lub niewielka ketonuria występuje w sytuacji:

Pytanie 61

Pojęcie niewystarczającej świadomości hipoglikemii, będące bezwzględnym przeciwskazaniem do kierowania pojazdami (prawo jazdy kategorii B) oznacza:

Pytanie 62

48-letni kierownik magazynu wysokiego składowania, BMI 29,4 kg/m2, obwód talii 102 cm, ojciec i starsza siostra chorują na T2DM zgłosił się do lekarza rodzinnego w ramach programu profilaktycznego oferowanego przez pracodawcę. Nie zgłasza wielomoczu, wzmożonego pragnienia ani utraty masy ciała, nie przyjmuje przewlekle żadnych leków. W badaniach wykonanych w laboratorium z osocza krwi żylnej stwierdzono glikemię na czczo 98 mg/dl, a wartość HbA1c 6,1% (43 mmol/mol). Jak należy zakwalifikować stan gospodarki węglowodanowej tego pacjenta?

Pytanie 63

Do poradni diabetologicznej dla dzieci zgłosili się rodzice 10-letniej uczennicy szkoły muzycznej I stopnia (klasa fortepianu), której starszy brat choruje na T1DM od 6. roku życia. Dziewczynka została objęta badaniami przesiewowymi w kierunku przedklinicznych stadiów T1DM. Stwierdzono dodatnie miana przeciwciał anty-GAD oraz przeciwko ZnT8. W wykonanym następnie doustnym teście obciążenia glukozą glikemia na czczo wyniosła 108 mg/dl, a w 120. minucie 156 mg/dl, HbA1c 5,9%. Dziecko nie zgłasza żadnych dolegliwości, masa ciała jest stabilna. Które postępowanie farmakologiczne ukierunkowane na zahamowanie progresji choroby można u niej rozważyć?

Pytanie 64

29-letnia instruktorka jazdy konnej z T2DM rozpoznaną 3 lata temu i otyłością (BMI 34,1 kg/m2) jest leczona metforminą 2x 1000 mg/dz. oraz semaglutydem 1 mg/tyg., HbA1c 6,3%, redukcja masy ciała o 19 kg. Podczas wizyty kontrolnej informuje diabetologa, że wraz z mężem planują starania o pierwsze dziecko za około 3 miesiące. Nie stosuje obecnie żadnej antykoncepcji. Ciśnienie tętnicze 124/78 mm Hg, bez powikłań narządowych cukrzycy. Pacjentka zadaje pytanie o kontynuację leczenia analogiem GLP-1. W tym przypadku należy:

Pytanie 65

56-letni właściciel zakładu kamieniarskiego z T2DM od 7 lat, BMI 36,8 kg/m2, od 2 lat ma utrzymującą się podwyższoną aktywność aminotransferaz. Neguje spożywanie alkoholu ponad 100 g tygodniowo. Wykluczono wirusowe zapalenia wątroby oraz choroby autoimmunologiczne. Wskaźnik FIB-4 wyniósł 3,1, a w elastografii z przejściową kontrolą drgań uzyskano wartość 11,4 kPa. W konsultacji hepatologicznej rozpoznano steatotyczne zapalenie wątroby związane z zaburzeniami metabolicznymi (MASH). Który lek jest jedynym zarejestrowanym w Europie do leczenia tej jednostki chorobowej?

Pytanie 66

81-letni emerytowany zegarmistrz z T2DM od 22 lat mieszka samotnie. W ciągu ostatniego roku schudł 7 kg bez zamierzonej redukcji masy ciała, chodzi wolniej, 2-krotnie upadł w mieszkaniu, skarży się na uczucie wyczerpania. Przyjmuje 9 leków, w tym glimepiryd 4 mg/dz. i metforminę 2x 500 mg/dz. HbA1c 6,4%, eGFR 44 ml/min/1,73 m2. Wnuczka relacjonuje epizody splątania w godzinach porannych, ustępujące po śniadaniu. Które postępowanie jest w tej sytuacji najbardziej uzasadnione?

Pytanie 67

44-letnia dyspozytorka pogotowia ratunkowego z T2DM leczona metforminą i dapagliflozyną, BMI 28,3 kg/m2 zgłosiła się na wizytę kontrolną. Dotychczas nie leczono jej z powodu nadciśnienia tętniczego. Pomiar gabinetowy ciśnienia tętniczego, wykonany po odpoczynku w pozycji siedzącej, wyniósł 148/86 mm Hg, w tygodniowym monitorowaniu domowym średnia wartość to 139/84 mm Hg. eGFR 78 ml/min/1,73 m2, albuminuria nieobecna. Które postępowanie hipotensyjne należy wdrożyć?

Pytanie 68

63-letni emerytowany kapitan żeglugi śródlądowej z T2DM od 9 lat przebył przed 5 tygodniami udar niedokrwienny mózgu z niewielkim niedowładem połowiczym prawostronnym, obecnie w trakcie rehabilitacji. Jest leczony metforminą 2x 1000 mg/dz., atorwastatyną, kwasem acetylosalicylowym i ramiprylem. HbA1c 6,8%, BMI 28,3 kg/m2, eGFR 71 ml/min/1,73 m2. Rodzina pyta, czy można zrobić coś więcej, aby zmniejszyć ryzyko kolejnego udaru. Która modyfikacja leczenia przeciwhiperglikemicznego jest w tej sytuacji rekomendowana?

Pytanie 69

37-letni technik dentystyczny z T1DM od 15 lat zgłosił się do poradni w celu uzupełnienia szczepień. W dokumentacji odnaleziono informację o pełnym cyklu szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B przeprowadzonym w dzieciństwie. Wykonano oznaczenie przeciwciał anty-HBs, uzyskując wynik 6 j.m./l. Pacjent nie choruje przewlekle poza cukrzycą, nie przyjmuje leków immunosupresyjnych. Wskaż właściwe postępowanie:

Pytanie 70

33-letnia ratowniczka medyczna z T1DM od 11 lat, pracująca w systemie zmianowym zgłasza się na wizytę kontrolną. HbA1c wzrosła z 6,9% do 8,4% w ciągu ostatniego roku. Pacjentka mówi, że jest zmęczona ciągłym myśleniem o cukrzycy, coraz rzadziej analizuje raporty z systemu CGM i ma poczucie, że „i tak nic nie da się zrobić". Nie spełnia kryteriów rozpoznania epizodu depresyjnego, neguje myśli samobójcze. Które działanie powinno stanowić element rutynowej opieki diabetologicznej w takiej sytuacji?

Pytanie 71

34-letni technik elektroradiologii choruje na T1DM od 16 lat, jest leczony metodą wielokrotnych wstrzyknięć (aspart 3 x 8-12 j. do posiłków oraz glargina U100 30 j. przed snem). Od kilku tygodni skarży się na poranne bóle głowy, uczucie rozbicia po przebudzeniu i zlewne poty nocne, a wartości glikemii mierzone po przebudzeniu wynoszą 190-230 mg/dl. Z tego powodu samodzielnie zwiększył dawkę glarginy z 26 do 30 j. Masa ciała stabilna, HbA1c 7,6%. Typowy zapis dobowy z systemu ciągłego monitorowania glikemii poniżej. Która modyfikacja insulinoterapii jest właściwa?

infographic
Pytanie 72

Ciężką hipoglikemię rozpoznaje się, gdy:

Pytanie 73

Hipokaliemia u pacjenta z T1DM niestosującego leków moczopędnych, u którego w ostatnim czasie występują wysokie wartości glukozy oraz wysokie wartości ciśnienia tętniczego krwi wymaga przede wszystkim diagnostyki w kierunku:

Pytanie 74

Niefarmakologiczne i farmakologiczne leczenie nadciśnienia tętniczego u 65-letniej osoby z T2DM należy rozpocząć, gdy wartości ciśnienia tętniczego krwi wynoszą co najmniej:

Pytanie 75

48-letni chory z T2DM od 8 lat, z HbA1c 8,0%, z nadciśnieniem tętniczym, hipercholesterolemią, otyłością, po zawale mięśnia sercowego, z GFR 25 ml/min, dotychczas leczony metforminą 3 g/dobę oraz dapagliflozyną 10 mg oraz linagliptyną odniósłby największą korzyść z następującej modyfikacji terapii:

Pytanie 76

Produkt, który zawiera 10 g węglowodanów (= 1 wymiennik węglowodanowy) to:

Pytanie 77

32-letnia pacjentka w 7. tygodniu ciąży z wynikiem stężenia glukozy na czczo 98 mg/dl w surowicy krwi żylnej wymaga:

Pytanie 78

24-letnia pacjentka z prawidłową masą ciała, bez chorób towarzyszących zgłosiła się do lekarza POZ z wynikami badań - stężenie glukozy na czczo w krwi żylnej 129 mg/dl, HbA1c 7,2%. Które postępowanie należy zalecić?
1) dieta z niskim indeksem glikemicznym;
2) inhibitor DPP-4 1 tabletka rano;
3) insulina według glikemii do czasu uzyskania wyniku przeciwciał;
4) inhibitor SGLT-2 1 tabletka rano;
5) oznaczenie miana autoprzeciwciał anty-GAD, a jeśli wynik będzie ujemny autoprzeciwciał anty-IA2 lub anty-ZnT8).
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 79

Docelowa wartość HbA1c u pacjentki z T1DM w I trymestrze ciąży wynosi:

Pytanie 80

Receptory dla insuliny występują w największej ilości:

Pytanie 81

Przyczyny endokrynologiczne cukrzycy wtórnej to:
1) zespół Cushinga;         
2) pheochromocytoma;       
3) hiperaldosteronizm pierwotny;
4) nadczynność tarczycy;
5) glucagonoma.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 82

77-letni mężczyzna został przyjęty do szpitala z powodu zawału mięśnia sercowego. Na T2DM choruje od ok. 15 lat. Dotychczas stosował metforminę 3x 850 mg. W trakcie 3 dni hospitalizacji otrzymywał insulinę wg schematu intensywnej insulinoterapii - zapotrzebowanie dobowe ok. 60 j. Dzień po wykonaniu angioplastyki prawej tętnicy wieńcowej pacjent miał wykonane badania laboratoryjne, obrazowe i antropometryczne - kreatynina 96 µmol/l, eGFR 29 ml/min/1,73 m2, AST 55 U/l, ALT 56 U/l, HbA1c 8,9%, LVEF 48%, BMI 31 kg/m2. Ze względu na HFmrEF zastosowano empagliflozynę. Zlecono konsultację diabetologiczną w 5. dobie hospitalizacji, przed planowanym wypisem do domu. Jak zaplanować dalsze leczenie cukrzycy?

Pytanie 83

U pacjentki z T2DM w okresie karmienia piersią można stosować:
1) insulinoterapię;         
2) metforminę;           
3) pioglitazon;  
4) tirzepatyd.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 84

68-letni pacjent z wieloletnią T2DM, z OZW, z eGFR (przesączaniem kłębuszkowym) 46 ml/min/1,73 m2, HbA1c 7,2%. Dotychczas stosował glimepiryd 1 mg, metforminę i flozynę. Które leczenie przeciwhiperglikemiczne powinno być zalecone przy wypisie ze szpitala?
1) flozyna;  
2) semaglutyd;  
3) tirzepatyd;  
4) metformina;  
5) glimepiryd.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 85

Odradza się zajście w ciążę kobiecie z cukrzycą w przypadku:
1) nefropatii manifestującej się klirensem kreatyniny <40 ml/min;
2) retinopatii proliferacyjnej;
3) choroby niedokrwiennej serca;
4) niewydolności serca z upośledzeniem funkcji skurczowej lewej komory z LVEF <40%;
5) autonomicznej neuropatii.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 86

35-letnia pacjentka z T2DM, w 24. tygodniu drugiej ciąży zgłosiła się na wizytę do poradni diabetologicznej. Przebieg ciąży dotychczas bez powikłań. Od I trymestru ciąży chora stosowała insulinoterapię. W trakcie wizyty w poradni diabetologicznej u pacjentki stwierdzono ciśnienie tętnicze 145/95 mmHg, potwierdzone w kilku pomiarach. Wskaż właściwe postepowanie:
1) należy rozpoznać nadciśnienie tętnicze;
2) należy zalecić pacjentce wykonywanie pomiarów ciśnienia tętniczego w warunkach domowych i na kolejnej wizycie zadecydować o ewentualnym włączeniu leków hipotensyjnych;
3) zalecić włączenie metyldopy;
4) utrzymywać ciśnienie tętnicze <140/80 mmHg;
5) utrzymywać ciśnienie tętnicze <140/90 mmHg.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 87

U pacjenta z T1DM najniższe ryzyko hipoglikemii występuje, gdy pacjent:
1) rozpoczyna rozgrzewkę od umiarkowanego wysiłku na bieżni trwającego ok. 20 min;
2) jest dobrze wytrenowany;
3) wykonuje głównie ćwiczenia eksplozywne;
4) wykonuje intensywne ćwiczenia siłowe;
5) redukuje dawki insuliny przedposiłkowej przed planowanym wysiłkiem fizycznym.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 88

U pacjenta z T2DM, 2 lata po przeszczepieniu serca z cechami jego niewydolności (frakcja wyrzutowa lewej komory 45%) przeciwwskazane jest stosowanie:
1) metforminy;           
2) pochodnej sulfonylomocznika;     
3) flozyny;
4) agonisty GLP-1;
5) pioglitazonu.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 89

U 56-letniego mężczyzny z T2DM, otyłością oraz skompensowaną poalkoholową marskością wątroby, zdeklarowanego abstynenta nie zaleca się:
1) inhibitorów SGLT-2;       
2) pochodnych sulfonylomocznika;   
3) agonistów GLP-1;
4) agonisty GLP-1/GIP;
5) metforminy.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 90

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące pacjentek w ciąży z cukrzycą:
1) stosowanie sztucznych środków słodzących jest dozwolone;
2) u pacjentek z nadwagą zaleca się stosowanie diety o kaloryczności 25-30 kcal/kg m.c.;
3) zaleca się kontynuować suplementację kwasem foliowym do 16. tygodnia ciąży;
4) u pacjentek stosujących przed ciążą metforminę rekomenduje się jej odstawienie najpóźniej do końca I trymestru;
5) zastosowanie kwasu acetylosalicylowego jest zalecane u wszystkich pacjentek z rozpoznaną cukrzycą w ciąży.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 91

Pacjent z rozpoznaną 10 lat wcześniej T1DM, dotychczas bez ciężkiej hipoglikemii zgłosił się na wizytę do poradni diabetologicznej z powodu wystąpienia 2-krotnie w ciągu 2 miesięcy ciężkiej hipoglikemii. Jakie mogą być przyczyny pojawienia się jej epizodów?
1) niedoczynność kory nadnerczy;   
2) niedoczynność tarczycy;       
3) nadczynność tarczycy;
4) celiakia;
5) niedoczynność przysadki.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 92

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące procesu wydzielania insuliny przez komórki β trzustki:
1) transport glukozy do komórek trzustki ma charakter dyfuzji prostej;
2) arginina i leucyna są aminokwasami, które stymulują uwalnianie insuliny wpływając na depolaryzację błony komórkowej komórki β;
3) alanina, glutamina i leucyna to aminokwasy szczególnie intensywnie katabolizowane w komórkach β, przez co najbardziej wpływają na proces egzocytozy i uwolnienia insuliny;
4) suplementacja L-leucyną ma wpływ na utrzymanie homeostazy glukozy w modelach nietolerancji glukozy u gryzoni;
5) zwiększony poziom leucyny, waliny i izoleucyny w osoczu jest predyktorem rozwoju T2DM.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 93

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące regulacji metabolizmu glukozy u osób zdrowych:
1) w okresie 6-12 godzin braku posiłku szybkość wprowadzania glukozy do krążenia jest większa od szybkości pobierania glukozy przez tkanki;
2) usuwanie ok. 80% glukozy z krążenia w czasie całonocnego postu nie zależy od insuliny;
3) w czasie całonocnego postu transport glukozy z krążenia do komórek odbywa się tylko w mózgu oraz erytrocytach;
4) w czasie całonocnego postu mięśnie oraz tkanki trzewne zużywają przede wszystkim wolne kwasy tłuszczowe jako źródło energii;
5) mleczan oraz alanina, które powstają w czasie postu, w wyniku degradacji białek mięśniowych wykorzystywane są do glukoneogenezy w wątrobie.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 94

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące kwasicy ketonowej w cukrzycy:
1) rozpoznanie i ocena ciężkości opiera się na ocenie gazometrii, luki anionowej, ketonurii, osmolalności surowicy oraz zaburzeń świadomości;
2) ocena stężenia Na i K powinna odbywać się co 4 godziny;
3) każdorazowo po uzyskaniu wyników stężenia Na w surowicy należy wyliczyć skorygowane stężenie Na według wzoru - na każde 6 mmol/l wartości glikemii powyżej 6 mmol/l do aktualnego wyniku Na+ w surowicy należy dodać 2 mmol/l;
4) deficyt wody u pacjenta wynosi ok. 100 ml/kg m.c. i powinien być uzupełniony w czasie 24-48 godz.;
5) stosowanie flozyn może być jedną z przyczyn kwasicy ketonowej u chorych z T2DM wymagających insulinoterapii.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 95

Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące kwasicy ketonowej w cukrzycy:
1) biochemicznymi cechami kwasicy ketonowej są hiperketonemia, ketonuria, kwasica metaboliczna oraz hiperglikemia;
2) koniecznym warunkiem do rozwoju kwasicy ketonowej jest wątrobowa nadprodukcja glukozy i ciał ketonowych;
3) obserwuje się zwiększone stężenie katecholamin, kortyzolu, hormonu wzrostu;
4) ciała ketonowe i glukoza wywołują osmotyczną diurezę nasilającą hipowolemię i zaburzenia elektrolitowe;
5) kwasica ketonowa potęguje nerkową glukoneogenezę.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 96

Optymalna roczna redukcja masy ciała u pacjenta z cukrzycą oraz chorobą otyłościową wynosi:

Pytanie 97

Leczenie osobistą pompą insulinową w hybrydowej pętli zamkniętej MyLoop nie wymaga od pacjenta:

Pytanie 98

Dzień przed zabiegiem chirurgicznym należy wstrzymać podawanie:
1) pochodnej sulfonylomocznika;     
2) metforminy;           
3) pioglitazonu;           
4) gliptyny;
5) doustnego agonisty GLP-1;
6) inhibitora SGLT2;
7) podwójnego agonisty GIP/GLP-1.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 99

Do insulin o pośrednim czasie działania nie należy:

Pytanie 100

45-letni pacjent z T1DM, leczony OPI w systemie hybrydowej pętli zamkniętej, HbA1c 6,9% zgłosił się do poradni diabetologicznej celem wydania kwalifikacji przed planowanym zabiegiem równoczasowej gastroskopii i kolonoskopii w znieczuleniu ogólnym. W tym przypadku należy zalecić:

Pytanie 101

Cechy umiarkowanej kwasicy ketonowej to:

Pytanie 102

28-letnia pacjentka z T1DM, leczona intensywną funkcjonalną insulinoterapią w oparciu o osobistą pompę insulinową w systemie hybrydowej pętli zamkniętej 780G zgłosiła się na wizytę w poradni diabetologicznej, w 10. tygodniu nieplanowanej ciąży. Zalecane wartość HbA1c, TIR oraz celu glikemii wynoszą:

Pytanie 103

Kryterium rozpoznania cukrzycowej choroby stóp spełnia:
1) niezakażone owrzodzenie strony grzbietowej stopy u chorego z polineuropatią cukrzycową i miażdżycą zarostową tętnic kończyn dolnych powstałe w wyniku ciasnego sznurowania butów;
2) miażdżyca zarostowa tętnic stopy z istotnym zaburzeniem ukrwienia bez owrzodzenia;
3) miażdżyca zarostowa tętnic stopy bez istotnego zaburzenia ukrwienia z owrzodzeniem;
4) polineuropatia cukrzycowa objawiająca się zaburzeniem czucia na stopie z owrzodzeniem;
5) polineuropatia cukrzycowa objawiająca się zaburzeniem czucia na stopie bez owrzodzenia.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 104

72-letni pacjent chorujący od 19 lat na T2DM kierowany do kliniki diabetologii z powodu wrośniętego paznokcia palucha prawej stopy zgłasza silne dolegliwości bólowe, w okolicy paznokcia niewielkie ognisko suchej martwicy. Parametry zapalne prawidłowe, pacjent nie pozwala się dotknąć do miejsca „wrośnięcia” paznokcia. Najważniejszym zaleceniem powinno być:

Pytanie 105

Po wzroście stężenia glukozy OUN wysyła impuls cholinergiczny do wysp trzustkowych. Pośrednikiem w przenoszeniu sygnału jest:

Pytanie 106

Do oceny występowania ciał ketonowych w moczu wykorzystuje się metodę suchej chemii. Paski testowe reagują z:

Pytanie 107

W dniu poprzedzającym zabieg operacyjny, u pacjenta chorującego na T2DM nie można podać:

Pytanie 108

W postaci bólowej obwodowej neuropatii cukrzycowej zastosowania nie znajduje:

Pytanie 109

Jeżeli kontrola glikemii pacjenta zakłada uzyskanie HbA1c około 8%, wartości glikemii w zakresie docelowym (TIR) powinny być nie mniej niż:

Pytanie 110

W analogach insulin krótkodziałających poprzez modyfikację cząsteczek uzyskano szybszy początek działania. Wykorzystuje się w tym celu zjawisko:

Pytanie 111

U 70-letniego pacjenta z wieloletnią otyłością, trwającą od 20 lat T2DM (HbA1c 7,5%) z powikłaniami makronaczyniowymi, po zawale mięśnia sercowego, z PChN (GFR 35 ml/min/1,73 m2) zaleca się:
1) flozyny;
2) gliklazyd w dawce 120 mg/24 h;
3) pioglitazon;
4) semaglutyd w dawce 1,0 mg/24 h;
5) demaglutyd w dawce 2,0 mg/24 h.
Prawidłowa odpowiedź to:

Pytanie 112

W przypadku 43-letniego mężczyzny z otyłością i 5-letnią cukrzycą, z powikłaniami o charakterze mikroangiopatii (retinopatia nieproliferacyjna i polineuropatia obwodowa) oraz z dną moczanową i nadciśnieniem tętniczym, cel glikemii to:

Pytanie 113

Najsilniejszym lekiem obniżającym masę ciała jest:

Pytanie 114

Rozpoznania cukrzycy nie postawi się u osoby z:

Pytanie 115

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące terapii pacjenta z otyłością:

Pytanie 116

U osób w zaawansowanym wieku (>70. r.ż.) z wieloletnią cukrzycą i istotnymi powikłaniami o charakterze makroangiopatii (przebyty zawał mięśnia sercowego i/lub udar) i/lub licznymi chorobami towarzyszącymi, cel glikemii to:

Pytanie 117

T1DM może być obecnie wykrywana w stadium przedklinicznym. Wskaż fałszywe stwierdzenie:

Pytanie 118

Wskaż fałszywe stwierdzenie:

Pytanie 119

Pacjent po ostrym epizodzie wieńcowym, ze świeżo rozpoznaną cukrzycą jest wypisywany ze szpitala. W tym przypadku należy wdrożyć:

Pytanie 120

Który mechanizm odpowiada za nefropatię cukrzycową we wczesnym stadium?